Mức giảm sâu hơn dự kiến
Kết quả sơ bộ tháng 10 ở mức 46,3 điểm đánh dấu sự xấu đi thêm trong cách người Mỹ nhìn nhận tài chính cá nhân và nền kinh tế. Các nhà kinh tế chỉ dự báo mức giảm nhẹ, và mức giảm lớn hơn cho thấy áp lực lên ngân sách hộ gia đình đang gia tăng thay vì dịu đi.
“Nỗi bức xúc về chi phí sinh hoạt tiếp tục gia tăng.” — Joanne Hsu
Bà Hsu, người phụ trách các cuộc khảo sát của Đại học Michigan, cho biết sự bi quan không còn giới hạn ở một phe chính trị: người ủng hộ đảng Dân chủ, Cộng hòa và cử tri độc lập đều tin rằng tăng trưởng kinh tế đã suy yếu kể từ tháng 1, một sự đồng thuận hiếm thấy ở một đất nước phân cực sâu sắc.
Xăng dầu và cuộc chiến với Iran
Chi phí nhiên liệu là tâm điểm của sự u ám. Iran đã phong tỏa phần lớn eo biển Hormuz suốt nhiều tháng, làm gián đoạn tuyến đường thường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu thế giới, và các vụ tấn công tàu thuyền ở vùng Vịnh khiến thị trường năng lượng luôn căng thẳng.
Giá xăng cao nhanh chóng lan sang chi phí vận tải, thực phẩm và các khoản chi hằng ngày khác.
Mỹ và Iran đã trao đổi các đề xuất trong những tuần gần đây nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển. Ông Trump nhiều lần dự đoán giá dầu sẽ giảm mạnh sau bầu cử, nhưng giới phân tích lưu ý mọi sự giảm nhẹ đều phụ thuộc vào tiến triển ngoại giao vốn vẫn còn bất định.
Được mất chính trị với đảng Cộng hòa
Ông Trump trở lại Nhà Trắng tháng 1/2025 với lời hứa kéo giảm lạm phát và chấm dứt các cuộc chiến ở nước ngoài. Khi cử tri bức xúc vì áp lực giá cả dai dẳng và một cuộc xung đột không được lòng dân, đảng Cộng hòa đối mặt cuộc chiến khó khăn để giữ thế đa số mong manh tại Thượng viện và Hạ viện.
Trong lịch sử, đảng của tổng thống thường mất ghế trong các cuộc bầu cử giữa kỳ, và sự bất mãn về kinh tế thường khuếch đại xu hướng đó. Đảng Dân chủ vận động tranh cử với chủ đề chi phí sinh hoạt, trong khi đảng Cộng hòa cho rằng giảm thuế và nới lỏng quy định sẽ củng cố nền kinh tế khi giá năng lượng ổn định.
Người tiêu dùng bi quan có ý nghĩa gì với nền kinh tế
Chi tiêu tiêu dùng chiếm khoảng hai phần ba hoạt động kinh tế Mỹ, nên niềm tin suy giảm có thể tự củng cố nếu các hộ gia đình cắt giảm mua sắm. Các nhà bán lẻ bước vào mùa lễ hội đang theo dõi sát dấu hiệu người mua hàng thắt lưng buộc bụng.
Một số nhà kinh tế lưu ý các khảo sát tâm lý thường phản ánh tâm trạng nhiều hơn hành vi thực tế, và chi tiêu đôi khi vẫn vững dù chỉ số yếu. Dù vậy, số liệu tháng 10 bổ sung bằng chứng rằng nhiều người Mỹ cảm thấy bị bóp nghẹt, cảm nhận có lẽ sẽ định hình cả ví tiền lẫn lá phiếu của họ.
