Khám phá nghề làm tóc truyền thống tại Thái Lan
Ở mỗi khu phố tại Thái Lan, cửa hàng cắt tóc và salon luôn hiện diện, trở thành địa điểm quen thuộc với nhiều người. Đây không chỉ là nghề lâu đời mang lại thu nhập ổn định mà còn là công việc mơ ước của một số người. Trong bối cảnh nhiều nghề nghiệp có nguy cơ bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo, nghề làm tóc lại ít khi bị nhắc đến.
Báo Bangkok Post đã đến thăm một số salon và cửa hàng cắt tóc tại Bangkok để ghi nhận những trải nghiệm của các thợ làm tóc với hàng chục năm hành nghề. Qua đó, bức tranh về những biến chuyển xã hội, thay đổi thói quen tiêu dùng và áp lực kinh tế hiện rõ, cùng cách ngành nghề này vận động để thích nghi.
Chặng đường 25 năm của Nong tại Pimol Hair
Nong, 53 tuổi, chủ salon Pimol Hair gần chợ Tao Poon, đã làm nghề cắt tóc gần 25 năm. Ban đầu, cô không hứng thú với nghề do gia đình định hướng, nhưng sau khi sinh con, cô quyết định học tại các trường dạy nghề và được huấn luyện bởi các giảng viên nước ngoài. Dần dần, sự kiên nhẫn và khả năng kiểm soát cảm xúc là điều cô trân trọng nhất khi làm nghề.
Nong chia sẻ, nghề không chỉ là phục vụ người khác về ngoại hình mà còn là người sẻ chia cảm xúc với khách hàng. Một số dịch vụ như uốn tóc mất nhiều giờ phải giữ tâm lý ổn định xuyên suốt quá trình thực hiện.
Trước đây, Pimol Hair từng có nhiều nhân viên nhưng từ khoảng một thập niên trước, số lượng khách giảm do các yếu tố khách quan như tuyến tàu điện mới mở khiến khách không thể đậu xe chỗ cũ. Hiện nay, cô vận hành tiệm một mình và phục vụ khoảng 20 khách mỗi ngày, chủ yếu là khách quen đa dạng từ trẻ em tới người già.
Tác động của thay đổi xã hội và COVID-19
Sau đại dịch COVID-19, nhiều người quen tự chăm sóc tóc tại nhà, làm giảm lượng khách đến các salon địa phương. Một số salon đóng cửa trong thời gian dịch bệnh chưa thể phục hồi. Những tiệm cắt tóc khu phố trở thành lựa chọn cho nhóm khách đặc biệt như người mới phẫu thuật mắt không tự gội đầu được, thay vì phục vụ nhu cầu làm đẹp rộng rãi như trước.
Nong nhận định thị trường salon truyền thống ngày càng thưa thớt khách, trong khi các salon cao cấp tại trung tâm thương mại vẫn thu hút khách hàng có điều kiện kinh tế. Việc cắt tóc cũng được nhiều người tiết kiệm hơn, thậm chí nam giới giãn khoảng cách giữa các lần cắt tóc từ một tháng lên đến sáu tuần.
Định kiến và phát triển nghề nghiệp: Câu chuyện của Tate
Tate, thợ làm tóc 39 tuổi tại Bangkok và chủ Salon Roof Hair ở Sukhumvit, nhìn lại quá trình gia nhập ngành hơn 20 năm trước, đồng thời nhấn mạnh định kiến xã hội từng gán nghề này cho nữ giới hoặc người thi trượt đại học. Anh, vốn là cử nhân kiến trúc, đã phải đối mặt sự hoài nghi từ gia đình khi chọn nghề nhưng tin rằng sẽ làm tốt nếu yêu thích công việc.
Mở cửa hàng kinh doanh năm 2018, Tate nhận ra bên cạnh cắt tóc là khối lượng quản lý khổng lồ gồm tài chính, pháp lý và nhiều loại giấy phép liên quan, nhất là sử dụng hóa chất độc hại. Quy trình xin phép không đơn giản và đôi khi bị trì hoãn.
Anh cũng nhấn mạnh việc ngành cần có sự phối hợp giữa các thế hệ thợ làm tóc để cùng thích ứng với thay đổi, tránh tình trạng người này bị bỏ lại phía sau. Qua đó, nghề có thể phát triển bền vững hơn trong tương lai.
Luật ngành nghề khắt khe và đề xuất mở cửa
Ở Thái Lan, nghề làm tóc là một trong số ít ngành nghề pháp luật ưu tiên dành riêng cho công dân Thái. Tate cho rằng quy định này bảo vệ lao động trong nước nhưng đồng thời nên được xem xét lại. Nhiều nước cho phép thợ tóc nước ngoài hành nghề khi đáp ứng điều kiện như tiếng địa phương và giấy phép hành nghề.
Việc mở cửa cho lao động nước ngoài chất lượng có thể cải thiện khả năng phục vụ khách hàng đa dạng, đặc biệt là người nước ngoài sống tại Thái Lan. Ví dụ, thợ tóc Hàn Quốc hoặc Nhật có thể giao tiếp tốt hơn với khách hàng cùng quốc gia.
Cạnh đó, sự trao đổi kỹ thuật và văn hóa sẽ góp phần nâng cao trình độ nghề làm tóc Thái Lan, giúp ngành trở nên gắn kết và quốc tế hơn.
Công nghệ AI và xu hướng nghề làm tóc mới
Dù robot chưa thể thay thế thợ làm tóc, nhưng công nghệ AI đã bắt đầu định hình lại nghề nghiệp này. Nhiều khách hàng hiện mang đến salon những mẫu tóc do AI tạo ra, giúp họ hình dung rõ hơn về kiểu tóc mong muốn. Nhiệm vụ của thợ tóc là biến ý tưởng đó thành hiện thực.
Salon không chỉ là nơi làm đẹp mà còn gắn liền với nhiều khoảnh khắc quan trọng trong đời mỗi người, như bắt đầu công việc mới hay sự khởi đầu của chương trình cuộc sống mới. Nghề làm tóc cũng góp phần mang lại sự hỗ trợ tinh thần khi người thợ luôn là người lắng nghe, chia sẻ với khách hàng.
Tuy vậy, Tate nhấn mạnh ngày nay không còn công thức chuẩn để dự đoán xu hướng, bởi phong cách thời trang và nhu cầu khách hàng ngày càng phân mảnh. Do đó, thợ tóc cần có tầm nhìn rộng mở và đa chiều hơn.
Giữ nghề và tìm niềm vui tại quán tóc gia đình của Kulteera
Với Kulteera, 54 tuổi, vào nghề làm tóc không nằm trong kế hoạch từ đầu. Cha cô xây dựng quán cắt tóc gia đình từ nhiều thập kỷ trước, nhưng khi ông mất vào năm 2005, tiệm dần đóng cửa do nhân viên rời đi. Cô từng làm nhân viên văn phòng trước khi quyết định học nghề ở trung tâm đào tạo và hồi sinh tiệm tóc của gia đình từ khoảng 11 năm trước.
Kulteera cho biết ban đầu rất khó khăn, nhưng những năm tháng theo dõi cha làm việc từ nhỏ giúp cô cảm thấy quen thuộc với nghề. Bây giờ, cô chủ yếu tập trung vào những kiểu tóc đơn giản, giá 150 baht mỗi lần cắt và có hai trợ lý.
Cô tin rằng nghề làm tóc vẫn có tương lai nếu người thợ biết vận dụng kỹ năng, cởi mở và không ngừng học hỏi. Với cô, cần chú trọng tay nghề cơ bản như kỹ thuật cắt, vệ sinh và bảo quản dụng cụ để tạo ra một thợ cắt tóc giỏi. Sự khác biệt nằm ở phong cách riêng của mỗi người. Cô hài lòng khi duy trì được hoạt động cắt một vài khách mỗi ngày và xây dựng mối quan hệ thân thiết với khách quen.
"Tôi thích trò chuyện với khách hàng quen, họ như bạn cũ của tôi," cô nói với nụ cười ấm áp.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Nghề thợ tóc ở Thái Lan duy trì vị trí ổn định dù đối mặt nhiều biến động xã hội và công nghệ.
- Salon truyền thống ngày càng phục vụ những khách hàng với nhu cầu đặc biệt hơn thay vì làm đẹp hàng ngày.
- Định kiến về nghề làm tóc dần giảm nhưng vẫn còn tồn tại, nhất là với thợ nam.
- Việc mở cửa nghề cho thợ tóc nước ngoài có thể giúp phát triển chuyên môn và đáp ứng đa dạng khách hàng.
- Công nghệ AI góp phần giúp khách hàng hình dung kiểu tóc mong muốn, tạo xu hướng mới cho nghề.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








