Di sản sống của Hàn Quốc tỏa sáng tại kỳ họp Ủy ban Di sản Thế giới ở Busan

Busan, Hàn Quốc – Sau khi gia nhập UNESCO từ năm 1988, năm 2023 là lần đầu tiên Hàn Quốc đăng cai kỳ họp của Ủy ban Di sản Thế giới. Sự kiện tạo ra một sân chơi quan trọng để thúc đẩy quảng bá các giá trị di sản văn hóa đặc trưng của quốc gia này ra thế giới, đồng thời gây dựng niềm tự hào trong nước. Tại BEXCO, Busan, triển lãm K-Heritage House đã mở cửa từ thứ Hai và trở thành điểm đến thu hút đông đảo người dân địa phương cũng như các đại biểu tham dự kỳ họp.

Triển lãm được chia thành bốn khu vực chủ đề, lần lượt giới thiệu hành trình quá khứ, hiện tại và tương lai của di sản (Archive), khu vực di sản phi vật thể đang được gìn giữ (Living Intangible Heritage), khu vực di sản ứng dụng công nghệ hiện đại (Technology-driven Heritage), và các không gian hoạt động tương tác (Interactive Activity). Mỗi khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải các giá trị di sản đa dạng của Hàn Quốc, từ thủ công truyền thống đến sự tích hợp của công nghệ, tạo nên một trải nghiệm toàn diện cho khách tham quan.

Một trong những điểm nhấn thu hút khách là các buổi biểu diễn trực tiếp của những nghệ nhân danh tiếng, được phong tặng danh hiệu Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia. Họ trình diễn các kỹ thuật thủ công truyền thống đầy tinh xảo như làm mũ "gat" (mũ làm từ lông ngựa), thêu, đan lát, chạm khảm xà cừ, chế tác gỗ, cũng như trạm khắc. Khách tham quan còn được trải nghiệm qua các workshop tự làm mũ mini, móc khóa hanbok và cốc khảm xà cừ.

Đặc biệt, màn trình diễn làm mũ "gat" gây ấn tượng mạnh mẽ với khách bởi món đồ truyền thống này vừa mang tính thẩm mỹ cao vừa có ý nghĩa lịch sử. Park Hyung-park, nghệ nhân làm mũ thế hệ thứ sáu cùng cha mình, chia sẻ sự tự hào khi tiếp nối nghề truyền thống và đem nó đến với khán giả toàn cầu. Ông cho biết mũ "gat" phát triển từ vật dụng che nắng thuận tiện thành một biểu tượng trang trọng thể hiện sự kính trọng, với những chi tiết làm thủ công tỉ mỉ như thân tre mảnh và hình dáng cong uyển chuyển.

Không gian workshop của chùa Jingwan, Seoul, cũng lôi cuốn khách với nghệ thuật làm hoa giấy "jihwa" từ giấy hanji (giấy làm từ cây dâu). Đây là một nét đặc sắc riêng của văn hóa Hàn Quốc, khác với việc dùng vải hoặc vật liệu nhân tạo của các nước khác.

Hoa giấy "jihwa" từng được đốt sau các nghi lễ tôn giáo và hoàng gia để thể hiện vẻ đẹp của sự tĩnh lặng và an ủi linh hồn. Một vị tăng tại chùa đã trực tiếp hướng dẫn cách gấp hoa giấy độc đáo này, mang lại cái nhìn sâu sắc về truyền thống tâm linh của đất nước.

Triển lãm còn giới thiệu di tích chùa Hoeam tại Yangju, Gyeonggi, một trong những di tích phật giáo quan trọng của thế kỷ 14, hiện nằm trong danh sách dự kiến Di sản Thế giới của Hàn Quốc. Tại gian trưng bày này, khách tham quan có thể chụp ảnh thực tế mở rộng XR bên cạnh mô hình 3D phục dựng điện thờ và trải nghiệm trò chuyện trực tiếp với nhân vật lịch sử tạo dựng triều đại Joseon, Yi Seong-gye, qua trí tuệ nhân tạo.

Khách quốc tế từ Malaysia, Norfaryanti Binti Kamaruddin, nhận xét về sự kết hợp hài hòa giữa di sản văn hóa và công nghệ hiện đại. Bà cho biết mặc dù không thông thạo lịch sử Hàn Quốc, bà vẫn có thể trải nghiệm và khám phá sâu sắc qua khu vực thực tế ảo và các tính năng trò chuyện thông minh. Một đồng hành cùng bà cũng đánh giá cao tính tương tác và sự nhiệt huyết của nhân viên trong các gian trưng bày, điều hiếm thấy tại các hội nghị quốc tế khác.

Khu vực tập trung công nghệ sử dụng nghệ thuật truyền thông kỹ thuật số sống động trong tác phẩm "Heritage: Timeless Time" để tái hiện thiên nhiên qua các màu sắc óng ánh của xà cừ truyền thống. Song song đó, bản số hóa chuẩn HD của Uigwe – nghi thức hoàng gia thời triều Joseon được UNESCO công nhận – cũng được trình chiếu trên các trụ và vách kỹ thuật số lớn, mang lại trải nghiệm tương tác hấp dẫn cho người xem.

Kim Ji-yeon, du khách đến từ Seoul, cho biết cô rất hào hứng khi lần đầu được tận mắt chiêm ngưỡng nhiều tài sản văn hóa quý giá cùng lúc tại một địa điểm và cho rằng đó là cơ hội hiếm có để tiếp cận trực tiếp di sản quốc gia.

Ban tổ chức cung cấp các tour tham quan có hướng dẫn viên chuyên nghiệp diễn ra hàng ngày lúc 10:30 sáng và 3:30 chiều, giúp du khách hiểu rõ hơn về các giá trị di sản và câu chuyện đằng sau mỗi hiện vật, tạo nên một trải nghiệm học hỏi và khám phá có chiều sâu tại triển lãm.