Hai thành phố, hai ngày rất khác nhau
Tại Mumbai, thủ đô tài chính của Ấn Độ, đám đông tràn ngập các con phố quanh Công viên Shivaji, vỗ tay và ca hát dưới sự quan sát của các hàng cảnh sát. Dù ban tổ chức không được phép sử dụng chính công viên, họ đã đạt thỏa hiệp với nhà chức trách và tổ chức mít tinh trên sân khấu dựng ngay bên ngoài.
New Delhi chứng kiến phản ứng cứng rắn hơn nhiều. Cảnh sát từ chối cấp phép biểu tình và cấm tụ tập, hô khẩu hiệu, diễu hành và mang biểu ngữ. Hàng nghìn nhân viên an ninh phong tỏa khu vực quanh Jantar Mantar, địa điểm duy nhất ở thủ đô được phép biểu tình trong những năm gần đây, trong khi gần chục ga tàu điện ngầm bị đóng cửa và nhiều tuyến đường bị chặn.
Suốt cả ngày, người biểu tình và cảnh sát như chơi trò mèo vờn chuột. Hàng trăm người bị đưa lên xe buýt tới đồn cảnh sát hoặc khu tạm giữ, rồi nhiều người quay trở lại sau khi được thả. Một thủ lĩnh sinh viên cho biết cô đã bị bắt giữ ba lần chỉ trong một giờ.
Cuộc rà soát xóa 130 triệu tên
Tâm điểm của cơn giận dữ là chương trình Rà soát Chuyên sâu Đặc biệt (SIR), cuộc đại tu danh sách cử tri mà phe đối lập và các tổ chức xã hội dân sự muốn hủy bỏ.
- Hơn 130 triệu tên đã bị xóa cho tới nay, và ở một số nơi, trong đó có Delhi, danh sách cử tri bị thu hẹp tới 30%.
- Tại các bang chiến địa như Tây Bengal, bầu cử địa phương vẫn diễn ra năm nay trong khi hàng triệu người còn đang khiếu nại việc bị xóa tên; đảng của ông Modi lần đầu tiên giành chiến thắng tại bang này.
- Một cuộc điều tra của tờ The Indian Express cho biết hai trong ba ủy viên của ủy ban từng bày tỏ lo ngại về tính hợp pháp và minh bạch của chương trình, và Chánh Ủy viên đã tự quyết định dù luật yêu cầu quyết định theo đa số.
Ủy ban Bầu cử đáp lại rằng tờ báo chỉ dựa vào các thảo luận nội bộ, và các quyết định cuối cùng về việc rà soát đều được thông qua nhất trí.
Câu trả lời của chính phủ
Các quan chức của Đảng Bharatiya Janata cầm quyền kiên quyết bác bỏ cáo buộc “đánh cắp phiếu bầu”. Họ mô tả Ủy ban Bầu cử là một thiết chế độc lập và cho biết danh sách cử tri đang được cập nhật để loại bỏ các trường hợp không hợp lệ, trong đó có những người mà họ gọi là “kẻ xâm nhập”.
Những người ủng hộ cuộc rà soát cho rằng danh sách cử tri chính xác là điều thiết yếu cho bầu cử trong sạch ở một đất nước hơn 1,4 tỷ dân, nơi các mục trùng lặp và lỗi thời từ lâu là vấn đề. Phe phê phán phản bác rằng quy mô và tốc độ xóa tên, cùng quy trình khiếu nại rườm rà, có nguy cơ tước quyền bầu cử của hàng triệu công dân hợp pháp, nhất là người nghèo, lao động di cư và các nhóm thiểu số.
Phong trào thanh niên bước lên sân khấu
Cuộc mít tinh ở Mumbai được dẫn dắt bởi Cockroach Janta Party, một nhóm gây sức ép của giới trẻ từng góp phần buộc Bộ trưởng Giáo dục từ chức hồi đầu năm vì bê bối lộ đề thi. Người sáng lập nhóm, Abhijeet Dipke, xuất hiện trên sân khấu cùng các nhà hoạt động và một số nhân vật điện ảnh.
…Chính phủ chọn ai được làm cử tri và ai thì không.
Với nhiều người trong đám đông, cuộc mít tinh không chỉ xoay quanh danh sách cử tri. Một nhà giáo về hưu ở Delhi nói lá phiếu có ý nghĩa lớn hơn nhiều so với một mẩu giấy, còn một phụ nữ lớn tuổi ở Mumbai cho biết phong trào đã mang lại hy vọng cho bà sau nhiều năm thất vọng. Những người biểu tình trẻ tuổi nói họ từ lâu đã tìm kiếm một diễn đàn để cất lên tiếng nói.
Phép thử cho nền dân chủ lớn nhất thế giới
Liên minh đối lập Ấn Độ kêu gọi biểu tình trên toàn quốc và tuần hành tới Ủy ban Bầu cử vào thứ Ba tới. Cách chính phủ và ủy ban phản ứng – bằng đối thoại, minh bạch hơn hay hạn chế thêm – sẽ định hình diễn biến của cuộc tranh chấp.
Điều đang bị đặt cược lớn hơn bất kỳ cuộc bầu cử nào: niềm tin của công chúng vào các thiết chế quyết định ai được bỏ phiếu. Trong một nền dân chủ, tính chính danh của quyền lực không chỉ dựa trên việc thắng cử, mà còn ở chỗ mọi công dân đủ điều kiện đều tin rằng tên tuổi và tiếng nói của mình sẽ được tính đến.









