Vở diễn "Maldoror" mở màn liên hoan

Julien Gosselin đã chọn tác phẩm "Maldoror" để khai mạc Liên hoan sân khấu Avignon lần thứ 80, diễn ra trong sân lớn cung điện Giáo Hoàng. Tên gọi của vở diễn lấy cảm hứng từ nhân vật chính trong "Gesänge des Maldoror" (Bài ca của Maldoror) viết bởi Lautréamont giai đoạn 1868-1869. Như nhà xuất bản bộ Pléiade của Pháp nhận định, tên "Maldoror" là sự hòa quyện giữa vàng quý giá (or), nỗi kinh hoàng và điều ác (Mal). Đạo diễn Gosselin đã mang đến cho gần 2000 khán giả mỗi buổi tối một trải nghiệm vừa mê hoặc vừa ám ảnh, kéo dài gần năm tiếng rưỡi cho mỗi buổi trình diễn trong tám đêm liên tiếp.

Trước khi bắt đầu, Gosselin cảnh báo khán giả về "những hơi thở độc hại" trong tác phẩm có thể gây tổn thương cho những người nhạy cảm. Sau phần mở đầu, nhân vật Maldoror rời sân khấu để nhường chỗ cho tác phẩm của nhà văn Chile Roberto Bolaño, người đã qua đời năm 2003, nổi tiếng với tiểu thuyết khổng lồ "2666" cũng từng được Gosselin chuyển thể.

Phần trình diễn lấy cảm hứng từ "Die Naziliteratur in Amerika" của Bolaño

Phần đầu tiên và được đánh giá cao nhất của đêm diễn là những cuộc gặp gỡ với khoảng một tá nhân vật trong tác phẩm "Die Naziliteratur in Amerika" của Bolaño, một tập sách tổng hợp về các nhà trí thức chống lại hiện tượng phát xít giả tưởng, gồm các thành viên của "Hiệp hội Chủng tộc Aryan" và những nhà thơ có khuynh hướng cực hữu giữa Argentina và Hoa Kỳ. Đây là một tác phẩm phức tạp, từng bị chỉ trích vì nhanh chóng trở thành sự nhại lại chính bản thân, nhưng lại rất phù hợp với bối cảnh hiện tại khi chủ nghĩa hậu phát xít đang có chiều hướng tăng cao đặc biệt giữa hai quốc gia này.

Gosselin đã chuyển các đoạn văn của Bolaño thành các cuộc trò chuyện, phỏng vấn với các tác giả hoặc người thân quen của họ, tạo nên một trải nghiệm biến đổi từ sự nhẹ nhàng đầy hài hước sang cảm giác khó chịu mạnh mẽ, cuối cùng là buồn nôn dữ dội cho khán giả.

Phần thứ hai và những thử nghiệm nghệ thuật

Sau giờ giải lao, phần tiếp theo của chương trình giảm sút chất lượng khi Gosselin kết hợp thêm trích đoạn từ mười lăm tác phẩm khác nhau, từ thơ, bài diễn thuyết đến các bài luận và tiểu thuyết có nhiều tự sự, như "Der Rattenpolizist" – một tác phẩm trào phúng. Nội dung chính tập trung vào những ngày xung quanh cuộc đảo chính của Pinochet năm 1973, trong khi câu chuyện xoay quanh một nhóm sinh viên cánh tả và sự truy tìm một kẻ giết người phụ nữ thuộc nhóm này 20 năm sau.

Advertisement300 × 250

Phần trình diễn này được thể hiện qua hình thức chiếu phim trực tiếp lên ba màn hình khổng lồ, các diễn viên đóng vai nhân vật trong quán bar, căn hộ với hình ảnh được ghi hình trực tiếp trong khi khán giả có thể tham gia nhảy múa, uống rượu tại quầy bar ngay trên sân khấu. Tuy nhiên, sự dài dòng và cách thể hiện phức tạp khiến trải nghiệm phần này trở nên khó tiếp nhận với nhiều người xem.

Những tác phẩm đa dạng tại liên hoan

So với sự phức tạp và chiều sâu của "Maldoror", vở kịch "Haribo Kimchi" với bối cảnh một con hẻm ở Seoul lại thể hiện sự giản dị và độc đáo qua góc nhìn của đầu bếp Jaha Koo, người vừa phục vụ trực tiếp khán giả vừa tạo nên âm thanh từ các món ăn như món cuốn rau và viên kẹo dẻo. Vở kịch này là hành trình tìm hiểu bản thân và lịch sử xã hội Hàn Quốc dưới góc độ kết hợp giữa phương Đông và phương Tây, trong bối cảnh tiếng Hàn là ngôn ngữ được lựa chọn làm ngôn ngữ chủ đề năm nay tại liên hoan.

Các vở diễn khác như "Che dolore terribile è l’amore" và "Thésée, sa vie nouvelle" lấy cảm hứng từ những tác phẩm văn học đương đại, dù có sự tham gia của các diễn viên tài năng, tuy nhiên bị đánh giá là kém sức nặng về mặt nội dung và khó gây cảm xúc mãnh liệt với khán giả.

Phong cách biểu diễn và phản ứng tại liên hoan

Nhóm diễn viên Bỉ STAN với vở "1, 2, 3 Poquelin" mang đến một màn trình diễn đầy màu sắc và năng lượng, với sự tái hiện các cảnh trong các vở của Molière. Tuy nhiên, sự lặp lại và lộn xộn khiến tổng thể vở diễn giống như một mớ hỗn độn vui nhộn, không phải ai cũng đón nhận một cách tích cực.

Đối lập lại, "Ein Prozess" của các đạo diễn người Brazil Christiane Jatahy và Wagner Moura là một sự tiếp nối mới mẻ dựa trên tác phẩm "Volksfeind" của Henrik Ibsen. Vở diễn tái hiện câu chuyện bác sĩ Tomas Stockmann phát hiện nguồn nước tắm viện bị nhiễm độc và bị cả cộng đồng quay lưng, kèm theo những tình tiết hư cấu mở rộng về hậu quả cảnh sát cuộc sống gia đình ông. Một phần đặc biệt là cuộc tranh luận, kết hợp với bình chọn từ khán giả để đưa ra phán quyết cuối cùng về nhân vật chính, cho thấy sự phức tạp trong việc xử lý sự thật và quan điểm xã hội trong nghệ thuật đương đại.

Nghệ thuật và văn hóa đương đại tại Liên hoan sân khấu Avignon

Liên hoan sân khấu Avignon năm nay thể hiện sự pha trộn giữa các tác phẩm văn học kinh điển, chuyển thể hiện đại và những thử nghiệm nghệ thuật đa phương tiện, thể hiện bức tranh phong phú về văn hóa và chính trị đương đại qua ngôn ngữ sân khấu. Trong khi một số phần biểu diễn tạo nên sự tranh cãi về hình thức và nội dung, tổng thể sự kiện vẫn được đánh giá là cầu nối quan trọng đưa nghệ thuật đa chiều đến gần hơn với công chúng quốc tế.

Với khả năng khơi gợi những suy ngẫm về điều tốt - xấu, sự ám ảnh của lịch sử và những nỗ lực đổi mới trong biểu đạt nghệ thuật, Liên hoan sân khấu Avignon 80 tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những sự kiện nghệ thuật trọng điểm của thế giới.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • "Maldoror" khai mạc liên hoan với sự pha trộn giữa kinh dị và văn học ác độc, thu hút gần 2000 khán giả mỗi đêm.
  • Tác phẩm của Roberto Bolaño được chuyển thể thành kịch để phản ánh thực trạng chính trị và xã hội hiện đại, đặc biệt là các chủ đề hậu phát xít.
  • Phần tiếp theo trong chương trình sử dụng nhiều hình thức nghệ thuật đa phương tiện nhưng bị đánh giá là khó tiếp nhận.
  • Các vở diễn đa dạng của liên hoan thể hiện sự đa chiều trong nghệ thuật đương đại, từ đơn giản đến phức tạp, từ truyền thống đến thử nghiệm.
  • Buổi biểu diễn "Ein Prozess" nhận được sự chú ý với cách phản ánh các vấn đề đạo đức và xã hội qua tương tác khán giả.

Đăng ký bản tin QMVN