Tác động khác biệt của các hoạt động ngồi với sức khỏe não

Nhiều người dành phần lớn thời gian trong ngày ở tư thế ngồi. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí "Alzheimer’s & Dementia" của Đại học Southern California cho thấy không phải hoạt động nào khi ngồi cũng ảnh hưởng đến não bộ như nhau. Cụ thể, hoạt động trong lúc ngồi quyết định đến thể tích não và nguy cơ phát triển chứng mất trí nhớ.

Xem truyền hình được xem là một hình thức giải trí phổ biến và tiện lợi, giúp tạm quên đi những căng thẳng trong cuộc sống. Nhưng nếu xem truyền hình quá nhiều trong giai đoạn trung niên, có thể sẽ đi kèm với những biến đổi xấu về cấu trúc não sau này.

Phương pháp nghiên cứu và phát hiện chính

Nghiên cứu thực hiện trên 1712 người trưởng thành không mắc chứng mất trí nhớ, bắt đầu từ giai đoạn 1987-1989 với độ tuổi trung bình 53. Những người tham gia tự báo cáo tần suất xem truyền hình trong thời gian rảnh và lượng thời gian phải ngồi trong công việc.

Advertisement300 × 250

Sau khoảng 22 năm, họ được chụp cộng hưởng từ (MRT) não để đánh giá thể tích và cấu trúc não.

Kết quả cho thấy nhóm người trung niên xem truyền hình rất nhiều có thể tích não giảm ở nhiều vùng như thùy trán, thùy chẩm, và các khu vực thường suy giảm sớm trong bệnh Alzheimer như hồi hải mã và vỏ entorhinal - những vùng quan trọng liên quan trí nhớ và định hướng không gian.

Tổn thương mạch máu não liên quan tới xem truyền hình nhiều

Nghiên cứu cũng ghi nhận thể tích tăng các vùng "white-matter-hyperintensities" trong chất trắng não, biểu hiện tổn thương mạch máu nhỏ. Đây là dấu hiệu được biết có liên quan đến tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và phát triển bệnh mất trí nhớ.

Ngồi làm việc và mức độ kích thích não bộ

Đáng chú ý, những người dành nhiều thời gian ngồi trong công việc lại có thể tích não lớn hơn và ít tổn thương mạch máu hơn. Tác giả nghiên cứu cho rằng nhiều công việc ngồi đòi hỏi hoạt động trí não tích cực hơn so với việc xem truyền hình thụ động.

Mặc dù chưa phân tích trực tiếp mức độ kích thích trí tuệ của từng loại công việc, kết quả vẫn cho thấy sự khác biệt rõ ràng về ảnh hưởng của các hoạt động ngồi lên sức khỏe não bộ.

Tác động bất kể các yếu tố nguy cơ khác

Kể cả khi đã điều chỉnh các yếu tố ảnh hưởng như hoạt động thể chất, bệnh đái tháo đường, trọng lượng cơ thể, hút thuốc và uống rượu, mối liên hệ giữa thói quen ngồi và sức khỏe não vẫn giữ nguyên. Các khác biệt về mức độ ảnh hưởng được phát hiện rõ ràng hơn ở nam giới, nhưng lý do về sự khác biệt này hiện chưa được làm rõ.

Giới hạn và ý nghĩa của nghiên cứu

Quan trọng là, nghiên cứu không chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa xem truyền hình và teo não hay bệnh mất trí nhớ. Thông tin về thói quen xem truyền hình được tự báo cáo dựa trên các mức độ chung chung, nên còn hạn chế trong độ chính xác.

Tuy vậy, nghiên cứu mở ra góc nhìn mới cho việc đánh giá ảnh hưởng của các hoạt động khi ngồi đối với sức khỏe trí tuệ, đặc biệt trong bối cảnh nhiều người dành phần lớn cuộc sống ở tư thế ngồi.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Ngồi xem truyền hình nhiều trong trung niên có thể liên quan đến giảm thể tích não và tổn thương mạch máu não.
  • Ngồi làm việc, nhất là những công việc đòi hỏi trí tuệ, có thể giúp bảo vệ thể tích não và ít dấu hiệu tổn thương hơn.
  • Các tác động này vẫn tồn tại dù đã loại trừ ảnh hưởng từ vận động thể chất, béo phì, hút thuốc và rượu.
  • Kết quả nghiên cứu khác biệt rõ rệt hơn ở nam giới so với nữ giới, nguyên nhân chưa rõ.
  • Nghiên cứu không chứng minh xem truyền hình gây ra teo não hay bệnh mất trí nhớ, chỉ thể hiện mối liên hệ quan sát được.

Đăng ký bản tin QMVN