Từ lớp học đến đường phố
Phong trào khởi đầu từ cuối tháng 9, khi học sinh, sinh viên xuống đường phản đối tình trạng trường học thiếu kinh phí. Dần dần, các công đoàn và nhóm sinh viên huy động người dân trên khắp nước, biến các cuộc biểu tình thành làn sóng phản đối rộng lớn nhắm vào chính phủ. Ngày 17/10, các cuộc tuần hành toàn quốc từng khiến lực lượng an ninh bất ngờ, dẫn tới đụng độ và cướp bóc lan rộng.
Để tránh lặp lại kịch bản đó, chính phủ huy động 70.000 cảnh sát và nhân viên an ninh cho khoảng 220 cuộc biểu tình được lên kế hoạch hôm thứ Năm. Tại Lyon, những người biểu tình đã đốt lửa trong ngày đình công và tuần hành về tiền lương, chi phí sinh hoạt và dịch vụ công.
Chính phủ tìm lời giải cho cơn giận
Chính phủ cho biết đang cân nhắc tăng lương tối thiểu, hiện ở mức 1.478 euro mỗi tháng sau thuế kể từ tháng 6, khi được nâng thêm 35 euro để bù lạm phát. Công đoàn lớn nhất nước Pháp CFDT đòi tăng ít nhất 100 euro mỗi tháng.
Tuy nhiên, chính phủ vẫn ngần ngại đưa ra các biện pháp diện rộng vì phải kiểm soát thâm hụt ngân sách.
Với học sinh, sinh viên, chính phủ cam kết điều khoảng 3.000 giáo viên đủ chuẩn nhưng chưa nhận việc để lấp chỗ trống, giảm sĩ số lớp học, tăng thêm nhân sự trong năm tới và dành 4 tỷ euro cho vay để cải tạo trường học.
Kinh tế chịu đòn, châu Âu dậy sóng
Bất ổn đã giáng đòn vào niềm tin hộ gia đình, vốn trong tháng 10 xuống mức thấp nhất kể từ tháng 6/2013 theo khảo sát của cơ quan thống kê. Niềm tin doanh nghiệp cũng suy giảm, trong khi chính phủ thiểu số chật vật thông qua các khoản cắt giảm chi tiêu trong ngân sách năm 2027 và có nguy cơ bị lật đổ. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tháng trước lên 5,14%, cao nhất kể từ năm 2002.
Pháp không đơn độc. Đây là một trong những cuộc biểu tình lớn nhất trong làn sóng do thế hệ Gen Z dẫn dắt khắp châu Âu năm nay. Tại Frankfurt, Đức, những kẻ trùm mặt đã cướp phá cửa hàng sau các cuộc tuần hành đòi giáo dục tốt hơn và giảm chi phí sinh hoạt. Italy chứng kiến đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình, còn Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha có các cuộc biểu tình về nhà ở. Một số công đoàn kêu gọi biểu tình toàn châu Âu từ ngày 20 đến 22/11.
Bóng dáng cuộc bầu cử tổng thống 2027
Tổng thống Emmanuel Macron sẽ rời nhiệm sở sau cuộc bầu cử năm sau, khép lại một thập kỷ cầm quyền. Theo các cuộc thăm dò, tình trạng bất ổn đang có lợi cho ứng viên cực hữu Marine Le Pen, người vốn dẫn đầu và nổi tiếng với lập trường cứng rắn về an ninh, trật tự.
Ứng viên cánh tả Jean-Luc Mélenchon cũng tăng điểm dù bị chính phủ chỉ trích vì ủng hộ yêu sách của người biểu tình và không lên án rõ ràng bạo lực; ông cho rằng ông Macron nên nhượng bộ hoặc từ chức. Trong khi đó, cựu Thủ tướng Édouard Philippe, ứng viên trung hữu, đang bị bỏ lại phía sau và có nguy cơ không vào được vòng hai ngày 2/5.
