Chính trị Thổ Nhĩ Kỳ: Cơ hội và thách thức với Đảng Mới của Özgür Özel

Ngày 24/7/2026, chính trị gia đối lập nổi bật của Thổ Nhĩ Kỳ, Özgür Özel, đã công khai thành lập "Yeni Parti" (Đảng Mới). Video chưa đầy 30 giây trên mạng xã hội X ghi lại cảnh ông ký giấy tờ thành lập đảng mới, phía sau là câu khẩu hiệu nổi tiếng của nền Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ: "Chủ quyền thuộc về nhân dân một cách vô điều kiện". Trước đó vài ngày, ông đã tuyên bố ý định ra đi khỏi CHP và lập đảng riêng, điều đã gây chấn động giới chính trị quốc gia.

Từ khi được bầu làm Chủ tịch CHP vào tháng 10/2023, Özel đã dần cải tổ đảng theo hướng gần dân hơn và cởi mở hơn. Thành quả nhanh chóng ghi nhận tại cuộc bầu cử địa phương 2024 khi CHP lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ trở thành thế lực lớn nhất tại nhiều thành phố trọng điểm.

Điều này tạo ra sự cạnh tranh rõ nét với đảng cầm quyền AKP và bản thân Tổng thống Erdoğan.

Tuy nhiên, với sự thành công của CHP, áp lực từ chính quyền cũng tăng lên đáng kể với nhiều vụ bắt giữ quan chức và nhân viên địa phương, nổi bật nhất là vụ bắt giữ Thị trưởng Istanbul Ekrem İmamoğlu, đối thủ đáng gờm của Erdoğan.

Việc tái thiết đảng dưới sự lãnh đạo của Kılıçdaroğlu dự kiến sẽ kéo dài và chưa rõ ràng, khiến Özel lựa chọn con đường thành lập đảng mới để tiếp tục sự nghiệp chính trị. Đáng chú ý, khoảng 90 trong tổng số 135 nghị sĩ CHP hiện nay đã quyết định rút khỏi đảng mẹ và gia nhập Đảng Mới của ông. Động thái này khiến CHP đứng trước nguy cơ mất vị thế đảng đối lập lớn nhất sau gần 24 năm.

Tuy nhiên, vẫn còn băn khoăn về lập trường chính trị mới của Đảng Mới vì theo nhận định của chuyên gia chính trị Mehmet Ufuk Uras, khó có khả năng Đảng Mới sẽ xây dựng một ý thức hệ hoàn toàn mới. Thay vào đó, họ tiếp tục khẳng định kế thừa di sản chính trị của CHP, gồm những giá trị chủ đạo do Mustafa Kemal Atatürk để lại.

Trong bài phát biểu của mình, Özel nhấn mạnh rằng Đảng Mới sẽ tiếp tục theo khuynh hướng xã hội dân chủ, giữ vững các nguyên tắc quan trọng của CHP như tách bạch nhà nước và tôn giáo, chính sách gần gũi nhân dân và đẩy mạnh cải cách. Các cuộc khảo sát sơ bộ cho thấy khoảng 30% cử tri có thể sẵn sàng ủng hộ Đảng Mới, trong khi gần 19% còn cân nhắc dựa trên chương trình và ứng viên.

Việc đăng ký Đảng Mới tại Bộ Nội Vụ được hoàn tất nhưng để chính thức hoạt động, đảng cần xây dựng hệ thống tổ chức và lựa chọn ban chấp hành. Đồng thời, Özel cũng đang gặp rủi ro lớn khi đang bị điều tra nhiều cáo buộc và các yêu cầu được đệ trình để tước quyền miễn trừ tư pháp của ông trong Quốc hội vẫn chưa được xử lý.

Một bước ngoặt sẽ đến trong những tháng tới với những thách thức nặng nề nhất trong sự nghiệp chính trị của Özel, giữa áp lực chính trị từ chính phủ Erdoğan và yêu cầu sát nhập phe đối lập phân tán thành một khối có sức mạnh thực sự.