Vượt qua chiến dịch gieo rắc nỗi sợ, Abdul El-Sayed trở thành người Hồi giáo đầu tiên được bầu vào Thượng viện Mỹ

AP xác định kết quả lúc 2 giờ 27 phút sáng thứ Tư. Ông El-Sayed, 42 tuổi, người Mỹ gốc Ai Cập sinh ra tại Michigan, có bằng bác sĩ và từng lãnh đạo ngành y tế của thành phố Detroit và hạt Wayne, đã tranh cử như một chính trị gia cấp tiến tập trung vào chăm sóc sức khỏe và chi phí sinh hoạt. Trước đó, ông đã sát nút đánh bại Hạ nghị sĩ Haley Stevens ở vòng sơ bộ, dù bà được Thống đốc Gretchen Whitmer và Thượng nghị sĩ sắp nghỉ hưu Gary Peters ủng hộ.

*“Các ông đã chọn hận thù, còn Michigan đã chọn hy vọng.” — Abdul El-Sayed*

Trong bài phát biểu mừng chiến thắng, ông coi kết quả là lời bác bỏ dứt khoát đối với thứ ngôn từ mà ông mô tả là xấu xí chưa từng có và dựa trên hận thù. Chiến thắng giúp Đảng Dân chủ giữ chiếc ghế mà họ nắm giữ từ năm 1979, đồng thời góp thêm một mảnh ghép quan trọng cho thế đa số tại Thượng viện.

Ông Mike Rogers, cựu Hạ nghị sĩ từng thất bại trong cuộc đua Thượng viện năm 2024, khẳng định sự phản đối của ông mang tính ý thức hệ chứ không phải tôn giáo. Tuy nhiên, ông mô tả đối thủ như một mối đe dọa an ninh quốc gia và vận động cùng những chính khách Cộng hòa đi xa hơn nhiều:

Phe Cộng hòa còn tìm cách gắn ông với tổ chức Anh em Hồi giáo dựa trên những bài viết cách đây một thập kỷ và các bài đăng của người chị cùng cha khác mẹ; ông phủ nhận và chưa có bằng chứng nào cho thấy mối liên hệ ấy. Họ cũng khai thác phát ngôn “người bị tổn thương sẽ làm tổn thương người khác” của ông sau vụ tấn công giáo đường Do Thái Temple Israel hồi tháng 3, câu nói khiến một số lãnh đạo cộng đồng Do Thái phẫn nộ. Ông sau đó đã xin lỗi và thừa nhận lúc ấy “không phải là thời điểm để giải thích bối cảnh”.

Theo bà Nazita Lajevardi, phó giáo sư Đại học Michigan chuyên nghiên cứu mối giao thoa giữa chính trị, chủng tộc và tôn giáo, điều đáng chú ý không chỉ là mức độ gay gắt của các đòn tấn công mà còn là việc giới tinh hoa Cộng hòa sẵn lòng hưởng ứng. Khác với giai đoạn sau sự kiện 11/9 hay thời kỳ lệnh cấm nhập cảnh đối với người Hồi giáo trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, lần này gần như không có tiếng nói phản đối từ bên trong đảng.

*“Đây là chiến dịch bài Hồi giáo trắng trợn và cố chấp nhất mà tôi từng chứng kiến.” — Nazita Lajevardi*

Michigan không phải trường hợp duy nhất. Suốt mùa tranh cử, các ứng viên Dân chủ bị mô tả là cực đoan, “phi Mỹ” và thậm chí cộng sản: James Talarico ở Texas bị chế giễu vì quan điểm về giới tính, còn ở Ohio, các quảng cáo khai thác câu chuyện ứng viên thống đốc Amy Acton từng là nạn nhân bị xâm hại thời trẻ. Cả hai đều thắng cử.

Những lời công kích vẫn tìm được người nghe. Trong khoảng 30 cử tri vùng Detroit được Reuters phỏng vấn, năm người cho biết đức tin Hồi giáo hoặc những liên hệ cực đoan bị cho là có của ông El-Sayed đã ảnh hưởng mạnh tới lá phiếu dành cho ông Rogers. Một cử tri 73 tuổi thẳng thắn nói ông không tin ứng viên Dân chủ là “người Mỹ thực thụ”.

Nhưng phần lớn cử tri gạt đi những đòn tấn công ấy như một sự đánh lạc hướng tuyệt vọng khỏi nỗi lo kinh tế. Thầy giáo dạy nhạc David Kolar, 32 tuổi, nói việc soi xét đức tin của ông El-Sayed gợi lại làn sóng kỳ thị sau sự kiện 11/9, giai đoạn anh tưởng nước Mỹ đã bỏ lại phía sau. Bà Pamela Johnson, 72 tuổi, một người Công giáo, nhắc rằng bà lớn lên giữa đủ mọi dân tộc và mỗi con người đều quan trọng, bất kể màu da hay nguồn gốc.

Với cư dân Dearborn, nơi có một trong những cộng đồng người Mỹ gốc Ả Rập lớn nhất cả nước, những lời lẽ ấy mang lại hệ quả rất thật. Ông Imad Soofi, chủ doanh nghiệp nhập cư từ Yemen hai thập kỷ trước và từng ba lần bỏ phiếu cho ông Trump, nói thái độ thù địch với người Hồi giáo gia tăng rõ rệt, kể cả những lời lẽ nhắm vào phụ nữ đội khăn trùm đầu. Ông có thể đã bầu cho ông Rogers nếu ứng viên này giữ khoảng cách với ngôn từ của Tổng thống, nhưng cuối cùng ông chọn ông El-Sayed.

*“Người ta không ngừng chất vấn: là người Hồi giáo thì anh Mỹ đến mức nào? Là người Mỹ gốc Ả Rập thì anh Mỹ đến mức nào? Nhưng lần nào chúng tôi cũng chứng minh mình Mỹ ra sao.” — Alabas Farhat*

Chiến thắng của ông El-Sayed vì thế không chỉ là một chiếc ghế Thượng viện. Đó là câu trả lời của một cộng đồng từng nhiều năm phải chứng minh mình thuộc về nơi này, và là lời nhắc rằng nỗi sợ có thể thắng thế trong một bản tin, nhưng không phải lúc nào cũng thắng trong thùng phiếu.