Bí mật trong mê cung đá vôi
Suốt hàng chục nghìn năm, mê cung xanh của thảm thực vật đan xen ở Chongzuo không chỉ nuốt trọn ánh sáng mặt trời và dấu chân, mà còn lưu giữ những bí mật về người cổ đại. Vùng núi đá vôi này nổi tiếng với hệ thống hang động dày đặc, nơi trầm tích tích tụ qua nhiều thời kỳ địa chất.
Tại hang Baxian và hang Naxian bên bờ tây sông Zuojiang, các nhà khảo cổ đã sàng lọc hơn 18.000 hóa thạch động vật có vú và tìm ra chín chiếc răng người cổ đại nhỏ bé.
Với giới cổ nhân học, răng là loại hóa thạch đặc biệt quý giá, bởi lớp men cứng giúp chúng tồn tại lâu dài và mang nhiều thông tin về loài, chế độ ăn và môi trường sống.
Một giả thuyết bị lung lay
Lâu nay, nhiều nhà khoa học cho rằng chi Homo chủ yếu thích nghi với môi trường mở. Phát hiện ở Chongzuo thách thức những nhận định quen thuộc:
- Homo erectus thời kỳ đầu ở châu Á được cho là sống chủ yếu ở các thung lũng sông ít rừng tại miền bắc Trung Quốc và Java
- Một số nhà nghiên cứu đề xuất có sự phân chia sinh thái giữa người cổ và các loài linh trưởng lớn sống trong rừng rậm
- Việc chuyển từ môi trường mở sang rừng mưa từng được xem là nguyên nhân khiến các nhóm người cổ suy tàn
- Khả năng thích nghi với rừng nhiệt đới thường được gắn với người hiện đại Homo sapiens
Sự hiện diện của răng Homo erectus giữa hệ sinh thái rừng mưa cho thấy loài người cổ này có thể linh hoạt hơn nhiều so với hình dung trước đây, đủ sức tồn tại trong những môi trường khắc nghiệt và rậm rạp.
Mảnh ghép của bức tranh lớn hơn
Phát hiện ở Quảng Tây nằm trong chuỗi nghiên cứu ngày càng phong phú về người cổ tại Trung Quốc. Tháng 5/2026, một nhóm do nhà khoa học Fu Qiaomei thuộc Viện Cổ sinh vật học và Cổ nhân học Động vật có xương sống dẫn dắt đã phân tích protein men răng của sáu cá thể Homo erectus khoảng 400.000 năm tuổi, gợi ý mối liên hệ di truyền với người Denisovan.
*“Chúng ta thực sự cần thêm DNA để hiểu chính xác loài này có quan hệ thế nào với những nhóm người khác.” – Fu Qiaomei, Viện Cổ sinh vật học và Cổ nhân học Động vật có xương sống*
Những chiếc răng ở Chongzuo có thể trở thành nguồn dữ liệu mới cho các phân tích như vậy. Dù còn cần thêm nghiên cứu để xác định niên đại và đặc điểm chi tiết, chúng đã góp phần làm sáng tỏ thêm câu chuyện phức tạp về sự tiến hóa của loài người ở châu Á.

















