Lời khuyến cáo từ ba cơ quan
Khác với chatbot chủ yếu trả lời câu hỏi, các tác tử AI cá nhân có thể hành động thay người dùng, như duyệt trang web, quản lý email và đặt chỗ. Khuyến cáo của CSA, GovTech và IMDA được đưa ra sau khi Meta ra mắt tại Singapore trợ lý Muse – sản phẩm được công ty quảng bá là tác tử AI cá nhân đầu tiên trên thế giới dành cho người tiêu dùng, có thể kết nối với Gmail, Google Calendar cũng như các nền tảng mua sắm và du lịch.
Theo khuyến cáo, sự tiện lợi ấy đi kèm rủi ro về quyền riêng tư và an ninh. Tùy mức độ truy cập, tác tử AI có thể làm lộ thông tin nhạy cảm, mắc lỗi hoặc hành động vượt quá ý định của người dùng; một số còn tiếp tục chạy ngầm, trong khi các trang web hay tin nhắn độc hại có thể lừa chúng thực hiện hành vi gây hại. Người dùng vẫn chịu trách nhiệm về cách sử dụng AI và có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý với các hành động mà AI thực hiện thay mình.
Tác tử AI có thể rất hữu ích, nhưng bạn không thể đối xử với chúng như trợ lý con người.
Giới hạn quyền truy cập và giữ quyền kiểm soát
Hai bước đầu tiên trong năm bước phòng ngừa tập trung vào việc giới hạn những gì AI được phép thấy và làm:
- Chỉ kết nối các ứng dụng, tài khoản thật sự cần thiết; có thể bắt đầu với dữ liệu ít nhạy cảm như một hộp thư phụ để làm quen với cách AI hoạt động.
- Tránh cho AI truy cập tài khoản ngân hàng, dịch vụ công và y tế; hỏi ý kiến công ty trước khi kết nối tài khoản công việc.
- Không chia sẻ thông tin thẻ tín dụng, mật khẩu hay mã OTP; cân nhắc dùng một hộp thư riêng để nhận mã xác thực cho các tài khoản quan trọng.
- Ưu tiên quyền chỉ đọc, yêu cầu AI xin phép trước khi gửi tin nhắn, xóa hay chia sẻ tệp, đăng bài công khai, và chọn phê duyệt từng lần thay vì “luôn cho phép”.
Khuyến cáo cũng lưu ý không nên chỉ dựa vào lời dặn trong khung trò chuyện để giới hạn AI, vì chúng có thể không tuân theo một cách nhất quán.
Thay vào đó, người dùng nên thiết lập quyền trong phần cài đặt ứng dụng, thường xuyên thu hồi quyền không cần thiết và kiểm tra nhật ký hoạt động.
Hiểu rõ dữ liệu được sử dụng ra sao
Bước thứ ba là tìm hiểu cách thông tin được sử dụng và lưu trữ. Dữ liệu người dùng chia sẻ trực tiếp hoặc thu thập qua các tài khoản kết nối có thể được nhà cung cấp và đối tác xử lý, lưu giữ. Người dùng nên kiểm tra thông tin nào bị thu thập, ai được nhận, lưu trong bao lâu và điều gì xảy ra sau khi ngắt kết nối tài khoản, đồng thời xem dữ liệu có được dùng để huấn luyện mô hình AI hay cá nhân hóa quảng cáo hay không.
Nhiều tác tử AI có “bộ nhớ dài hạn”, có thể tạo hồ sơ cá nhân về người dùng và những người liên lạc dựa trên tệp tin và các tương tác. Vì vậy, người dùng nên chủ động xóa những thông tin không chính xác hoặc không muốn bị lưu giữ, sử dụng.
Đề phòng kẻ gian và tôn trọng người khác
Bước thứ tư là cảnh giác trước kẻ lừa đảo – những kẻ có thể cài lệnh ẩn trong trang web, email, lời mời lịch, tài liệu hay hình ảnh nhằm thao túng AI mua hàng, chuyển tiền hoặc tiết lộ dữ liệu cá nhân. Người dùng được khuyên:
- Theo dõi khi AI duyệt web thay mình, giới hạn ai có thể ra lệnh cho AI, sử dụng xác thực mạnh và chỉ tải ứng dụng, tiện ích bổ sung từ nguồn chính thức.
- Khi có sự cố, dừng ngay AI, ngắt kết nối tài khoản bị ảnh hưởng và kiểm tra các thay đổi lạ như khoản thanh toán, cài đặt hay quy tắc chuyển tiếp email.
- Lưu lại nhật ký hoạt động trước khi xóa các bộ nhớ, tiện ích hay tác vụ đáng ngờ, và thông báo cho những người bị ảnh hưởng.
Cuối cùng, người dùng cần nghĩ tới những người khác có thông tin trong email, tin nhắn và tệp tin – gia đình, bạn bè, đồng nghiệp – và xóa những ghi nhớ không cần thiết về họ. Khuyến cáo cũng yêu cầu ghi rõ khi một tin nhắn do AI gửi và không yêu cầu AI vượt qua tường phí hay các rào cản truy cập.
Cách bảo vệ tốt nhất là giới hạn những gì tác tử AI của bạn có thể thấy hoặc làm.
