Một câu nói hé lộ nỗi lo lớn của châu Âu
Phát biểu tại một sự kiện gần Rome hôm 19/11, ông Panetta được Reuters dẫn lời đặt câu hỏi hội nghị ba bên đã đạt được điều gì, rồi nói ông hy vọng kết quả không nhiều. Lý do được ông nêu thẳng: ba cường quốc gặp nhau để bàn về việc phân chia quyền lực toàn cầu, trong khi EU không tham dự. Đây là đánh giá của ông Panetta, không phải nội dung được ba lãnh đạo tuyên bố trong văn kiện chung.
Sự tương phản rất rõ: ở Thâm Quyến, lãnh đạo ba nước muốn phát đi tín hiệu giảm nguy cơ đối đầu; tại Italy, một nhà hoạch định chính sách tiền tệ châu Âu lo ngại chính quá trình thương lượng ấy có thể bỏ qua những quốc gia chịu ảnh hưởng. Vấn đề không phải phản đối đối thoại, mà là ai được tham gia định hình chương trình nghị sự và ai phải sống với hệ quả.
Tuyên bố hòa bình có giá trị, nhưng giới hạn vẫn hiện hữu
Theo tuyên bố được Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố, ba nhà lãnh đạo khẳng định chiến tranh hạt nhân không thể có bên thắng cuộc và không bao giờ được tiến hành. Văn kiện cũng nhấn mạnh đối thoại về giảm rủi ro hạt nhân, ngăn phổ biến vũ khí và một số lĩnh vực hợp tác quốc tế.
Việc ba nước sở hữu ảnh hưởng quân sự hàng đầu cùng đưa ra thông điệp này có ý nghĩa ngoại giao, đặc biệt trong bối cảnh lòng tin chiến lược suy giảm.
Tuy nhiên, một tuyên bố nguyên tắc không tương đương hiệp ước giải trừ quân bị: hội nghị chưa công bố chỉ tiêu cắt giảm kho vũ khí, lịch trình kiểm chứng hoặc cơ chế ràng buộc mới. Phân biệt này quan trọng để tránh cả hai cực đoan: coi cuộc gặp vô nghĩa, hoặc xem nó như bước ngoặt bảo đảm hòa bình. Hiệu quả cần được đo bằng các cuộc thương lượng cụ thể sau hội nghị.
Vì sao ghế trống của EU trở thành vấn đề
EU là một trung tâm kinh tế lớn, đồng thời liên quan trực tiếp đến an ninh châu Âu, chiến tranh Ukraine, thương mại và các chuẩn mực quốc tế. Khi những chủ đề có khả năng tác động tới châu Âu được thảo luận mà không có đại diện châu Âu, nguy cơ xuất hiện khoảng cách giữa người ra quyết định và người gánh chịu chi phí. Tuy vậy, chưa có bằng chứng từ tuyên bố chung cho thấy ba lãnh đạo đã đạt thỏa thuận phân chia phạm vi ảnh hưởng như cách nói mang tính cảnh báo của Panetta.
Theo AP, ngay trước cuộc gặp, các nhà phân tích đã đặt câu hỏi về khả năng hội nghị làm thay đổi ngoại giao liên quan Ukraine và kiểm soát hạt nhân. Cách ứng xử thực tế của EU vì vậy không chỉ nằm ở phản ứng với một sự kiện, mà ở khả năng phối hợp lập trường giữa các thành viên, duy trì quan hệ với các đối tác và đưa ra sáng kiến riêng thay vì chờ được mời.
Từ địa chính trị đến túi tiền người dân
Ông Panetta đồng thời nhìn về những thách thức trong nước. Theo Reuters, ông nhận định thắng lợi của đảng Dân chủ trước đảng Cộng hòa tại bầu cử giữa kỳ Mỹ trong tháng 11 cho thấy cử tri đánh giá chính quyền qua phúc lợi, việc làm và sức mua. Đây là nhận xét chính trị của ông, không phải kết luận về nguyên nhân bỏ phiếu của mọi cử tri.
Ông cũng cảnh báo lạm phát tăng có thể làm giảm sức mua của người dân Italy trong ngắn hạn. Ngân hàng Trung ương Italy đang theo dõi quá trình hợp nhất trong ngành ngân hàng nhằm bảo đảm lợi ích của các thương vụ không chuyển thành thiệt hại cho khách hàng. Panetta bày tỏ tin tưởng Italy sẽ giữ kỷ luật ngân sách trước cuộc bầu cử toàn quốc năm sau. Những vấn đề ấy kết nối chính sách toàn cầu với đời sống thường ngày: sự ổn định chỉ bền vững khi người dân cảm nhận được lợi ích.

















