Một lời thừa nhận khác thường
Rất ít chính khách Israel công khai đặt câu hỏi về quyết định giết ông Khamenei, vốn được giới thiệu rộng rãi ở Israel như đòn giáng lịch sử vào kẻ thù kiên định nhất của đất nước. Ông Golan chọn lên tiếng trong một cuộc phỏng vấn tại sự kiện công cộng, khẳng định sự phản đối của ông mang tính chiến lược chứ không phải đạo đức.
“Tôi cho rằng, dứt khoát, việc loại bỏ Khamenei cha là một sai lầm.” — Yair Golan
Ông nhấn mạnh lời chỉ trích không xuất phát từ bất kỳ sự cảm thông nào với lãnh tụ Iran, mà vấn đề là vụ ám sát không phục vụ lợi ích của Nhà nước Israel. Phát biểu cho thấy theo ông, an ninh lâu dài của Israel phụ thuộc vào kết quả được tính toán kỹ chứ không phải những chiến thắng mang tính biểu tượng.
Từ cha sang con
Đợt không kích ngày 28/2 mở màn cuộc chiến đã giết ông Khamenei và nhiều người thân. Một tuần sau, giới lãnh đạo Iran chọn con trai ông là Mojtaba làm lãnh tụ tối cao mới.
Trong thông điệp đọc trên truyền hình nhà nước, Mojtaba cho biết ông mất cha, vợ, chị gái, cháu và anh rể, đồng thời thề sẽ báo thù.
Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm và được cho là bị thương trong chính các đợt không kích đó. Giới phân tích lưu ý việc thay một lãnh đạo cao tuổi bằng người kế nhiệm trẻ hơn, bị thôi thúc bởi mất mát cá nhân, có thể khiến lập trường của Iran cứng rắn hơn và làm phức tạp nỗ lực chấm dứt chiến tranh bằng đàm phán.
Chính trị an ninh trước lá phiếu
Phát biểu của ông Golan được đưa ra khi người Israel chuẩn bị bỏ phiếu ngày 27/10, với các cuộc thăm dò cho thấy cuộc đua sít sao giữa phe ông Netanyahu và các nhân vật đối lập như cựu Tổng tham mưu trưởng Gadi Eisenkot. An ninh chi phối chiến dịch tranh cử, từ các cuộc chiến ở Gaza, Lebanon và Iran đến trách nhiệm cho những thất bại ngày 7/10.
Ông Netanyahu mô tả các đòn tấn công vào giới lãnh đạo và cơ sở hạt nhân Iran là bằng chứng ông đã làm Israel an toàn hơn. Những người ủng hộ ông cáo buộc giới phê phán phá hoại nỗ lực chiến tranh. Ông Golan, một cựu tướng lĩnh trở thành lãnh đạo cánh tả, đang đặt cược rằng một bộ phận cử tri muốn một cuộc tranh luận tỉnh táo hơn về những gì cuộc chiến đã đạt được và cái giá phải trả.
Báo thù và những rủi ro
Ban lãnh đạo mới của Iran đã hứa báo thù cho cái chết của ông Khamenei, và ông Netanyahu cho biết Iran từng tìm cách giết một con trai ông, được cho là con cả Yair, trong một âm mưu bị phát hiện năm ngoái. Giới chức Israel cũng tăng cường bảo vệ các nhân vật công chúng trước lo ngại về các vụ tấn công của Iran.
Cuộc tranh luận đặt ra một câu hỏi quen thuộc với các nhà chiến lược quân sự: liệu giết các lãnh đạo đối phương làm suy yếu chế độ thù địch hay thổi bùng vòng xoáy báo thù. Lịch sử có những ví dụ cho cả hai phía, và câu trả lời trong trường hợp Iran có lẽ chỉ rõ ràng khi chiến tranh kết thúc.
