Giá nhiên liệu làm áp lực lạm phát quay trở lại
Theo Office for National Statistics, chỉ số giá tiêu dùng tháng 10 cao hơn 3,6% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng so với tháng 9 không lớn, nhưng mang ý nghĩa đáng kể khi lạm phát một lần nữa đi xa khỏi mục tiêu của ngân hàng trung ương. Giá nhiên liệu tác động trực tiếp đến người đi làm, vận tải hàng hóa và chi phí sinh hoạt hằng ngày.
Gián đoạn trên thị trường năng lượng gắn với xung đột tại Trung Đông và tuyến hàng hải Strait of Hormuz góp phần đẩy giá dầu khí lên cao. Sức ép có thể lan từ trạm xăng tới doanh nghiệp vận chuyển và hóa đơn năng lượng trong gia đình. Tuy nhiên, một số liệu lạm phát tổng thể chưa đủ để khẳng định sự tăng giá sẽ kéo dài ở mọi nhóm hàng hóa và dịch vụ.
Vì sao quyết định lãi suất tháng 12 còn bỏ ngỏ
Trong cuộc họp đầu tháng 11, Monetary Policy Committee của Bank of England bỏ phiếu với tỷ lệ 8–1 để tăng lãi suất từ 3,75% lên 4%. Quyết định tiếp theo phụ thuộc vào việc ngân hàng đánh giá cú sốc giá năng lượng chỉ mang tính nhất thời hay đã lan sang giá cả trong nước và kỳ vọng lạm phát. Một lần tăng nữa sẽ cho thấy ưu tiên bảo vệ sự ổn định giá cả.
Dù vậy, Reuters cho biết thị trường đã giảm bớt một phần kỳ vọng thắt chặt sau khi xem xét chi tiết báo cáo lạm phát. Nhà điều hành phải cân nhắc tăng trưởng tiền lương, giá dịch vụ, sức cầu và độ trễ của chính sách. Tăng lãi suất quá mạnh có thể gây thêm khó khăn cho nền kinh tế mà không trực tiếp giải quyết được tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu.
Người tiêu dùng và doanh nghiệp đối diện những gánh nặng khác nhau
Lạm phát cao nghĩa là giá tiếp tục tăng, chứ không phải mọi gia đình đều chịu tác động giống nhau. Người lái xe cảm nhận rõ mỗi lần đổ xăng; doanh nghiệp sử dụng nhiều năng lượng phải gánh chi phí lớn hơn; còn người vay thế chấp có thể phải đối mặt lãi suất cao khi tái ký khoản vay. Những hộ có thu nhập thấp thường khó xoay xở hơn vì phần lớn ngân sách dành cho nhu yếu phẩm.
Khó khăn nằm ở chỗ chính sách tiền tệ tác động đến chi tiêu và tín dụng, nhưng không thể ngay lập tức khơi thông vận tải biển hoặc chấm dứt xung đột. Vì vậy, thị trường tài chính và các hộ gia đình đều theo dõi sát giá dầu khí. Nếu giá năng lượng giảm bền vững, đỉnh lạm phát dự kiến có thể thấp hơn, dù tác dụng tích cực cần thời gian mới phản ánh vào hóa đơn.
Những tín hiệu quyết định triển vọng sắp tới
Triển vọng ngắn hạn phụ thuộc nhiều vào khả năng giá dầu tiếp tục hạ như AP ghi nhận. Nếu diễn biến này kéo dài, sức ép lên lạm phát có thể giảm; ngược lại, gián đoạn mới có thể khiến chi phí vận tải và năng lượng tiếp tục được chuyển sang người tiêu dùng. Bank of England cũng dự báo lạm phát có thể tăng thêm trước khi hạ nhiệt.
Các dữ liệu về lạm phát tháng 11, tiền lương, giá dịch vụ và quyết định tháng 12 sẽ giúp đánh giá tình hình rõ hơn. Dự báo vẫn là nhận định có điều kiện, không phải cam kết chắc chắn. Câu hỏi cốt lõi là liệu đà tăng giá chủ yếu tập trung ở năng lượng hay đã thấm vào hoạt động định giá thường nhật. Câu trả lời sẽ định hình điểm cân bằng giữa ổn định giá cả và tăng trưởng.

















