Cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Saudi Arabia đẩy khu vực vào bất ổn
Ngày thứ Tư vừa qua, Mỹ và Saudi Arabia đã phối hợp tiến hành đòn tấn công nhằm vào các cứ điểm của lực lượng dân quân tại Iraq do Iran hậu thuẫn, khiến ít nhất 20 tay súng thiệt mạng. Hành động này được các nhà phân tích đánh giá đã đẩy khu vực Trung Đông vào “lãnh thổ chưa được định đoạt”, tạo nên bước ngoặt trong cuộc xung đột vốn đã rất phức tạp. Dù trước đó Mỹ có giai đoạn tạm dừng các cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào Iran, song động thái mới cho thấy tình hình đang dần leo thang.
Riyadh lần đầu công khai tham gia cùng Mỹ trong việc tác chiến trên lãnh thổ Iraq, đánh dấu bước chuyển biến quan trọng khi trước đây Saudi Arabia chỉ được cho là tham gia một số cuộc tấn công bí mật chống lại Iran. Việc Saudi Arabia công khai gia nhập cuộc chiến làm tăng thêm một chiều kích phức tạp và khó đoán cho cuộc xung đột ở khu vực.
Phản ứng mạnh mẽ từ Iran và Iraq
Ngay sau các đòn tấn công của Mỹ-Saudi, Iran đã đáp trả bằng việc phóng tên lửa vào căn cứ quân sự Mỹ tại Jordan, mở màn cho các hoạt động tác chiến trực tiếp trở lại ở khu vực sau thời gian ngừng bắn ngắn ngủi. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục “đánh mạnh” nhằm vào Iran, dù ông cũng khẳng định các cuộc tấn công tại Iraq được phối hợp với chính phủ Baghdad.
Tuy nhiên, phía Iraq đã lên tiếng tố cáo rằng các cuộc không kích này là “sự vi phạm trắng trợn chủ quyền Iraq” đồng thời nhắm thẳng vào các tổ chức chính thức của nước này, bao gồm Popular Mobilisation Forces (PMF) hay al-Hashd al-Shaabi, một liên minh các phe phái Shia được Iran hậu thuẫn.
Chính phủ Iraq đang nỗ lực duy trì sự cân bằng giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng do cuộc chiến tranh gián tiếp ngày càng lan rộng. Thủ tướng Ali al-Zaidi của Iraq đã hủy bỏ kế hoạch gặp gỡ Thái tử Saudi Mohammed bin Salman tại Jeddah ngay sau các cuộc tấn công, cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình.
Ý nghĩa chiến lược và rủi ro trong xung đột
Người phát ngôn từ các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn cảnh báo rằng lợi ích và an ninh của Mỹ cùng Saudi Arabia sẽ phải chịu những hậu quả tiếp theo. Các cuộc biểu tình tại Mosul cùng khẩu hiệu “Chết cho Mỹ!” thể hiện sự dữ dội trong tranh chấp hiện nay. Về phía các chuyên gia phân tích, Sanam Vakil từ Chatham House nhận định tình trạng hỗn loạn gia tăng là hệ quả của việc Tehran chuyển hướng tác chiến từ trực tiếp sang kích động các lực lượng proxy, nhằm duy trì áp lực lên Washington.
H A Hellyer thuộc Royal United Services Institute cho rằng Saudi Arabia muốn gửi thông điệp cứng rắn, bác bỏ sự đánh giá sai lầm của phía Iran về việc các quốc gia vùng Vịnh sẽ không leo thang căng thẳng. Tuy nhiên, việc khó có thể dự đoán được phản ứng mạnh mẽ tiếp theo từ Tehran khiến khu vực bước vào thời kỳ “lãnh thổ chưa từng được khám phá”. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi Tehran xem đây là cuộc chiến sống còn nhằm định hình lại thế trận quyền lực tại Trung Đông.








