Hàng loạt nước khuyến cáo tránh Ả Rập Xê Út khi Houthi dồn dập tấn công, tham vọng trung tâm kinh doanh vùng Vịnh đối mặt phép thử

Sân bay quốc tế King Khalid đã hứng chịu nhiều đợt tấn công trong suốt một tuần qua. Theo giới chức Ả Rập Xê Út, đòn đánh chết chóc nhất xảy ra hôm thứ Bảy với 12 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương; một cuộc tấn công khác hôm Chủ nhật làm thêm một người chết và gần một chục người bị thương. Cơ quan hàng không dân dụng nước này đã gia hạn lệnh tạm dừng hoạt động tại sân bay.

Lực lượng Houthi đã nhận trách nhiệm. Các vụ tấn công làm dấy lên câu hỏi về năng lực phòng thủ của Ả Rập Xê Út, một trong những quốc gia chi tiêu quân sự lớn nhất thế giới, trước những làn sóng máy bay không người lái và tên lửa giá rẻ.

Hôm thứ Hai, chính phủ Australia và New Zealand khuyến cáo công dân không đến sân bay King Khalid cũng như các điểm đến khác tại Ả Rập Xê Út, nối dài danh sách các nước đã đưa ra cảnh báo tương tự. Hệ quả lan nhanh sang ngành hàng không:

Theo Flightradar24, hàng trăm chuyến bay trong những ngày tới bị hủy và khoảng 100 chuyến phải chuyển hướng sang các sân bay khác.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cảnh báo các hãng bay Mỹ về rủi ro khi bay qua và quanh Ả Rập Xê Út.

Delta Air Lines, hãng dự kiến khai trương đường bay thẳng Atlanta – Riyadh ngày 23/10, cho biết chưa quyết định có hoãn đường bay mới hay không.

Theo trang tin Semafor, Mỹ còn yêu cầu các quan chức phải được phê duyệt đặc biệt mới được sử dụng sân bay Riyadh.

Những thương vong diễn ra đúng lúc vương quốc đăng cai chuỗi hội nghị lớn: Đại hội Dầu khí Thế giới, Diễn đàn Năng lượng Quốc tế cấp bộ trưởng và Sáng kiến Đầu tư Tương lai, thường được gọi là “Davos trên sa mạc”. Theo Semafor, chưa sự kiện nào bị hoãn hay hủy, nhưng đội ngũ an ninh của nhiều tập đoàn đang đánh giá rủi ro, và một số giám đốc được cho là đã chuyển sang Doha hoặc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Trưởng văn phòng Semafor tại Ả Rập Xê Út Matthew Martin nhận định Riyadh không còn là “lối thoát” an toàn của vùng Vịnh trước chiến sự, và thông điệp ổn định mà thủ đô này dùng để chào mời đầu tư ngày càng khó thuyết phục. Ông lưu ý rằng các tên lửa Scud của Iraq năm 1991, vốn được người lớn tuổi ở Riyadh nhắc lại, chủ yếu nhắm vào mục tiêu quân sự, trong khi lần này văn phòng, trường học và cả công trường Expo 2030 gần sân bay đã phải sơ tán.

Hôm Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington có thể cùng Ả Rập Xê Út đáp trả Houthi. Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết ông đã điện đàm với Ngoại trưởng Ả Rập Xê Út, Hoàng tử Faisal bin Farhan Al Saud, và khẳng định Tehran sẵn sàng thực hiện các bước để khởi động đối thoại giữa Ả Rập Xê Út và Yemen.

Theo Reuters, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran vẫn đang xem xét phản hồi của Mỹ đối với đề xuất mở lại eo biển Hormuz và sẽ trả lời qua các bên trung gian. Hai mặt trận – tên lửa trên bầu trời Riyadh và thương lượng về Hormuz – vì thế đang đan xen chặt chẽ, quyết định không chỉ an ninh vùng Vịnh mà cả nhịp đập của thị trường năng lượng toàn cầu.