Sự khởi đầu của Mario Vargas Llosa trong giới văn học Peru
Mario Vargas Llosa bắt đầu sự nghiệp văn chương bằng cách chọn con đường hiện thực truyền thống ngay khi khu vực Mỹ Latin đang chìm đắm trong hiện thực huyền ảo - thể loại văn học thịnh hành lấy cảm hứng từ các yếu tố cách mạng và kỳ ảo. Cuốn tiểu thuyết Conversation in the Cathedral mở đầu với câu hỏi gây sốc "Khi nào chính xác Peru đã tự hủy hoại?" thể hiện sự am hiểu sâu sắc về lịch sử quốc gia và cách nó trở thành cốt lõi cho tác phẩm của ông.
Gerald Martin, tác giả cuốn tiểu sử về Vargas Llosa, nhận định nhà văn Peru không thực sự từng ở cánh tả mà chỉ có lần tiếp cận ngắn ngủi. Trong thời sinh viên tại Đại học San Marcos, ông gắn bó với người bạn Lea Barba, xuất thân từ gia đình cộng sản, nhưng bản chất Vargas Llosa vẫn giữ sự tự tin và quan niệm về thứ bậc xã hội vốn vốn có từ nhỏ trong một gia đình thượng lưu ở Lima.
Chuyển biến chính trị và sự chia tay với cánh tả
Thập kỷ 1970 chứng kiến bước ngoặt lớn trong quan điểm chính trị của Vargas Llosa. Sự kiện "Padilla affair" năm 1971 - khi nhà thơ Cuba Heberto Padilla bị bắt và bị ép phải thú nhận công khai những tác phẩm "phản cách mạng" - đã khiến ông lên tiếng phản đối mạnh mẽ chính quyền Fidel Castro. Ông dẫn đầu chiến dịch quốc tế phản đối việc đàn áp các nhà văn tại Cuba, tuy nhiên, Gerald Martin cho rằng sự so sánh giữa Castro và Stalin mà Vargas Llosa đưa ra có phần quá đáng và đòn tấn công đó đã góp phần làm cô lập chế độ Cuba khi cánh tả Mỹ Latin cần sự đoàn kết nhất.
Không giống nhiều tiểu sử khác, Gerald Martin không phô trương quá mức những hành động này mà đưa ra một góc nhìn khách quan và phân tích sâu sắc về quá trình trưởng thành chính trị của nhà văn, đồng thời đặt ông trong bối cảnh chính trị và trí thức rộng lớn hơn.
Cuộc sống cá nhân và mối quan hệ phức tạp của Vargas Llosa
Cuộc đời tình cảm của Mario Vargas Llosa cũng được khai thác kỹ lưỡng trong cuốn tiểu sử. Cuộc hôn nhân gây tranh cãi từ khi ông 19 tuổi với cô dì dượng Julia Urquidi, lớn hơn ông 10 tuổi, trở thành nguồn cảm hứng cho tác phẩm nổi tiếng Aunt Julia and the Scriptwriter.
Tuy nhiên, Julia Urquidi đã phản ánh trong hồi ký của mình về thực trạng khác biệt giữa hình ảnh lãng mạn và thực tế đầy rạn nứt của mối quan hệ này.
Sau đó, Vargas Llosa kết hôn với Patricia Llosa, người em họ nhỏ hơn 9 tuổi và có với bà ba người con. Patricia thường kiên nhẫn chịu đựng áp lực từ nhà văn suốt nhiều năm. Những năm gần đây, ông chuyển sang sống với Isabel Preysler, nhân vật xã hội nổi tiếng Tây Ban Nha và mẹ của ca sĩ Enrique Iglesias, đánh dấu bước chuyển từ thế giới văn học sang giới thượng lưu xã hội Tây Ban Nha.
Đường chuyển hướng chính trị từ cánh tả sang cánh hữu
Mario Vargas Llosa sống nhiều năm tại Anh và định cư ở Cricklewood, nơi phù hợp với gu bảo thủ của ông. Dưới ảnh hưởng của nhà sử học Hugh Thomas, ông bước vào giới chính trị bảo thủ Anh và từng gặp gỡ Thủ tướng Margaret Thatcher, người mà ông từng viết bài ca ngợi.
Mặc dù thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống Peru năm 1990 khi công khai vận động theo khuynh hướng tân tự do chống lại Alberto Fujimori, Vargas Llosa tiếp tục thắt chặt quan hệ với giới quyền lực theo hướng bảo thủ. Ông coi những lý tưởng và giấc mơ của cánh tả là những bệnh lý, thể hiện rõ qua các tiểu thuyết gần đây và lập trường chính trị cứng rắn ủng hộ các nhà lãnh đạo cánh hữu như Dina Boluarte ở Peru và José Antonio Kast ở Chile, cùng với những phát biểu chỉ trích vang dội về phong trào nữ quyền.
Sự rạn nứt với Gabriel García Márquez
Trong cuộc đời và sự nghiệp văn học, Vargas Llosa luôn được đặt cạnh Gabriel García Márquez, đại diện tiêu biểu cho dòng hiện thực huyền ảo và chủ nghĩa cánh tả. Năm 1976, đôi bên xảy ra ẩu đả cá nhân khi Vargas Llosa tấn công García Márquez vì nghi ngờ ông can thiệp quá sâu vào đời sống cá nhân của mình. Vụ việc không chỉ là cá nhân mà còn biểu tượng cho sự khác biệt sâu sắc trong quan điểm chính trị và tư tưởng giữa họ. Nếu García Márquez kiên định với chủ nghĩa xã hội, Vargas Llosa đã từ chối và dành cả đời mình cho chủ nghĩa tư bản.
Cuốn tiểu sử của Gerald Martin không chỉ là câu chuyện về Mario Vargas Llosa mà còn là một phác họa sâu sắc về các môi trường trí thức và chính trị đã hình thành và biến đổi ông qua thời gian. Cuốn sách được xuất bản bởi Bloomsbury với giá bán 35 bảng Anh.







