Hàn Quốc cân nhắc hoãn thuế tiền mã hóa lần thứ tư, đặt luật tài sản số và công bằng thị trường lên bàn nghị sự

Tại cuộc họp lãnh đạo ngày 4/11 ở Quốc hội Seoul, Kim Min-seok cho biết Đảng Dân chủ đã thống nhất đề nghị chính phủ tạm hoãn việc đánh thuế thu nhập từ tài sản số. Theo Yonhap và Korea JoongAng Daily, quyết định phản ánh các cuộc tham vấn với cơ quan tài chính và doanh nghiệp tiền mã hóa. Đảng cho rằng cần đặt một khung quản lý toàn diện trước nghĩa vụ thuế để nhà đầu tư biết cách thực hiện, còn nền tảng giao dịch có thời gian nâng cấp hệ thống. Đây là lập trường chính trị chính thức, không đồng nghĩa ngày khởi áp thuế trong luật đã tự động thay đổi.

Luật hiện hành vẫn ấn định mốc ngày 1/1/2027. Để chuyển mốc ấy, nhà lập pháp cần thông qua sửa đổi phù hợp trước khi quy định có hiệu lực. Một số nghị sĩ thảo luận giai đoạn gia hạn hai năm, nhưng lãnh đạo đảng chưa công bố thời hạn cuối cùng. Các cuộc tham vấn cấp cao giữa đảng và chính phủ sẽ quyết định hướng đi. Khoảng trống giữa phát biểu và văn bản pháp luật đặc biệt quan trọng với nhà đầu tư đang chuẩn bị sổ sách cuối năm: không nên hành động như thể đề xuất đã được phê chuẩn.

Thuế suất dự kiến 22% bao gồm 20% thuế thu nhập và 2% thuế địa phương, chỉ tính trên thu nhập chịu thuế sau khoản khấu trừ cơ bản 2,5 triệu won mỗi năm. Quy định nhắm đến lợi nhuận khi chuyển nhượng hoặc cho vay tài sản mã hóa, chứ không phải thu trực tiếp 22% trên toàn bộ số tiền mua bán.

Phân biệt doanh thu, giá vốn và lợi nhuận là điều cốt yếu để hiểu đúng nghĩa vụ dự kiến. Mức quy định được thiết kế từ năm 2020, song thị trường đã thay đổi rất nhiều kể từ đó.

Những người ủng hộ trì hoãn cho rằng thông tin về giao dịch ngoài lãnh thổ chưa được thu thập đồng đều. Khi cơ quan thuế nhìn rõ tài khoản trong nước nhưng khó kiểm chứng lãi lỗ ở một số nền tảng nước ngoài, cùng một loại thu nhập có thể bị giám sát không cân xứng. Ngược lại, ý kiến phản đối lo ngại lùi lịch lần nữa sẽ kéo dài lợi thế thuế của nhà đầu tư tiền mã hóa so với người đầu tư các tài sản khác và làm tổn hại tính ổn định của luật. Đó không đơn thuần là tranh cãi giữa người muốn nộp thuế và người không muốn nộp.

Trọng tâm chính trị mới là Đạo luật cơ bản về tài sản số, dự kiến quy định rộng hơn về hoạt động doanh nghiệp, sàn giao dịch và một số sản phẩm như stablecoin. Đảng cầm quyền nói họ muốn đánh giá nguyên tắc đánh thuế, tình hình ngành và sự bình đẳng giữa các nhóm người sử dụng trong một hệ sinh thái thống nhất. Tuy nhiên, xây dựng khung pháp lý tốt không nhất thiết phải chờ tất cả chi tiết hoàn tất mới bắt đầu thu thuế. Vấn đề là cơ quan lập pháp có chứng minh được rằng một khoảng chuẩn bị cụ thể mang lại lợi ích công cộng lớn hơn chi phí trì hoãn hay không.

Theo các thông tin chuyên ngành, việc kiểm tra dữ liệu từ sàn nước ngoài, thử nghiệm hệ thống điện tử và hướng dẫn người nộp thuế nằm trong danh sách việc phải làm. Khung báo cáo tài sản mã hóa xuyên biên giới của OECD có thể giúp chuẩn hóa trao đổi thông tin, nhưng thời điểm mỗi nước tham gia không giống nhau. Bởi vậy, cơ quan quản lý phải thiết kế quy trình đối chiếu, hỗ trợ kê khai và xử lý sai lệch đủ minh bạch. Nếu chỉ thay đổi mốc thời gian mà không công bố tiêu chuẩn sẵn sàng, sự trì hoãn hôm nay có thể tái xuất hiện trong lần thảo luận sau.

Đối với các sàn giao dịch, quyết định sẽ tác động đến chi phí tuân thủ, yêu cầu lưu hồ sơ và khả năng giải thích dữ liệu lãi lỗ cho khách hàng. Đối với nhà đầu tư cá nhân, câu hỏi thiết thực hơn là cách ghi nhận giá mua, phí giao dịch, chuyển tiền qua nhiều ví và khoản lỗ có thể được xử lý ra sao theo luật áp dụng. Những chi tiết này không thể thay thế bằng khẩu hiệu cổ vũ đổi mới. Khi quy định thiếu rõ ràng, cả người tuân thủ tốt lẫn cơ quan thuế đều gánh thêm chi phí.

Một lộ trình thuyết phục cần có ba điều: ngày hiệu lực rõ ràng, hạ tầng quản lý có thể kiểm tra và tiêu chuẩn đối xử nhất quán. Chính phủ Hàn Quốc đứng trước lựa chọn giữa thực hiện đúng lịch, điều chỉnh cách triển khai hoặc tiếp tục hoãn có thời hạn. Không phương án nào tự giải quyết được tất cả rủi ro, từ thất thu đến dịch chuyển giao dịch ra nước ngoài. Điều người dân cần sau những năm chờ đợi là quy tắc có thể dự đoán, dễ hiểu và áp dụng bình đẳng, chứ không chỉ một lời hứa về sự linh hoạt.