Tuyên bố cứng rắn từ Bắc Kinh và điều kiện hạ nhiệt thuế quan
Tại cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Hoàng Lăng nhấn mạnh rằng dòng chảy thương mại nông sản hai chiều chỉ có thể vận hành trơn tru khi cả hai phía cùng nỗ lực dỡ bỏ các rào cản thuế quan và phi thuế quan. Thông điệp khẳng định việc thực thi cam kết thương mại không thể là con đường một chiều.
Gói cắt giảm thuế quan trị giá 60 tỷ USD, bao gồm danh mục hàng nông sản trị giá khoảng 17 tỷ USD mà Trung Quốc từng nhập khẩu từ Mỹ năm 2024, hiện vẫn chưa thể chốt lại văn kiện cuối cùng. Sự bế tắc kỹ thuật này đã trở thành rào cản lớn nhất ngăn dòng tiền của các nhà nhập khẩu đại lục giải ngân vào các mặt hàng ngũ cốc và thịt từ Mỹ.
Trung Quốc hy vọng phía Mỹ sẽ cùng nỗ lực tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại nông nghiệp thông qua việc cùng hạ thuế quan, giảm thiểu rào cản phi thuế và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.
Nút thắt thu mua phi đậu nành và bài toán khả thi thương mại
Trong khi các đơn hàng đậu nành của Mỹ vẫn duy trì đúng lộ trình mục tiêu nhờ nhu cầu thức ăn chăn nuôi khổng lồ, kim ngạch nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp khác như thịt bò, thịt lợn và ngô lại suy giảm nghiêm trọng. Mức 7,2 tỷ USD ghi nhận trong 9 tháng đầu năm phản ánh rõ sự thận trọng của các doanh nghiệp trước mức thuế quan còn quá cao.
Giới thương nhân quốc tế khẳng định rằng việc mua hàng ở quy mô lớn sẽ hoàn toàn bất khả thi về mặt tài chính nếu không có sự điều chỉnh giảm thuế tương ứng từ Nhà Trắng. Thực trạng này tạo ra những điểm nghẽn nghiêm trọng:
Sự không rõ ràng về mốc thời gian áp dụng mục tiêu mua 17 tỷ USD nông sản phi đậu nành theo tuyên bố của Nhà Trắng từ tháng 5.
Áp lực tài chính đè nặng lên người nông dân Mỹ khi chi phí xăng dầu và vật tư đầu vào tăng phi mã giữa bối cảnh thị trường xuất khẩu bị thu hẹp.
Kim ngạch nhập khẩu nông sản ngoài đậu nành rơi xuống đáy thấp nhất kể từ thời kỳ đỉnh điểm căng thẳng thương mại năm 2019.
Phép thử đối với cam kết thượng đỉnh và tương lai chuỗi cung ứng
Hội nghị thượng đỉnh tháng 9 giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump tại Washington từng thắp lên hy vọng về một giai đoạn đình chiến thương mại mang tính xây dựng. Tuy nhiên, sự chậm trễ trong việc cụ thể hóa các cam kết thành hiệp định ràng buộc pháp lý đang khiến các thị trường hàng hóa thế giới rơi vào tâm lý hoài nghi.
Nông nghiệp từ lâu đã là quân bài đàm phán địa chính trị then chốt trong quan hệ song phương. Để biến những thỏa thuận trên giấy thành các chuyến tàu hàng thực tế qua cảng Liên Vân Cảng hay các trung tâm trung chuyển quốc tế, cả hai siêu cường buộc phải chứng minh thiện chí bằng việc dỡ bỏ các rào cản bảo hộ, bảo vệ sự ổn định cho an ninh lương thực toàn cầu.
