Vấn đề gian lận trong báo cáo diện tích đất canh tác lúa
Vừa qua, chương trình điều tra Focus Report của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) công bố thông tin về việc các cán bộ ở huyện Jianghua Yao, thành phố Yongzhou, tỉnh Hồ Nam kê khai sai diện tích đất trồng lúa nhằm đáp ứng mục tiêu năm 2024. Theo đó, họ báo cáo diện tích lúa là 390.000 mẫu (tương đương 26.000 ha), trong khi thực tế chỉ có 238.000 mẫu (15.866 ha). Hành vi này được gọi là "canh tác trên giấy" khi công tác trồng trọt chỉ tồn tại trên giấy tờ mà không có thật trên thực địa.
Bản tin cũng cho thấy nhiều nông dân đã chuyển sang trồng các cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn như quả khế, thuốc lá, khoai sọ, rau củ... nhưng cán bộ địa phương vẫn giả mạo số liệu diện tích lúa đạt yêu cầu. Họ chỉ đạo nông dân trồng lúa dọc các tuyến đường để những mảnh ruộng dễ bị kiểm tra, trong khi các cây trồng khác lại được đặt biệt lập.
An ninh lương thực và chính sách phát triển nông nghiệp ở Trung Quốc
An ninh lương thực là ưu tiên hàng đầu của chính phủ Trung Quốc, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nông sản. Để đạt được mục tiêu này, nhiều biện pháp được triển khai trong đó có việc mở rộng diện tích đất canh tác cho các loại cây lương thực chủ yếu như lúa, lúa mì và ngô. Đồng thời, đất nước cũng đẩy mạnh công nghệ hiện đại trong nông nghiệp, tập trung vào công nghệ sinh học hạt giống và cơ giới hóa để nâng cao sản lượng.
Tuy nhiên, báo cáo của CCTV và dư luận cho thấy khó khăn trong việc sản xuất lúa ở vùng địa hình đồi núi như huyện Jianghua, nơi mà cơ giới hóa gặp nhiều hạn chế, việc canh tác lúa kép (trồng hai vụ trong năm) cũng rất tốn công sức và lợi nhuận từ lúa thấp. Dư luận xã hội kêu gọi chính sách cần thường xuyên dựa vào thực tiễn địa phương và những khó khăn của người nông dân.
Ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp Trung Quốc
Trung Quốc đang tích cực ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả nông nghiệp. Hệ thống định vị vệ tinh BeiDou cùng với công nghệ drone được triển khai rộng rãi trong các hoạt động từ làm đất, gieo hạt, quản lý cánh đồng cho đến thu hoạch và vận chuyển nông sản.
Báo People’s Daily tháng 5 cho biết có hơn 2,7 triệu thiết bị sử dụng BeiDou đang hỗ trợ ngành nông nghiệp.
Drone trang bị BeiDou có khả năng khảo sát đồng ruộng và phun thuốc trừ sâu chính xác vào vùng cây cần thiết. Chuyên gia tại Viện Phát triển Nông thôn Trung Quốc thuộc Đại học Chiết Giang, ông Zheng Linyi, nhận định công nghệ này có tiềm năng phát hiện các trường hợp "canh tác trên giấy" và giúp xử lý vi phạm.
Nhìn nhận lại chính sách an ninh lương thực
Ông Zheng Linyi cho rằng giải pháp bền vững cho an ninh lương thực không nên đặt nặng việc ép nông dân trồng các loại ngũ cốc truyền thống mà cần tập trung phát triển nông nghiệp hiện đại và nâng cao lợi nhuận kinh tế qua đổi mới và cải cách thể chế. Ông nhận xét Trung Quốc đã tăng sản lượng lương thực trong khi dân số có xu hướng giảm, nên không cần quá lo lắng về an ninh lương thực ngũ cốc cơ bản mà nên đáp ứng nhu cầu đa dạng về dinh dưỡng.
Trong 40 năm qua, sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc tăng trung bình hơn 2% mỗi năm, nhờ tiến bộ công nghệ và cải tiến giống cây trồng. Một ví dụ nổi bật là gạo lai cao sản tự tái tạo, có tiềm năng tăng gấp đôi sản lượng gạo toàn cầu. Cùng đó, loại lúa biến đổi gen chịu mặn cũng được trồng thành công tại các vùng sa mạc khô hạn như ở khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương.
Chiến lược phát triển nông nghiệp dựa trên công nghệ và thể chế
Giáo sư Huang Jikun từ Trường Cao học Khoa học Nông nghiệp Đại học Bắc Kinh cho biết tăng trưởng sản lượng nông nghiệp của Trung Quốc chủ yếu đến từ năng suất thay vì mở rộng diện tích đất canh tác. Ông nhấn mạnh cần đầu tư nhiều hơn vào nghiên cứu và phát triển để bứt phá công nghệ, vì tiến bộ trong nông nghiệp dựa vào thị trường, thể chế và khoa học kỹ thuật.
Tuy đầu tư vào khoa học công nghệ nông nghiệp đang tăng nhưng vẫn chưa đủ để đáp ứng tốc độ phát triển hiện nay. Đây là thách thức để Trung Quốc nâng cao hiệu quả canh tác và đảm bảo an ninh lương thực trong tương lai.









