Nhận diện hài cốt Mieczysław Dziemieszkiewicz qua ADN và tư liệu lịch sử

Viện Kỷ niệm Quốc gia Ba Lan (IPN) vừa xác nhận hài cốt của Mieczysław Dziemieszkiewicz, một trong những chiến sĩ kháng chiến ngầm chống lại chính quyền cộng sản được Liên Xô dựng lên sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Ông bị lực lượng an ninh cộng sản bắt và giết năm 1951, sau đó được chôn trong một khu vực chôn tập thể vô danh tại Nghĩa trang Powązki ở Warsaw.

Quá trình xác định xuất phát từ nhiều năm nghiên cứu tài liệu, phối hợp với khai quật hài cốt lấy mẫu ADN của người thân bao gồm mẹ và chị ông, giúp xác minh danh tính chính xác bằng xét nghiệm di truyền. Một mẫu vật đặc biệt gồm mảnh vải đen và biểu tượng đại bàng trong khu chôn cất gợi nhớ đến chiếc mũ bere xuất hiện trong bức ảnh lưu giữ của cơ quan an ninh cộng sản về ông Dziemieszkiewicz.

Hành trình kháng chiến của "Rój" và bối cảnh lịch sử

Mieczysław Dziemieszkiewicz, sinh năm 1925, tham gia phong trào kháng chiến từ nhỏ trong bối cảnh Ba Lan bị chiếm đóng và sau chiến tranh, tiếp tục đối mặt với chính quyền cộng sản do Liên Xô thiết lập. Sau khi người anh trai Roman của ông bị binh sĩ Hồng quân sát hại năm 1945, ông càng kiên quyết chống lại chế độ cộng sản.

Advertisement300 × 250

Năm 1945, dù bị gọi nhập ngũ vào Quân đội Nhân dân Ba Lan do Liên Xô kiểm soát, ông đã đào ngũ để gia nhập lực lượng kháng chiến ngầm, lấy bí danh "Rój" (tạm dịch "bầy đàn"). Dziemieszkiewicz chỉ huy một nhóm chuyên tiêu diệt các quan chức chính quyền và thành viên đảng Công nhân Ba Lan (PPR) ủng hộ cộng sản.

Theo IPN, nhóm của ông đã tiêu diệt khoảng hai chục thành viên cơ quan an ninh cộng sản và hơn 20 mật báo viên. Tuy nhiên, đến năm 1950, cơ quan công an tăng cường chiến dịch trấn áp, huy động số lượng lớn mật báo viên, cuối cùng phát hiện vị trí của ông dựa trên thông tin phản gián đổi lấy tự do cho gia đình.

Vị trí chôn cất và ý nghĩa phát hiện

Khi bị bao vây bởi hàng trăm binh sĩ, Dziemieszkiewicz đã tử trận trong lúc cố gắng thoát thân. Hài cốt của ông được chôn chung với nhiều chiến sĩ kháng chiến khác trong phần đất dành cho những người bị an ninh cộng sản xử tử.

Ngoài Dziemieszkiewicz, hài cốt của một người lính kháng chiến chống cộng nổi tiếng khác là Zygmunt Szendzielarz cũng được tìm thấy cách đó không xa, tạo nên một cảnh tượng đặc biệt về sự hội tụ các nhân vật huyền thoại trong lịch sử Ba Lan hiện đại. Szendzielarz, có bí danh "Łupaszko", lại có một di sản gây tranh cãi do liên quan đến các cáo buộc tội ác chiến tranh đối với dân thường Lithuania.

Kháng chiến ngầm của "cursed soldiers" và tầm ảnh hưởng đến Ba Lan

Phong trào "cursed soldiers" bao gồm hàng chục nghìn chiến sĩ tiếp tục đấu tranh chống chế độ cộng sản sau khi chiến tranh kết thúc năm 1945. Phần lớn đã giải ngũ trước năm 1947, song có người như Dziemieszkiewicz tiếp tục chiến đấu đến khi bị tiêu diệt.

Tới năm 1963, người kháng chiến cuối cùng, Józef Franczak, mới bị tiêu diệt, đánh dấu sự kết thúc gần hai thập niên kháng chiến ngầm kéo dài sau chiến tranh.

Mieczysław Dziemieszkiewicz đã trở thành biểu tượng bởi lòng dũng cảm và sự kiên trì trong cuộc đấu tranh chống áp bức cộng sản. Ông đã được Chủ tịch Lech Kaczński trao tặng huy chương cao quý vào năm 2007, đồng thời xuất hiện trên đồng tiền kỷ niệm do Ngân hàng Nhà nước Ba Lan phát hành năm 2020.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Viện Kỷ niệm Quốc gia Ba Lan (IPN) sử dụng ADN người thân để xác định hài cốt chiến sĩ kháng chiến Mieczysław Dziemieszkiewicz.
  • Dziemieszkiewicz, bí danh "Rój", là chỉ huy đơn vị ngầm chống chính quyền cộng sản sau Thế chiến II tại Ba Lan.
  • Nhóm của ông đã tiêu diệt nhiều thành viên an ninh và mật báo viên của chế độ cộng sản.
  • Hài cốt của Dziemieszkiewicz được tìm thấy bên cạnh hài cốt của Zygmunt Szendzielarz, nhân vật kháng chiến cùng thời có di sản gây tranh cãi.
  • Phong trào "cursed soldiers" kéo dài đến tận năm 1963, biểu tượng sự kháng cự kiên cường chống áp bức cộng sản tại Ba Lan.

Đăng ký bản tin QMVN