Một mạng lưới giám sát chưa từng có
Nhiều nhóm bảo vệ quyền bầu cử đang chuẩn bị cho kịch bản có số lượng người quan sát đông bất thường trong ngày 3/11. Các tổ chức đảng Dân chủ tại tiểu bang cho biết đã huấn luyện khoảng 10.000 tình nguyện viên. Common Cause đào tạo thêm khoảng 16.000 người, trong khi liên minh Election Protection có khoảng 300 tổ chức thành viên và mạng lưới tình nguyện viên rộng lớn hơn. Đây là những số liệu công bố về công tác chuẩn bị, không đồng nghĩa tất cả sẽ xuất hiện tại cùng một thời điểm hay cùng một địa điểm.
Nhiệm vụ phổ biến của lực lượng dân sự là quan sát quy trình, cung cấp thông tin cho cử tri và thông báo cho bộ phận hỗ trợ pháp lý khi thấy dấu hiệu gây trở ngại. Một số nhóm tổ chức khóa học dành cho giáo sĩ, giáo viên, cựu quân nhân và cư dân địa phương để họ hiểu ranh giới pháp luật. Đảng Dân chủ cũng xây dựng bộ phận an ninh mạng theo dõi thông tin sai lệch, bao gồm hình ảnh và video giả tạo bằng AI. Những hoạt động đó phản ánh lo ngại rằng sự thiếu tin tưởng có thể lan truyền cả ngoài không gian thực.
Sự phối hợp không hề đơn giản: nhiều tổ chức chịu quy định riêng, thậm chí không được phép phối hợp về mặt pháp lý. Số người theo dõi tăng lên có thể giúp phát hiện sự cố sớm, nhưng nếu nhiều nhóm cùng tiếp cận một điểm bỏ phiếu mà không có hướng dẫn rõ ràng, chính việc giám sát lại có nguy cơ làm chậm dòng người đi bầu.
Chính phủ liên bang và các tổ chức đảng cùng hiện diện
Bộ Tư pháp Mỹ dự tính điều động khoảng 1.000 nhân viên theo dõi cuộc bầu cử, một chương trình mà cơ quan này mô tả là lớn nhất từ trước đến nay. Lực lượng liên bang có truyền thống quan sát việc tuân thủ quyền bầu cử và chống phân biệt đối xử.
Bộ Tư pháp cho biết nhân viên sẽ được huấn luyện, không mang vũ khí và không can thiệp vào việc bỏ phiếu. Tuy nhiên, những người ủng hộ quyền bầu cử đặt câu hỏi về phạm vi và cách thực hiện chương trình mở rộng.
Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa triển khai cán bộ phụ trách tính liêm chính của bầu cử tại 22 bang, đồng thời công bố đã tuyển gần 22.000 nhân viên phục vụ bầu cử và tiếp tục tìm người quan sát ở các đơn vị cạnh tranh. Phía Cộng hòa nói mục tiêu là bảo đảm luật lệ được tuân thủ. Trong khi đó, các nhóm Dân chủ lo ngại khả năng người theo dõi bị sử dụng để gây sức ép, dù lo ngại này tự nó không phải bằng chứng về vi phạm đã xảy ra.
Ở Wyoming, những bất đồng quanh cách hành xử của một số quan sát viên liên bang trong bầu cử sơ bộ đã khiến giới chức địa phương yêu cầu làm rõ giới hạn thẩm quyền. Bộ Tư pháp phản bác nhận định rằng nhân viên có hành vi sai trái. Những tranh luận như vậy cho thấy quy định về quyền tiếp cận và cách ứng xử phải được làm rõ trước ngày bỏ phiếu.
Khi bảo vệ lá phiếu cũng cần bảo vệ sự bình yên
Tại nhiều địa phương, các viên chức phụ trách bầu cử đang làm việc với luật sư và lực lượng bảo vệ trật tự để chuẩn bị phản ứng khi có tình huống bất thường. Họ cần duy trì dòng cử tri ổn định, bảo vệ bí mật lá phiếu và xử lý các khiếu nại theo quy trình thay vì để tranh cãi lan ra trước cửa phòng phiếu. Sự khác biệt giữa quyền giám sát và quyền điều hành bầu cử là nguyên tắc căn bản: quan sát viên không tự quyết định tư cách cử tri, không kiểm phiếu thay nhân viên có thẩm quyền và không được đe dọa người đi bầu.
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump tuyên bố không có kế hoạch bố trí lực lượng nhập cư ICE hoặc quân đội ở các điểm bỏ phiếu. Các quan chức Dân chủ vẫn tập dượt kịch bản khẩn cấp; Nhà Trắng cho rằng chính phe Dân chủ đang khuếch đại nỗi sợ về an ninh bầu cử. Hai cách nhìn đối lập đặt thêm trách nhiệm lên những người thực thi luật: bảo đảm mọi hành động đều có căn cứ pháp lý, minh bạch và có thể kiểm chứng.
Việc có nhiều người chứng kiến không tự động tạo ra lòng tin. Lòng tin được củng cố khi mọi bên tôn trọng cùng một quy tắc, phân biệt sự cố thực tế với tin đồn và để người dân bỏ lá phiếu mà không phải lo bị quan sát, chất vấn hoặc gây áp lực trái phép.
