Đa số nghị sĩ bật đèn xanh
Trong cuộc tranh luận tại nghị viện ở Nuuk, các đảng thuộc liên minh cầm quyền, vốn chiếm đa số ghế, đã bảo vệ thỏa thuận. Văn bản còn phải qua lần đọc thứ hai trước khi được đưa ra biểu quyết, và giới quan sát dự đoán luật sẽ được thông qua.
Thỏa thuận được Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký ngày 22/9 bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, sau nhiều tháng đàm phán, nhằm chấm dứt căng thẳng do ông Trump nhiều lần đe dọa giành quyền kiểm soát hòn đảo giàu khoáng sản và có vị trí chiến lược này.
Nội dung chính của thỏa thuận
Theo các thông tin được công bố, thỏa thuận mở rộng đáng kể vai trò quân sự của Mỹ tại Greenland:
- Mỹ được thiết lập “khu vực phòng thủ” tại Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở phía đông, mở đường cho hai căn cứ quân sự mới.
- Mỹ được hiện đại hóa và mở rộng hoạt động tại căn cứ không gian Pituffik ở tây bắc.
- Quyền tiếp cận của Mỹ gắn với việc phòng thủ khu vực NATO, Greenland và lục địa Mỹ, bao gồm hệ thống “Vòm Vàng”.
- Thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của người Greenland, không có thời hạn kết thúc và vẫn có hiệu lực nếu Greenland độc lập.
- Các nước ngoài NATO không được lập cơ sở quân sự hay duy trì hiện diện quân sự thường trực trên đảo.
“Đây là một thỏa thuận đôi bên, ba bên cùng có lợi. An ninh của các bạn cũng là an ninh của chúng tôi.” – Jens-Frederik Nielsen
Phe đối lập: lợi ích kinh tế ở đâu?
Chủ tịch đảng đối lập Naleraq, ông Pele Broberg, cho rằng nhiều chi tiết về cách thỏa thuận vận hành trên thực tế vẫn chưa rõ ràng, và đặt câu hỏi về giá trị kinh tế mà người dân Greenland nhận được.
Mỹ được trao những quyền rộng rãi trên đất nước chúng ta. Người dân Greenland không được bảo đảm bất kỳ khoản chi trả cố định nào cho những quyền ấy.
Chính phủ: giá trị không thể đo bằng tiền
Cựu Ngoại trưởng Vivian Motzfeldt của đảng Demokraatit trong liên minh cầm quyền cho rằng Greenland đã giành được sự bảo vệ “to lớn” mà không phải trả tiền, đồng thời được công nhận là một dân tộc tự trị.
Ngoại trưởng Mute Egede gọi thỏa thuận là “một bước tiến khổng lồ” không thể đo đếm bằng tiền bạc. Đảng Siumut cũng tuyên bố ủng hộ.
Nhiều năm qua, Siumut đã vận động để các thỏa thuận liên quan tới Greenland không còn được ký kết mà thiếu sự tham gia của người Greenland. Đó là lý do chúng tôi hài lòng.
