Ireland cam kết viện trợ 125 triệu euro hỗ trợ Ukraine, ông Martin nói điều tra nhà máy alumina chưa phát hiện liên kết vũ khí

Vào ngày 23/7, Thủ tướng Ireland Micheal Martin thông báo chính phủ nước này sẽ cung cấp gói viện trợ mới trị giá 125 triệu euro (khoảng 142 triệu USD) dành cho Ukraine. Động thái được thực hiện trong chuyến thăm Kyiv đầu tiên của ông Martin kể từ khi Ireland đảm nhận vai trò chủ tịch luân phiên Hội đồng EU. Gói viện trợ này bao gồm 100 triệu euro (113,7 triệu USD) để cung cấp trang thiết bị quân sự phi sát thương, tập trung hỗ trợ hệ thống phòng không của Ukraine, và 25 triệu euro (28,4 triệu USD) dành cho việc sửa chữa và bảo vệ các công trình hạ tầng quan trọng, đặc biệt là lưới điện chuẩn bị cho mùa đông sắp tới.

Thủ tướng Martin đã có các cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelensky và Thủ tướng mới bổ nhiệm Serhii Koretskyi, người từng là lãnh đạo của công ty năng lượng nhà nước Naftogaz. Ông cũng đến thăm các khu dân cư của Kyiv chịu ảnh hưởng từ các cuộc tấn công gần đây của Nga. Chuyến đi diễn ra khoảng ba tuần sau khi Tổng thống Zelensky tới Dublin dự lễ khai mạc nhiệm kỳ chủ tịch sáu tháng của Ireland tại EU, nhiệm kỳ kéo dài đến cuối tháng 12 năm nay.

Trong chuyến thăm, Thủ tướng Martin đã đề cập đến nhà máy tinh lọc alumina Aughinish tại County Limerick, cơ sở thuộc sở hữu của tập đoàn nhôm Nga Rusal. Nhà máy này vẫn tiếp tục xuất khẩu alumina cho các nhà máy luyện nhôm của Nga.

Khi cùng xuất hiện với Tổng thống Zelensky, ông Martin nói rằng Bộ Enterprise Ireland đã tiến hành rà soát và chưa tìm thấy bằng chứng dứt khoát cho thấy sản phẩm alumina của nhà máy được sử dụng để sản xuất vũ khí tại Nga, nhưng cũng không chứng minh được rằng nguyên liệu này không đến được các nhà sản xuất vũ khí. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi không muốn nguyên liệu từ Aughinish đến tay Nga" và cho biết cuộc rà soát gần như đã hoàn tất.

Tổng thống Zelensky kêu gọi chính phủ Ireland xem xét khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt với nhà máy theo luật pháp Ireland, theo báo Irish Examiner đưa tin. Alumina là bột được dùng trong quá trình luyện nhôm, hiện chưa bị hạn chế trong các lệnh trừng phạt của EU.

Dữ liệu của chính phủ Ireland từng cho thấy trong quý 1 năm 2026, 83% lượng alumina xuất khẩu của Ireland (tương đương 200.619 tấn) đã được vận chuyển đến Nga, con số này là mức cao nhất kể từ năm 2022. Tuy nhiên, Bộ trưởng Enterprise sau đó cho rằng dữ liệu ban đầu không chính xác và tỷ lệ thực tế chỉ vào khoảng 45%.

Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Helen McEntee cho biết mức độ thương vong dân sự tại Ukraine đang đạt cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát toàn diện, cho nên khoản hỗ trợ này sẽ giúp Ukraine củng cố hệ thống phòng thủ trước các đòn tấn công. Theo báo cáo của Đặc phái viên giám sát nhân quyền Liên Hiệp Quốc tại Ukraine công bố ngày 14/7, ít nhất 293 thường dân đã thiệt mạng và 1.990 người bị thương trong tháng 6, đây là tháng có số thương vong dân sự lớn nhất kể từ tháng 4/2022.

Ireland duy trì chính sách trung lập về quân sự và chỉ cung cấp viện trợ quân sự phi sát thương cho Ukraine. Từ tháng 2/2022 đến nay, Ireland đã cam kết 550 triệu euro (625 triệu USD) hỗ trợ Kyiv và với gói hỗ trợ mới, tổng số tiền sẽ vượt mức 670 triệu euro (762 triệu USD) khi khoản tiền được giải ngân đầy đủ.