Ủy ban giám sát chi tiêu điều tra những trì hoãn ở Bảo tàng Dead Zoo

Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Ireland, nổi tiếng với biệt danh "Dead Zoo", tiếp tục là tâm điểm của những tranh cãi về công tác cải tạo sau nhiều năm trì hoãn chưa thể tái mở. Ủy ban Tài khoản công (Public Accounts Committee) của Ireland đang tiến hành điều tra những trở ngại trong dự án phục hồi bảo tàng, được đánh giá là "đáng thất vọng" về tiến độ và minh bạch.

Ông Aidan Farrelly, nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ Xã hội và là thành viên của Ủy ban Tài khoản công, mới đây lên tiếng phê phán tốc độ cải tạo bảo tàng quá chậm khi dự án đã được phê duyệt từ năm 2022 nhưng đến giữa năm 2026 vẫn thiếu thông tin chi tiết về kế hoạch, ngân sách và thời gian thực hiện. Ông Farrelly đã trình báo dự án lên Ủy ban để xem xét và khẳng định bản thân đang yêu cầu kế hoạch cụ thể về tiến trình công việc.

Lịch sử đóng cửa và cải tạo kéo dài của Dead Zoo

Bảo tàng Dead Zoo đóng cửa một phần từ năm 2010 do các khu vực trưng bày trên tầng trên không còn an toàn cho khách tham quan. Đến năm 2020, bảo tàng phải tạm thời đóng cửa một lần nữa nhằm phục vụ việc di dời bộ xương cá voi treo trên trần và đóng gói hơn 20.000 mẫu vật. Năm 2022, bảo tàng mở cửa trở lại nhưng chỉ cho phép tiếp cận tầng trệt.

Tháng 1/2023, Bộ trưởng Văn hóa và Nghệ thuật khi đó, bà Catherine Martin, phê duyệt giai đoạn thiết kế cho dự án cải tạo tuy nhiên, đến năm 2024 công tác vẫn chỉ ở "giai đoạn thiết kế dự án, lập kế hoạch và xây dựng chiến lược mua sắm" mà chưa bước vào triển khai thực tế. Bộ Văn hóa và Nghệ thuật cũng xác nhận công tác chưa tiến triển đáng kể, gây bức xúc trong giới chính trị gia và công chúng.

Phản hồi và tình hình hiện tại của dự án cải tạo

Trả lời các câu hỏi của ông Farrelly tại Quốc hội tháng trước, Bộ trưởng về Văn phòng Công vụ (OPW), ông Kevin "Boxer" Moran, xác nhận dự án chưa vượt qua giai đoạn chuẩn bị. Ông cho biết kể từ khi xây dựng vào năm 1856, tòa nhà chưa từng trải qua một cuộc cải tạo quy mô lớn, hiện tồn tại nhiều khiếm khuyết về kết cấu và dịch vụ.

Advertisement300 × 250

Ông Moran cho biết đến năm 2022, Bộ Văn hóa đã phê duyệt dự án bước đầu để tiến hành tiếp các giai đoạn tiếp theo. Năm 2023 có tiến triển khi bắt đầu giai đoạn thiết kế, nhưng tới tháng 4/2024 mới có đội ngũ thiết kế và bảo tàng phải đóng cửa toàn bộ vào tháng 9/2024 để chuyển tập dữ liệu sang nơi khác, phục vụ điều tra và chuẩn bị công tác cải tạo.

Dự án hiện đang trong giai đoạn 2 của Khung Quản lý Công trình Vốn (Capital Works Management Framework - CWMF), tập trung phát triển thiết kế, xin giấy phép xây dựng và xây dựng chiến lược đấu thầu.

Mặc dù dự án kéo dài hơn bốn năm, ông Moran thừa nhận chưa thể cung cấp thời gian biểu chắc chắn do còn phụ thuộc nhiều bước xin phê duyệt và hoàn thiện thiết kế chi tiết. Đến nay, Bộ Văn phòng Công vụ đã chi trên 1,3 triệu euro cho dự án.

Tầm quan trọng và kỳ vọng của công chúng cho Dead Zoo

Bảo tàng Dead Zoo không chỉ là điểm đến yêu thích của cộng đồng và du khách, mà còn được coi như một phần không thể thiếu trong ký ức học đường và văn hóa Ireland. Tuy nhiên, dự án cải tạo kéo dài và liên tục trì hoãn cũng gây thất vọng lớn khi người dân tiếp tục phải chờ đợi mỗi mùa hè mà chưa thể truy cập hoàn toàn bộ sưu tập quý giá trong ngôi nhà lịch sử này.

Ông Aidan Farrelly nhận định việc dự án thiếu minh bạch và không có tiến độ rõ ràng đang tạo cảm giác như "ngày lặp lại vô tận" (groundhog day), khiến người yêu bảo tàng và cộng đồng không khỏi thất vọng trước tình trạng bế tắc kéo dài.

Dự kiến chi phí và kế hoạch tài trợ

Theo kế hoạch trong kế hoạch phát triển quốc gia mới nhất (National Development Plan) công bố năm 2025, ngân sách dự kiến cho dự án có thể dao động từ 50 triệu đến 100 triệu euro. Tuy nhiên, các con số cụ thể về chi phí và lịch trình vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và điều chỉnh.

Việc thiếu thông tin minh bạch và tiến độ kéo dài khiến dự án cải tạo Dead Zoo trở thành tâm điểm chỉ trích của cả giới chính trị và cộng đồng, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ và cam kết từ các cơ quan chức năng để sớm hoàn thành công trình mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc này.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Ủy ban Tài khoản công Ireland đang điều tra về tiến độ chậm trễ cải tạo Bảo tàng Dead Zoo.
  • Dự án cải tạo bảo tàng bắt đầu từ năm 2010 nhưng chưa có lịch trình hoàn tất rõ ràng.
  • Tổng chi phí dự kiến dao động từ 50 đến 100 triệu euro, chi tiêu hiện tại hơn 1,3 triệu euro.
  • Bảo tàng đã vài lần đóng cửa để cải tạo nhưng chỉ mở được phần tầng trệt trong năm 2022.
  • Chính trị gia Aidan Farrelly nhiều lần yêu cầu minh bạch về tiến trình và ngân sách dự án.

Đăng ký bản tin QMVN