Lời hẹn sau chuyến đi nhiều cuộc gặp
Trong cuộc phỏng vấn được NBC dẫn lại ngày 19/11, ông Trump mô tả quan hệ với Kim Jong-un vẫn tồn tại, song hai người đã không gặp nhau. Ông nói có quá nhiều cuộc họp nên một cuộc hội kiến nữa khó thu xếp. Cụm từ “vào một thời điểm nào đó” thể hiện mong muốn duy trì liên lạc, không phải thông báo về một hội nghị đã được chốt lịch.
Trước khi đến Trung Quốc, Tổng thống Mỹ từng để ngỏ khả năng gặp Kim tại Thâm Quyến, nơi diễn ra hội nghị APEC. Tuy nhiên, hành trình của ông còn bao gồm các hoạt động ngoại giao tại Philippines và cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Trung Quốc, Nga. Hãng Yonhap xác nhận ông rời Trung Quốc ngày 19/11 mà không có cuộc gặp Mỹ–Triều nào được công bố.
Cơ hội ngoại giao không đồng nghĩa thỏa thuận
Ngoại trưởng Marco Rubio trước đó nói ý tưởng đối thoại với Bình Nhưỡng là nghiêm túc, đồng thời cảnh báo không nhất thiết thực hiện được trong chuyến đi này, theo đài KBS. Lời nói của các quan chức Mỹ gợi ý Washington muốn duy trì kênh tiếp xúc ở cấp cao nhất, nhưng hiện chưa có dấu hiệu công khai về lịch trình thống nhất hay cam kết từ phía Triều Tiên.
Giới quan sát phân biệt rõ giữa một cuộc gặp mang tính biểu tượng và tiến trình thương lượng thực chất. Ảnh bắt tay có thể làm dịu căng thẳng tức thời, nhưng muốn tạo chuyển biến, hai bên cần giải quyết thứ tự nhượng bộ, biện pháp xác minh và cơ chế thực hiện. Nếu các nhóm chuyên viên không chuẩn bị được điểm chung, đà tiến triển sau một cuộc gặp thượng đỉnh rất dễ tiêu tan.
Bài học từ Singapore, Hà Nội và Bàn Môn Điếm
Năm 2018, Trump và Kim gặp tại Singapore, mở ra triển vọng ngoại giao hiếm có sau giai đoạn đối đầu gay gắt. Tháng 2/2019, hội nghị tại Hà Nội kết thúc mà không có thỏa thuận, chủ yếu do bất đồng về phạm vi các bước hạt nhân và mức độ tháo gỡ cấm vận.
Cuộc gặp tại Bàn Môn Điếm tháng 6/2019 tạo hình ảnh lịch sử nhưng cũng không đưa đàm phán về đích.
Theo các tổng thuật của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ và Arms Control Association, ba sự kiện cho thấy quan hệ cá nhân giữa nguyên thủ có thể mở cửa đàm phán, song không thay thế các văn bản kỹ thuật và tiến trình kiểm chứng. Những cam kết chung chung thường khó đứng vững khi các bên hiểu khác nhau về mục tiêu cuối cùng.
Seoul và bài toán an ninh Đông Bắc Á
Hàn Quốc đặc biệt quan tâm khả năng tái khởi động đối thoại, bởi mọi thay đổi trong quan hệ Washington–Bình Nhưỡng đều ảnh hưởng trực tiếp tới bán đảo Triều Tiên. Chính quyền Seoul phải dung hòa răn đe quân sự, bảo vệ đồng minh và mong muốn hạn chế rủi ro tính toán sai. Sự xuất hiện của Trung Quốc trong bối cảnh APEC cũng nhắc rằng an ninh khu vực không chỉ là câu chuyện song phương.
Vấn đề cốt lõi là chương trình hạt nhân, tên lửa của Triều Tiên và các biện pháp trừng phạt quốc tế vẫn tồn tại. Sự hiện diện của nhiều cường quốc có thể tạo không gian ngoại giao, nhưng cũng khiến lợi ích chồng chéo. Bởi vậy, một lịch gặp có ý nghĩa chỉ khi đi cùng mục tiêu có thể theo dõi: giảm rủi ro, thiết lập kênh khẩn cấp và chuẩn bị cho thương lượng tiếp theo.
Từ lời hứa đến phép thử lòng tin
Cuộc gặp chưa thành vào tháng 11 không nhất thiết khép lại triển vọng đối thoại. Thực tế, sự thận trọng đôi khi giúp các bên tránh một hội nghị vội vàng, nơi kỳ vọng công chúng vượt quá khả năng thỏa thuận. Tuy nhiên, việc tiếp tục nhắc đến quan hệ cá nhân cũng có thể làm nảy sinh ảo tưởng rằng giải quyết bất đồng chiến lược chỉ cần thiện chí của các nhà lãnh đạo.
Một bước đi thực tế hơn có thể bắt đầu bằng kênh làm việc thường xuyên, các biện pháp giảm nguy cơ va chạm và khuôn khổ trao đổi cụ thể về hạt nhân. Những yếu tố đó chưa được công bố sau chuyến công du. Do vậy, lời hẹn của Trump hiện là tín hiệu chính trị đáng chú ý, chứ chưa phải đột phá đối với hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

















