Thách thức kép: Tội phạm và tham nhũng trong lực lượng cảnh sát Durán
Tại thành phố Durán, Ecuador, nơi nổi tiếng với hoạt động buôn bán ma túy và các băng nhóm đối địch, Đại úy Jean Carlos Bustamante nắm rõ kẻ thù mà ông và đội của mình phải đối mặt không chỉ là các tội phạm nguy hiểm mà còn là sự tham nhũng sâu sắc trong nội bộ cảnh sát và chính quyền. Ông cho biết có nhiều cảnh sát và quan chức chính trị bị mua chuộc, nằm trong tay các băng đảng.
Đại úy Bustamante chỉ tin tưởng vào đội ngũ do chính ông tuyển chọn và dẫn dắt. Ở tuổi 34, ông vẫn giữ phong thái của một sĩ quan đặc nhiệm khi dẫn đầu các hoạt động truy quét. Tại những khu vực do băng Los Aguilas kiểm soát, người dân không dám lên tiếng vì lo sợ bị giết.
Chiến dịch truy quét và những chiến thắng nhỏ trong cuộc chiến dai dẳng
Trong một đợt truy quét vũ khí tại nhà bỏ hoang, lực lượng cảnh sát tìm thấy hai khẩu súng, trong đó một khẩu còn có thể sử dụng, cùng đạn dược cho súng trường tấn công. Đại úy Bustamante coi đây là chiến thắng quan trọng giúp giảm sức mạnh cho băng đảng, dù nhận định lực lượng tội phạm có nhiều vũ khí và tiền bạc hơn nhà nước.
Ông cũng chia sẻ về những mất mát cá nhân khi đã mất ba người bạn đồng đội trong cuộc chiến chống băng nhóm, và tâm lý gia đình ông vẫn lo lắng cho sự an toàn của ông dù ông đã đánh bại nỗi sợ từ lâu.
Ecuador – điểm trung chuyển chính của cocaine toàn cầu
Ecuador trở thành tuyến trung chuyển từ Colombia và Peru - hai quốc gia sản xuất cocaine lớn nhất thế giới - sang châu Âu và Mỹ, chiếm khoảng 70% lượng cocaine tại hai khu vực này, theo Tổng thống Daniel Noboa. Các băng nhóm trong nước kết nối với các tổ chức tội phạm quốc tế như cartel Mexico và mafia Albania, lợi dụng đường biên giới yếu, lực lượng an ninh thiếu nguồn lực và bờ biển Thái Bình Dương dài để vận chuyển ma túy.
Hệ quả là Ecuador, vốn từng là điểm du lịch yên bình, trở thành chiến trường bạo lực với tỉ lệ giết người cao hàng đầu thế giới, đạt hơn 9.200 vụ trong năm ngoái theo Bộ Nội vụ Ecuador, bất chấp chiến dịch siết chặt của chính quyền trong 2 năm gần đây.
Sự bất lực của hệ thống tư pháp trước sự mua chuộc từ băng đảng
Trong các hoạt động bắt giữ thành viên băng đảng nhỏ trong khu phố, cảnh sát thường phải thả nhiều nghi phạm vì thiếu bằng chứng hoặc do hệ thống tư pháp bị gian lận bởi sự tham nhũng. Các sĩ quan đều xác nhận việc băng đảng dùng tiền để mua luật lệ, công tố viên, thẩm phán và chính trị gia là điều phổ biến.
Đại tá Santiago Gavilanes, phó chỉ huy cảnh sát Durán, cho biết nhiều thành viên băng đảng bị bắt rồi được thả ra và tiếp tục phạm tội, gây hậu quả nghiêm trọng cho cộng đồng.
Góc nhìn từ bên trong băng đảng và cảnh sát bị mua chuộc
Qua liên hệ giấu tên, một cảnh sát tiết lộ từng bị băng đảng dọa hối lộ rất lớn để nghỉ hưu, nhưng ông từ chối. Tuy nhiên, thông tin công tác của ông đã bị lộ và ông phải sống trong bất an vì không biết ai đang theo dõi.
Ngược lại, một thủ lĩnh băng đảng tự gọi là Jonathan thừa nhận có ít nhất bốn cảnh sát trong số nhân viên được trả tiền để cảnh báo hoạt động của cảnh sát, cho phép băng đảng ẩn giấu vũ khí và ma túy trước các cuộc đột kích. Đổi lại, các khoản tiền khoảng 1.500 đến 2.000 USD mỗi tháng được thanh toán để duy trì hệ thống cảnh báo này.
Cuộc sống trong bóng tối của cư dân và hệ quả bạo lực hàng ngày
Người dân địa phương phải sống trong nỗi sợ hãi, với nhiều trường hợp giết người do trả thù lẫn nhau giữa các băng đảng. Tỉ lệ giết người tại tỉnh Guayas - nơi có thành phố Durán - cao nhất cả nước vào năm ngoái. Những cảnh tượng như thi thể bị chặt đầu hoặc phân xác từng diễn ra phổ biến giờ đã giảm, nhưng bạo lực vẫn là vấn đề nhức nhối.
Chứng kiến cảnh một người đàn ông bị bắn chết ngay giữa đường kèm theo dấu hiệu của trả thù băng đảng là minh chứng cho tình trạng bạo lực thường nhật. Một nhân chứng nói rằng họ đã quen với việc đạn lạc hoặc các vụ giết người xảy ra hàng ngày.
Khó khăn trong việc dập tắt hoạt động ma túy và tương lai bất định
Jonathan, thủ lĩnh băng đảng, không hối hận khi tuyển mộ trẻ em làm thành viên và tham gia kinh doanh ma túy tại khu vực mình kiểm soát. Ông ta nhận định rằng cuộc chiến chống tội phạm ma túy sẽ không bao giờ kết thúc, với các băng nhóm mới luôn xuất hiện thay thế những nhóm bị triệt phá.
Ông cũng tuyên bố chắc chắn sẽ đối mặt với cái chết bằng súng như cách ông từng sống, phản ánh vòng xoáy bạo lực không hồi kết trong nhiều khu vực của Ecuador.
Trong khi đó, lực lượng cảnh sát như Đại úy Bustamante vẫn tiếp tục chiến đấu quyết liệt, với niềm tin rằng cuộc chiến này có thể thắng lợi, bất chấp mệt mỏi và thách thức lớn từ băng đảng cũng như tình trạng tham nhũng trong nội bộ.
Chính quyền Ecuador vẫn tập trung triển khai các biện pháp mạnh nhằm kiểm soát tội phạm, với những dấu hiệu tích cực như giảm một nửa tỉ lệ giết người tại Durán trong nửa đầu năm và gia tăng sự an toàn cho người dân vào buổi tối.
Tuy nhiên, các chuyên gia và người dân địa phương đều cho rằng để kiểm soát hoàn toàn tội phạm cần nhiều thời gian và nỗ lực liên tục, với phương châm không thể xem nhẹ sự lôi kéo của băng đảng vào lực lượng công quyền.
Những câu chuyện này phản ánh một cuộc chiến phức tạp mà Ecuador đang phải đối mặt khi là điểm trung chuyển ma túy quan trọng bậc nhất thế giới, đồng thời đối diện với hiểm họa phá hoại từ bên trong khiến tình hình thêm phần khó khăn.












