Bộ trưởng Mullin: không có rủi ro gia tăng
Trả lời người dẫn chương trình Margaret Brennan trên chương trình Face the Nation của đài CBS hôm Chủ nhật, ông Markwayne Mullin cho biết Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã đánh giá các nguy cơ đối với an ninh quốc gia trước khi ủng hộ kế hoạch. Theo ông, thông điệp mà Washington muốn gửi đi rất rõ ràng.
“Tôi không thấy rủi ro gia tăng. Mọi người cần hiểu rằng nếu tấn công nước Mỹ, chúng tôi sẽ truy đuổi đến cùng và bảo đảm hình phạt tương xứng với tội ác.” — Markwayne Mullin
Ông Mullin nói thêm rằng ông không có chút thương cảm nào với kẻ đã sát hại 13 người tại Fort Hood và không hề bận tâm Hasan sẽ chết theo cách nào. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump xác nhận đã ký phê chuẩn bản án, và dù tán thành việc phát trực tiếp, Nhà Trắng cho biết quyết định cuối cùng vẫn đang được xem xét.
Khi tiếng nói phản đối đến từ cả hai đảng
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lisa Murkowski của bang Alaska gọi quyết định này là “ghê rợn”, cho rằng việc phát trực tiếp một cuộc hành quyết là điều người ta chỉ chờ đợi từ những kẻ khủng bố và các nhà độc tài. Trên mạng xã hội X, bà cảnh báo hình ảnh ấy có thể trao cho Hasan danh tiếng tử vì đạo mà hắn tìm kiếm.
“Cách chúng ta thực thi công lý cũng quan trọng không kém chính công lý.” — Lisa Murkowski
Ở phía đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ Mark Warner của bang Virginia cảnh báo rằng ngoài những băn khoăn sâu sắc về đạo đức, một vụ hành quyết công khai có thể trở thành chiến thắng tuyên truyền cho các tổ chức khủng bố, thúc đẩy cực đoan hóa và đặt binh sĩ, nhà ngoại giao cùng công dân Mỹ ở nước ngoài vào vòng nguy hiểm hơn.
Giới luật học chia rẽ
Theo hãng tin AP, các chuyên gia pháp lý đưa ra những nhận định trái chiều về kế hoạch chưa từng có này:
Giáo sư Deborah Denno (Đại học Fordham) cho rằng phát trực tiếp có thể giúp quá trình hành quyết minh bạch hơn.
Giáo sư Brenner Fissell (Đại học Villanova) nhận định xử bắn ngày càng được xem là nhanh và chính xác hơn tiêm thuốc độc, nhưng nghi ngờ đó là động cơ chính của chính quyền.
Giáo sư Elisabeth Semel (Đại học California, Berkeley) đặt câu hỏi về động cơ của chính phủ, cho rằng chính quyền đang chú trọng vào sự phô trương.
Giáo sư Eugene Fidell của Đại học Yale lưu ý Hasan vẫn có thể nộp đơn yêu cầu xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ lên tòa án dân sự, và quá trình tố tụng này có thể kéo dài hơn cả nhiệm kỳ của chính quyền hiện tại. Một cựu thẩm phán quân sự từng đại diện cho Hasan trong các vụ việc dân sự cho biết hắn chưa được tiếp cận luật sư, trong khi Lục quân khẳng định đã nỗ lực hợp lý để liên lạc.
Một trang sử gần một thế kỷ được mở lại
Cuộc hành quyết công khai cuối cùng được ghi nhận ở Mỹ diễn ra năm 1936 tại Owensboro, bang Kentucky, khi Rainey Bethea bị treo cổ trước hàng nghìn người. Còn với quân đội, lần hành quyết gần nhất là vụ treo cổ binh nhì John Bennett ngày 13/4/1961. Bộ trưởng Hegseth tuyên bố trên kênh Real America’s Voice rằng người dân sẽ được xem và sự kiện sẽ diễn ra công khai.
Theo số liệu của Tổ chức Ân xá Quốc tế được AP dẫn lại, năm 2025 thế giới ghi nhận ít nhất 17 vụ hành quyết công khai, gồm 11 vụ tại Iran và 6 vụ tại Afghanistan. Chính sự so sánh ấy khiến nhiều nhà lập pháp Mỹ băn khoăn: liệu một nền dân chủ có nên đứng chung hàng với những nơi mà họ vẫn thường phê phán?
