Tác động từ Eo biển Hormuz vượt xa thị trường năng lượng

Khi căng thẳng gia tăng tại Eo biển Hormuz, nơi đóng vai trò chiến lược trong thương mại năng lượng toàn cầu, thị trường lập tức phản ứng bằng việc đẩy giá dầu lên cao do lo ngại gián đoạn nguồn cung. Tuy nhiên, hậu quả không chỉ giới hạn ở thị trường dầu mỏ. Giá dầu tăng kéo theo chi phí nhập khẩu hàng hóa tăng, làm dấy lên áp lực lạm phát, đồng thời tác động lên chi phí sản xuất và vận chuyển. Các chi phí bảo hiểm vận tải biển cũng tăng lên, khiến các nước nhập khẩu năng lượng như Ai Cập chịu thêm áp lực kinh tế.

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư toàn cầu điều chỉnh danh mục tài sản, giảm rủi ro đối với thị trường mới nổi và chuyển sang tài sản an toàn hơn trong bối cảnh không chắc chắn leo thang. Rủi ro từ lĩnh vực địa chính trị dần lan rộng sang kinh tế thực, thị trường tài chính rồi đến thị trường ngoại hối, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá đồng bảng Ai Cập.

Kinh nghiệm từ những diễn biến gần đây

Trước khi căng thẳng leo thang vào tháng 2, thị trường tương đối ổn định, đồng bảng Ai Cập duy trì giá trị nhờ dòng vốn ngoại tệ cải thiện. Tuy nhiên, khi đối đầu quân sự trở nên nghiêm trọng, giá dầu tăng mạnh, tâm lý lo ngại rủi ro của nhà đầu tư lan rộng, đa số đồng tiền của thị trường mới nổi, trong đó có đồng bảng Ai Cập phải chịu áp lực và mất giá.

Advertisement300 × 250

Sự ký kết bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran từng mang lại tín hiệu tích cực, giúp hạ nhiệt giá dầu và cải thiện tâm lý thị trường, từ đó đồng bảng phục hồi phần lớn giá trị mất đi. Nhưng những căng thẳng mới đây lại một lần nữa làm gia tăng sự bất ổn, đẩy giá dầu tăng trở lại, khiến các nhà đầu tư điều chỉnh rủi ro và thị trường tài chính trở nên nhạy cảm hơn với những diễn biến tiếp theo.

Cân bằng sức chịu đựng của đồng bảng Ai Cập trước các cú sốc bên ngoài

Khả năng chống chịu các cú sốc toàn cầu của nền kinh tế Ai Cập hiện nay được đánh giá tốt hơn so với trước đây. Dù không thể phủ nhận rằng nền kinh tế nước này bị ảnh hưởng bởi các biến động quốc tế, nhưng sự linh hoạt trong điều chỉnh tỷ giá giúp hấp thụ một phần các thay đổi mà không tiêu hao nhanh chóng dự trữ ngoại hối.

Bên cạnh đó, dự trữ quốc tế được củng cố, cán cân thanh toán cải thiện và ngành ngân hàng trở lại trạng thái thặng dư tài sản nước ngoài, làm tăng sức chống chịu của nền kinh tế với biến động bên ngoài. Các chính sách tiền tệ thận trọng cũng góp phần duy trì sức hấp dẫn của tài sản tính bằng đồng bảng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Kịch bản dự báo và bài học rút ra

Dự báo về tình hình sắp tới có thể theo ba kịch bản chính. Đầu tiên là thành công trong ngoại giao, giúp kìm chế căng thẳng và dần hạ nhiệt giá dầu, từ đó cải thiện tâm lý đầu tư và giảm áp lực với các thị trường mới nổi, trong đó có Ai Cập. Kịch bản thứ hai là căng thẳng duy trì ở mức cao nhưng không bùng phát thành xung đột quy mô lớn, khiến thị trường biến động nhưng tránh được đổ vỡ nghiêm trọng. Đối với đồng bảng Ai Cập, tỷ giá sẽ tiếp tục điều chỉnh linh hoạt dựa trên cung cầu.

Kịch bản cuối cùng, ít có khả năng xảy ra nhưng gây thiệt hại lớn nhất, là một cuộc xung đột rộng lớn làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng và thương mại quốc tế. Điều này sẽ tạo áp lực to lớn đối với các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng, bao gồm Ai Cập cũng như nhiều quốc gia khác.

Bài học quan trọng từ các cuộc khủng hoảng gần đây là khoảng cách địa lý không còn là yếu tố quyết định mà chính sự liên kết chặt chẽ giữa các thị trường toàn cầu mới là tác nhân chính ảnh hưởng đến nền kinh tế. Mặc dù Ai Cập không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột quân sự, nhưng tác động về kinh tế có thể qua giá dầu, chi phí nhập khẩu và biến động tỷ giá.

Do đó, xây dựng nền kinh tế có khả năng chống chịu các cú sốc không nằm ở việc ngăn chặn tuyệt đối khủng hoảng mà ở việc từng bước tích lũy dự trữ ngoại hối, duy trì chính sách cân bằng về tiền tệ và tài khóa, đồng thời nâng cao năng lực sản xuất và tính cạnh tranh của nền kinh tế nhằm giảm thiểu tác động và thời gian phục hồi sau các cú sốc từ bên ngoài.

Như vậy, mặc cho những lo ngại từ các biến động địa chính trị làm rung chuyển thị trường tài chính, sức khỏe nền kinh tế và khả năng ứng phó với cú sốc mới là yếu tố quyết định số phận của đồng nội tệ quốc gia.

Mohamed Abdel Aal, chuyên gia ngân hàng

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Căng thẳng tại Eo biển Hormuz nhanh chóng tác động lên giá dầu và thị trường tài chính toàn cầu.
  • Đồng bảng Ai Cập chịu ảnh hưởng gián tiếp qua chi phí nhập khẩu và sự biến động của dòng vốn đầu tư.
  • Khả năng điều chỉnh tỷ giá linh hoạt giúp nền kinh tế Ai Cập giảm thiểu tác động của cú sốc bên ngoài.
  • Dự trữ ngoại hối và thặng dư tài sản nước ngoài của ngành ngân hàng nâng cao sức chống chịu với biến động quốc tế.
  • Điều kiện kinh tế vĩ mô vững chắc là nhân tố quyết định để đồng nội tệ đứng vững trước những bất ổn địa chính trị.

Đăng ký bản tin QMVN