Khoảng cách phát triển kinh tế rõ nét ở Trung Quốc

Tạp chí lý luận Qiushi của Đảng Cộng sản Trung Quốc mới đây thừa nhận rằng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang đối mặt với một sự phân hóa sâu sắc giữa lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh và các ngành công nghiệp truyền thống còn trì trệ. Bài phân tích đăng trên trang web của tạp chí hôm Chủ nhật nhận định rằng hiện tượng này không riêng Trung Quốc mà đã trở thành thử thách lâu dài đối với các nền kinh tế lớn khác.

Bài viết chỉ ra sự khác biệt thể hiện rõ qua dữ liệu kinh tế vĩ mô và trải nghiệm thực tế của người dân tại các địa phương. Trong khi các dữ liệu vĩ mô là "nhiệt kế" của nền kinh tế, cảm nhận của người dân chính là "nhiệt độ thực tế" và cả hai đều là thực tế không thể chối bỏ.

Tác động của trí tuệ nhân tạo làm tăng khoảng cách

Qiushi nhấn mạnh tốc độ và quy mô ứng dụng AI đã làm rõ thêm sự phân hóa này. Trước tốc độ đổi mới nhanh chóng, các công nghệ mới có thể nhanh chóng được áp dụng trên nhiều ngành công nghiệp, tạo ra cuộc cách mạng hiệu suất ở các lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất, và dịch vụ.

Tạp chí cho rằng AI đã trở thành bước ngoặt quan trọng, doanh nghiệp và quốc gia nào nắm bắt được cơ hội sẽ nổi bật hơn trên thị trường, ngược lại sẽ đối mặt nguy cơ tụt lại phía sau nếu không thích nghi kịp thời.

Hai tốc độ phục hồi gây áp lực với nền kinh tế

Kinh tế Trung Quốc hiện đang phục hồi với hai tốc độ khác nhau, trở thành gánh nặng cho sự phát triển chung. Tăng trưởng quý II giảm xuống 4,3% so với 5% trong quý đầu năm, mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022, qua đó đẩy mức tăng trưởng nửa đầu năm còn 4,7%. Chính phủ Bắc Kinh đặt mục tiêu tăng trưởng năm nay trong khoảng 4,5 đến 5%.

Dữ liệu chính thức công bố tuần trước cho thấy lợi nhuận ngành điện tử tăng 96,9% trong nửa đầu năm 2026, giữa lúc ngành AI bùng nổ mạnh mẽ. Trong khi đó, lợi nhuận ngành sản xuất thiết bị chung chỉ tăng 1,5%. Các lĩnh vực nông nghiệp, chế biến thực phẩm và sản xuất ô tô chứng kiến lợi nhuận giảm sâu hai chữ số.

Đầu tư và tiêu dùng truyền thống giảm sút

Đầu tư vào ngành công nghệ cao tăng 4,6% so với cùng kỳ năm trước, trong khi đầu tư tư nhân giảm 8,5%. Đầu tư cơ sở hạ tầng giảm 2,4%, và đầu tư phát triển bất động sản giảm 18%.

Advertisement300 × 250

Doanh số bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng 2,7% nhưng vẫn thấp hơn mức tăng trưởng GDP chung.

Tại cuộc họp Bộ Chính trị hôm thứ Năm, lãnh đạo Trung Quốc cam kết sẽ tăng cường chính sách vĩ mô hỗ trợ kinh tế, tập trung thúc đẩy chuyển đổi từ các động lực cũ sang các lĩnh vực tăng trưởng mới.

Khó khăn từ chuyển đổi cơ cấu không đồng đều

Bài viết của Qiushi cũng cảnh báo quá trình chuyển đổi nền kinh tế với sự phân hóa cấu trúc rõ rệt sẽ còn kéo dài. Không phải tất cả ngành nghề hay doanh nghiệp đều phát triển đồng đều trong giai đoạn này, sự chênh lệch tiến độ là điều bình thường.

Ngành công nghiệp mới và kinh tế xanh mặc dù phát triển nhưng tỷ lệ chiếm lĩnh tổng sản xuất còn hạn chế; ngành truyền thống vẫn chiếm tới trên 80% sản xuất công nghiệp.

Khoảng cách thu nhập và yêu cầu bảo đảm an sinh

Bài viết chỉ ra rằng tình trạng tăng trưởng không đồng đều còn gây ra sự chênh lệch thu nhập rõ rệt. Các ngành tăng trưởng nhanh nâng mức trung bình lên, trong khi các doanh nghiệp nhỏ và rất nhỏ cùng người lao động không được hưởng lợi tương xứng.

Qiushi kêu gọi cần phải đảm bảo tăng trưởng ổn định và bảo vệ an sinh của người dân. Việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới trong các ngành truyền thống và phổ cập AI ra mọi lĩnh vực, mọi gia đình là giải pháp để thu hẹp khoảng cách.

Bài báo cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng trưởng lương hợp lý cho người lao động, đồng thời khuyến khích chính quyền lắng nghe, đáp ứng những lo ngại của người dân và hỗ trợ các đối tượng bị ảnh hưởng không bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển kinh tế và kỹ thuật.

Kiểm soát kỳ vọng và thông tin chính xác

Trước sự tồn tại của những chênh lệch nêu trên, Qiushi cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận thức đúng đắn bức tranh kinh tế tổng thể, tránh để các thái độ chủ quan ở địa phương làm tăng thêm lo lắng hoặc làm sai lệch kỳ vọng kinh tế.

Theo đó, việc kiểm soát và phát triển kinh tế cần hướng tới mục tiêu bao trùm, tạo điều kiện để mọi người đều được hưởng lợi từ tiến bộ công nghệ hiện đại.