Làn sóng xuống đường rầm rộ và nguy cơ tê liệt các dịch vụ thiết yếu
Ngay từ sáng sớm thứ Năm, không khí căng thẳng đã bao trùm thủ đô Paris và nhiều đô thị lớn khi các cuộc đình công bắt đầu gây gián đoạn mạng lưới giao thông đường sắt, xe buýt công cộng và các cơ sở giáo dục mầm non. Các cơ quan tình báo nội địa ước tính có từ 500.000 đến 700.000 người tham gia biểu tình bên ngoài thủ đô, biến đây thành đợt huy động lực lượng lao động mạnh mẽ nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Lĩnh vực năng lượng chịu tác động tức thì khi các nghiệp đoàn tại Tập đoàn Điện lực Pháp (EDF) tham gia đình công, khiến sản lượng điện hạt nhân của cả nước sụt giảm 2,4 gigawatt ngay trong ngày. Động thái này gợi lại ký ức về cuộc bãi công hồi giữa tháng 9 từng làm giảm công suất tiếp nhận khí tự nhiên hóa lỏng tại trạm cảng Dunkirk LNG, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng mùa đông.
Chúng ta cần phải xuất hiện thật đông đảo trên đường phố ngày hôm nay để tiếng nói của người lao động được lắng nghe một cách sòng phẳng.
Bài toán an ninh của Điện Élysée và nỗ lực đưa dòng nước lũ trở lại lòng sông
Trước quy mô biểu tình lan rộng, Tổng thống Emmanuel Macron đã triệu tập cuộc họp an ninh và quốc phòng khẩn cấp nhằm chỉ đạo các kịch bản đối phó. Nỗi ám ảnh về đợt bạo loạn ngày 17 tháng 10 – khi các lực lượng chức năng bị bất ngờ trước tình trạng đập phá các cửa hàng và tòa nhà công quyền – buộc chính phủ phải huy động lực lượng cảnh sát tối đa lên tới 70.000 người.
Sự gia tăng bất mãn không chỉ giới hạn ở giới công nhân mà đã lan sâu vào các trường đại học và trung học, nơi học sinh, sinh viên bày tỏ sự tuyệt vọng trước điều kiện học tập xuống cấp và tương lai nghề nghiệp bấp bênh. Những áp lực đè nặng lên chính quyền bao gồm:
Khoảng 17,5% giáo viên tiểu học công lập tham gia bãi công, phản ánh sự khủng hoảng thiếu nguồn lực kéo dài trong ngành giáo dục.
Nguy cơ đụng độ bạo lực giữa người biểu tình quá khích và lực lượng cảnh sát cơ động trang bị vũ khí chống bạo loạn.
Các đảng phái đối lập gia tăng công kích chính sách kinh tế nhằm tận dụng nỗi thất vọng của công chúng trước thềm cuộc bầu cử tổng thống.
Phép thử đối với sự đồng thuận xã hội trước thềm tổng tuyển cử
Mục tiêu tối thượng của chính phủ Pháp trong những tuần tới được một quan chức thân cận mô tả là nỗ lực 'đưa dòng sông tràn bờ trở lại lòng sông', nhằm thiết lập điều kiện yên bình nhất có thể để bước vào kỳ bầu cử tổng thống năm 2027. Tuy nhiên, việc trấn an xã hội không thể chỉ dựa vào các hàng rào răn đe của cảnh sát.
Cuộc khủng hoảng đường phố hiện nay là lời cảnh báo nghiêm khắc về giới hạn chịu đựng của người dân trước lạm phát và suy thoái dịch vụ công. Khả năng mở ra đối thoại thực chất và điều chỉnh chính sách an sinh sẽ quyết định liệu nước Pháp có thể vượt qua cơn sóng gió chính trị hay tiếp tục lún sâu vào các cuộc đối đầu xã hội dai dẳng.
