Dòng nước màu cầu vồng
Anh Adisorn Lakonburee, 43 tuổi, thợ xây và là cha của bốn con, từng bắt cá về làm bữa tối cho gia đình. Nhưng anh đã dừng lại sau khi nước lũ mang váng dầu và mùi hóa chất hôi thối tràn vào ngôi làng ở Prachinburi.
Giờ tôi quá sợ để bắt hay ăn chúng.
Gia đình anh cũng không dám uống nước máy. Tháng 10, giới chức Thái Lan phát hiện hàm lượng hydrocarbon dầu mỏ “cao bất thường” cùng nồng độ nhôm độc hại trong mẫu nước gần một bãi chôn lấp. Đơn vị vận hành Green Environment Technology bác bỏ mọi sai phạm, nhưng sau khiếu nại của người dân, Bộ Công nghiệp đã ra lệnh tạm đóng cửa bãi này.
“Bãi rác” của Hành lang Kinh tế phía Đông
Nằm giữa thủ đô Bangkok và khu công nghiệp chủ lực ở phía đông, Prachinburi là vùng sản xuất lương thực quan trọng. Thế nhưng xen giữa những cánh đồng là hàng loạt cơ sở xử lý chất thải và điểm đổ thải trái phép:
- Nhà nghiên cứu môi trường Somnuck Jongmeewasin đã xác định hơn 60 điểm nghi đổ thải trái phép tại tỉnh trong những năm gần đây
- Phóng viên AFP thấy đống phế liệu điện tử trộn phân gà giữa đồn điền mía, và một bãi chôn lấp khổng lồ ẩn trong rừng
- Bộ Công nghiệp đình chỉ thêm hai cơ sở xử lý chất thải trong khu vực
- Cuộc kiểm tra toàn quốc 3.000 nhà máy đã phát hiện 300 cơ sở vi phạm quy định
Ông Somnuck, cố vấn tiểu ban công nghiệp của Quốc hội Thái Lan, gọi khu vực này là “bãi rác” của Hành lang Kinh tế phía Đông – khu công nghiệp trải rộng qua các tỉnh Rayong, Chonburi và Chachoengsao.
Nhà hoạt động Dawan Chantarahassadee của tổ chức EARTH Thailand mô tả nơi đây là một “đế chế” cơ sở chất thải, được nuôi dưỡng bởi đất rẻ và việc thực thi pháp luật lỏng lẻo.
Khi vi phạm pháp luật lại “có lợi”
Theo bà Navaporn Sanguanmoo, Giám đốc quản lý chất thải công nghiệp thuộc Cục Công trình Công nghiệp, Thái Lan mỗi năm phải xử lý khoảng ba triệu tấn chất thải công nghiệp nguy hại và hơn 30 triệu tấn chất thải không nguy hại. Những loại chất thải ít giá trị bán lại, như nước nhiễm dầu hay nhựa cấp thấp, đặc biệt dễ bị đổ trộm vì chi phí xử lý cao.
Prachinburi là một bài học buộc chúng tôi phải suy nghĩ lại nhiều điều.
Bà Navaporn thừa nhận mức phạt cho hành vi đổ thải quá thấp, khiến việc “vi phạm pháp luật trở nên có lợi về kinh tế” đối với những kẻ vi phạm. Trong khi đó, các nhà vận động cho rằng gốc rễ nằm ở sắc lệnh năm 2016 của chính quyền quân sự, cho phép cơ sở xử lý chất thải được miễn trừ luật quy hoạch đô thị và xây dựng ngay trong vùng xanh nông nghiệp.
An ninh lương thực bị đe dọa
Giới học giả cảnh báo các hóa chất có thể gây kích ứng da hoặc khó thở. Tại một thiền viện gần điểm nghi đổ thải, các ni sư phải tắm bằng nước mưa và uống nước đóng chai được quyên góp. Về lâu dài, nguy cơ lớn hơn là đất và nước bị nhiễm độc, đe dọa an ninh lương thực của cả vùng.
Chúng tôi thậm chí không biết liệu năm sau có trồng được gì không.
Ruộng lúa của bà Chalida, 60 tuổi, đã chuyển màu đen và thối rữa sau khi nước rút. Đầu tháng 11, chính phủ cam kết mở rộng xét nghiệm kim loại nặng trong trầm tích lòng sông, nhưng nhiều người cho rằng tiến độ quá chậm. Ông Somnuck lo ngại sự chậm trễ có thể làm mất đi bằng chứng cần thiết để xác định trách nhiệm.














