Một trong những quan chức cấp cao nhất bị điều tra
Là một trong 24 ủy viên Bộ Chính trị, một trong những vòng tròn quyền lực sâu nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Mã Hưng Thụy thuộc nhóm quan chức cao cấp nhất từng bị điều tra trong chiến dịch chống tham nhũng sâu rộng của nước này. Theo CCTV, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã phê chuẩn lệnh bắt và chỉ định Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, thụ lý vụ án.
Cơ quan công tố địa phương gần đây đã khởi tố ông Mã về tội nhận hối lộ tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Nghi Xương. Việc giao vụ án cho một địa phương không liên quan tới nơi bị cáo từng công tác là thông lệ trong các vụ tham nhũng cấp cao ở Trung Quốc, nhằm hạn chế ảnh hưởng từ các mối quan hệ cũ.
Từ kỹ sư hàng không vũ trụ đến Bộ Chính trị
Ông Mã từng là kỹ sư hàng không vũ trụ, trưởng thành từ chương trình không gian của Trung Quốc trước khi trở thành lãnh đạo địa phương và giành ghế trong Bộ Chính trị. Theo CCTV, các cáo buộc nhận hối lộ trải dài qua nhiều giai đoạn trong sự nghiệp của ông:
- Tại CASC, từ năm 1999, khi ông lần lượt giữ chức Phó Tổng giám đốc, Tổng giám đốc và Bí thư Đảng ủy tập đoàn.
- Trong thời gian lãnh đạo Thâm Quyến và tham gia ban lãnh đạo Tỉnh ủy Quảng Đông, nơi ông từng làm Tỉnh trưởng.
- Trong thời gian là Ủy viên Bộ Chính trị.
CCTV cho biết ông Mã đã lợi dụng chức vụ trong các giai đoạn này để “mưu lợi cho người khác” và “nhận trái phép tiền, tài sản có giá trị đặc biệt lớn”.
Trước khi bước vào chính trường, ông từng là một gương mặt tiêu biểu của ngành vũ trụ Trung Quốc, đảm nhiệm vai trò Tổng chỉ huy chương trình thám hiểm Mặt Trăng.
Từ khai trừ Đảng đến vành móng ngựa
Ông Mã bị điều tra từ tháng Tư năm nay. Đến tháng Bảy, ông bị khai trừ khỏi Đảng, cách mọi chức vụ công và bị cáo buộc nhận quà, tiền trái quy định, giúp người thân mua nhà với giá ưu đãi, cũng như tham gia các giao dịch “quyền đổi lấy tình dục, tiền đổi lấy tình dục”. Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương (CCDI) kết luận ông đã đánh mất lý tưởng, niềm tin, vi phạm nghiêm trọng kỷ luật chính trị của Đảng và dung túng người thân trục lợi từ ảnh hưởng của mình, dẫn tới “tham nhũng tràn lan trong gia đình”.
Vòng điều tra cũng lan tới những người thân cận. Hôm thứ Hai, CCTV đưa tin ông Quách Vĩnh Hàng (Guo Yonghang), cựu Phó Chủ tịch Chính hiệp tỉnh Quảng Đông, người được coi là “cánh tay phải” của ông Mã và từng là trợ lý hàng đầu khi ông Mã làm Bí thư Thành ủy Thâm Quyến giai đoạn 2015–2016, đã bị khai trừ Đảng và cách chức vì nghi nhận hối lộ cùng các tội danh khác.
Thông điệp “không vùng cấm” từ Bắc Kinh
Trong bài bình luận đăng trên Nhân dân Nhật báo ngày 5/11, ông Lý Hy (Li Xi), quan chức chống tham nhũng hàng đầu của Trung Quốc, cam kết đẩy mạnh chiến dịch. Ông nêu tên ông Mã cùng hai cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp và Hà Vệ Đông trong số những người bị xử lý, ví quyết tâm của Đảng như “cạo độc tận xương, chặt tay cứu thân”.
Chúng ta sẽ tiếp tục trừng trị tham nhũng không vùng cấm, bao phủ toàn diện, không khoan nhượng, kiên quyết loại bỏ mọi phần tử tham nhũng.
Ông Lý cũng kêu gọi tăng cường giám sát về thể chế, lấy từng vụ án để thúc đẩy cải cách, bịt các lỗ hổng và quy phạm việc thực thi quyền lực, đồng thời khẳng định cách tiếp cận của Trung Quốc đã xóa bỏ quan niệm cho rằng chỉ mô hình đa đảng luân phiên và tam quyền phân lập kiểu phương Tây mới ngăn được lạm quyền.
Con đường này đã đóng góp một giải pháp Trung Quốc cho những thách thức mà cộng đồng quốc tế gặp phải trong cuộc chiến chống tham nhũng.
