Bốn dòng chữ trên lá phiếu
Sự việc diễn ra tại một điểm bỏ phiếu ở St. Petersburg trong ngày cuối của kỳ bầu cử kéo dài ba ngày. Ông Rybakov, người mà đảng đã bị gạt khỏi danh sách tranh cử toàn quốc, không chọn ứng viên nào mà viết lên các lá phiếu bốn khẩu hiệu:
- Vì hòa bình.
- Vì tự do và vì một cuộc sống không sợ hãi.
- Vì một thỏa thuận ngừng bắn.
Cảnh sát sau đó lập hồ sơ, cáo buộc ông phớt lờ lợi ích của xã hội, tỏ ra thiếu tôn trọng và vi phạm trật tự công cộng. Tòa án quận Vyborgsky xét xử và tuyên ông có lỗi về hành vi gây rối. Ông Rybakov không có mặt khi tòa tuyên án; phiên tòa bị gián đoạn một lúc vì lệnh sơ tán.
Lá phiếu hỏng có phải là tiếng nói
Ông Rybakov và các luật sư đề nghị tòa bác bỏ toàn bộ cáo buộc. Lập luận của họ là việc làm cho lá phiếu không hợp lệ từ lâu được coi là một cách bày tỏ thái độ chính trị hợp pháp, và những gì cử tri viết trong buồng phiếu kín thuộc về quyền riêng của họ.
*“Tôi đã bày tỏ lập trường công dân của mình rằng tôi không thể bầu vì không có ai để bầu.” — Nikolai Rybakov*
Tại một phiên trước đó, ông nói thêm rằng hơn 900.000 cử tri đã làm đúng như vậy khi khiến lá phiếu của họ thành không hợp lệ. Phía buộc tội thì cho rằng hành vi của ông, được thực hiện và công khai tại điểm bầu cử, đã vượt khỏi phạm vi một lựa chọn cá nhân.
Một đảng bị thu hẹp không gian
Yabloko là đảng tự do lâu đời nhất của Nga và, theo The Moscow Times, là đảng có đăng ký duy nhất vận động cho hòa bình trong kỳ bầu cử State Duma 2026. Đảng này bị loại khỏi lá phiếu theo danh sách đảng; tờ báo cho biết Tòa án Tối cao Nga đưa ra phán quyết đó với các lý do liên quan đến cáo buộc vi phạm về tài trợ nước ngoài, tài liệu vận động trên các nền tảng nước ngoài bị hạn chế và quy định bản quyền.
Các ứng viên của đảng ở những khu vực bầu cử đơn danh còn được tham gia thì gặp cản trở, bị cảnh sát tạm giữ hoặc bị loại. Trong bốn tháng qua, ba thành viên nổi bật của đảng đã nhận án tù, gần nhất là bà Yelena Perepelitsa hôm 8/10. Ở cấp vùng, Novgorod là nơi duy nhất Yabloko vượt ngưỡng 5% để có ghế trong cơ quan lập pháp địa phương.
Phản ứng từ bên ngoài
Ngày 28/9, EU áp lệnh trừng phạt lên 10 quan chức Nga, gồm thẩm phán, công tố viên và một quan chức bầu cử, vì việc loại Yabloko khỏi cuộc bầu cử và truy tố các thành viên cấp cao của đảng. EU cáo buộc họ hỗ trợ việc đàn áp phe đối lập dân chủ và làm suy yếu nghiêm trọng nền pháp quyền ở Nga.
Giới chức Nga lâu nay bác bỏ những chỉ trích như vậy, coi đó là can thiệp vào công việc nội bộ, và khẳng định cuộc bầu cử diễn ra đúng luật. Theo số liệu của Ủy ban Bầu cử Trung ương do hãng tin TASS dẫn, đảng cầm quyền United Russia giành 349 ghế trong State Duma.
Ý nghĩa của mười hai đô la
Xét về tiền, đây là một trong những bản án nhẹ nhất có thể. Nhưng giá trị của nó nằm ở tiền lệ: nếu những dòng chữ viết trên lá phiếu của chính mình có thể bị coi là gây rối, ranh giới của điều được phép nói đã dịch thêm một bước.
Với Yabloko, một đảng chọn ở lại và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật thay vì lưu vong, câu hỏi là còn lại bao nhiêu khoảng trống để tồn tại. Với người quan sát, câu chuyện nhắc rằng sức khỏe của một nền chính trị được thấy rõ nhất qua cách nó đối xử với những tiếng nói nhỏ và ôn hòa.
