Bầu cử Israel chưa phân định thắng bại: Netanyahu mất lợi thế đa số, Eisenkot đối mặt bài toán liên minh khó khăn

Điều đáng chú ý nhất của đêm 27/10 không phải là đảng nào về nhất mà là khoảng cách giữa chiến thắng của một đảng và khả năng điều hành đất nước. Likud của Netanyahu tiếp tục được các khảo sát truyền hình xếp vào nhóm dẫn đầu, với khoảng 24–27 ghế trong nhiều dự báo. Đảng Yashar của Eisenkot theo sát, khoảng 21–23 ghế. Nhưng thủ tướng Israel không được quyết định chỉ bằng vị trí của đảng lớn nhất; người được giao thành lập chính phủ phải xây dựng được đa số nghị sĩ ủng hộ.

Những dự báo cập nhật từ đài công cộng Kan và Channel 13 đưa hai khối chính trị chính về mức 51 ghế mỗi bên, trong khi 18 ghế còn lại thuộc về các đảng do người Arab lãnh đạo. Một số kênh khác cho kết quả khác biệt đáng kể, cho thấy sự cần thiết phải thận trọng. Theo truyền thông Israel, việc kiểm phiếu còn tiếp diễn và các số liệu chính thức có thể thay đổi khi phiếu từ các khu vực được cộng dồn.

Hai danh sách Joint List và Ra’am được dự báo giành tổng cộng khoảng 18 ghế, tăng rõ rệt so với mức đại diện của họ tại quốc hội mãn nhiệm. Đây có thể là tiếng nói quan trọng từ cộng đồng công dân Arab Israel, vốn chiếm khoảng một phần năm dân số.

Sự gia tăng tham gia bỏ phiếu cũng phản ánh mong muốn tác động tới quyết định ngân sách, an ninh cộng đồng và chính sách công, chứ không đơn giản là chọn phe trong cuộc cạnh tranh giữa hai lãnh đạo.

Tuy nhiên, giá trị thương lượng của 18 ghế không đồng nghĩa việc một liên minh mới sẽ lập tức xuất hiện. Netanyahu và các đồng minh cứng rắn lâu nay phản đối hợp tác với các đảng Arab. Trong phe đối lập, một số lực lượng cũng đặt điều kiện nghiêm ngặt hoặc tuyên bố không lập chính phủ chung. Vì thế, khả năng có một chính phủ thiểu số được các nghị sĩ Arab ủng hộ theo từng cuộc bỏ phiếu vẫn còn nhiều trở ngại về chính trị và niềm tin.

Sau khi kết quả chính thức được xác nhận, Tổng thống Isaac Herzog sẽ tham vấn các đảng để quyết định giao ai thử thành lập chính phủ. Trình tự này không tự động ưu tiên người đứng đầu đảng giành nhiều ghế nhất; điều quan trọng là cơ hội tập hợp được sự ủng hộ trong Knesset. Đàm phán có thể xoay quanh phân chia bộ, chính sách tư pháp, nghĩa vụ quân sự và cách xử lý các mặt trận an ninh.

Eisenkot, cựu lãnh đạo quân đội, muốn biến bất mãn với chính quyền Netanyahu thành một liên minh có thể điều hành lâu dài. Netanyahu, trong khi đó, vẫn sở hữu bộ máy chính trị giàu kinh nghiệm và có thể tiếp tục giữ vai trò thủ tướng tạm quyền nếu các đối thủ không đạt thỏa thuận. Chính phủ đoàn kết rộng rãi là một kịch bản, nhưng những cam kết đối lập trước bầu cử khiến phương án ấy khó thực hiện.

Nguy cơ cuối cùng là bầu cử lại. Trong giai đoạn tình hình khu vực còn căng thẳng, việc chậm hình thành chính phủ làm dấy lên câu hỏi về tính liên tục của chính sách đối ngoại và khả năng giải quyết những đòi hỏi trong nước. Dẫu vậy, thăm dò sau bỏ phiếu không phải phán quyết cuối cùng: trách nhiệm đầu tiên là chờ kiểm phiếu và tránh biến dự báo thành kết luận.