Vụ nổ mìn trong Khu phi quân sự phơi bày nguy cơ xung đột ngoài ý muốn trên biên giới liên Triều

Ngày 5/10, cuộc điều tra chung giữa Hàn Quốc và UNC kết luận hai quả mìn phát nổ ngày 21/9 trong DMZ đã được Triều Tiên cố ý chôn, có thể mới chỉ trong khoảng 12 tháng qua. Mìn được phát hiện cách Đường phân giới quân sự (MDL) 10 mét về phía nam, tức nằm bên phía Hàn Quốc của DMZ. Vụ nổ khiến ba binh sĩ Hàn Quốc bị thương.

Khung thời gian này trùng với chiến dịch củng cố biên giới mà Triều Tiên khởi động từ tháng 4/2024, khi ông Kim Jong Un định nghĩa lại quan hệ liên Triều là quan hệ giữa hai quốc gia thù địch. Ông ra lệnh cắt đứt mọi tuyến đường bộ, đường sắt nối hai miền và dựng rào chắn vật lý dọc “biên giới phía nam”; sau đó, hàng rào gia cố và chướng ngại chống tăng đã mọc lên phía Triều Tiên của DMZ.

Seoul yêu cầu Bình Nhưỡng xin lỗi và gỡ bỏ mìn. Tuy nhiên, bà Kim Yo Jong bác bỏ kết luận điều tra là bịa đặt và cảnh báo quân đội sẽ trả đũa “ngay lập tức và không khoan nhượng” nếu Seoul có hành động tương ứng.

Ngày 6/10, Bộ Ngoại giao Triều Tiên tuyên bố chỉ cần “một tia lửa” từ phía Nam vượt quá biên giới dù chỉ một milimét, lực lượng biên phòng miền Bắc sẽ phản công mạnh mẽ ngay lập tức.

Truyền thông Hàn Quốc cho biết từ sau vụ nổ, các đơn vị tiền tuyến tại DMZ luôn trong tư thế sẵn sàng khai hỏa. Ngày 4/10, giữa lúc căng thẳng, Triều Tiên còn phóng thử một tên lửa siêu thanh. Theo ông Andrew Yeo, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Brookings, động thái này cho thấy rõ thái độ của Bình Nhưỡng.

“Triều Tiên không sẵn sàng cho đối thoại.” — Andrew Yeo

Theo Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, ranh giới của MDL ngày càng khó xác định sau nhiều thập kỷ:

Chỉ còn khoảng 250 trong số 1.292 cột mốc ban đầu, phần lớn đã mất do lũ lụt, sạt lở, xói mòn và hạn chế bảo trì trong DMZ.

Bản đồ MDL của Hàn Quốc và UNC có những điểm chênh lệch, gây khó khăn trong việc xác định ranh giới thực địa.

Từ đầu năm 2026, binh sĩ Triều Tiên đã vượt Đường phân giới hơn 50 lần, tăng mạnh so với 17 lần trong năm 2025; đề nghị đàm phán của Seoul hồi tháng 11/2025 không được hồi đáp.

Hiện chưa rõ việc chôn mìn là khiêu khích có chủ đích hay do nhầm lẫn vị trí MDL. Ngoại trưởng Cho Hyun cho biết Seoul đang bàn với UNC cách giải quyết vấn đề phân định. Giới phân tích nhất trí Seoul cần phản ứng có kiểm soát; ông Andrew Yeo đề xuất tăng cường tuần tra biên giới và tiếp tục rà phá mìn cùng UNC.

Giáo sư Hwang Ji-hwan của Đại học Seoul cảnh báo nếu nỗ lực răn đe của mỗi bên leo thang thành đối đầu vũ trang, tình hình có thể vượt tầm kiểm soát rất nhanh. Căng thẳng cũng đe dọa nỗ lực của Tổng thống Lee Jae-myung nhằm khôi phục đối thoại, giữa lúc có kỳ vọng về một hội nghị thượng đỉnh Trump - Kim trước cuối năm. Phe bảo thủ đối lập cáo buộc chính phủ xem nhẹ sự việc và đòi nối lại phát thanh bằng loa dọc biên giới, hoạt động đã bị dừng từ tháng 6/2025.

Ngoại trưởng Cho Hyun cho biết chính phủ nhìn nhận tình hình hết sức nghiêm trọng, và việc kiên quyết đòi Triều Tiên xin lỗi với nỗ lực ngăn leo thang không cần thiết là “hai mặt của một đồng xu”. Trong bài phát biểu ngày 4/10 nhân kỷ niệm 19 năm Tuyên bố chung liên Triều ngày 4/10/2007, Tổng thống Lee kêu gọi thoát khỏi vòng luẩn quẩn thù địch để tạo nên vòng tuần hoàn của hòa bình và thịnh vượng.