Hai con trai mất tích từ tháng 6/2025
Tại thành phố Gaza, Dải Gaza, cuộc sống của Ashjan Abdel Aal bị gián đoạn giữa nỗi đau mất mát và niềm hy vọng khi hai con trai của bà, Othman và Sami, mất tích từ sáng 29/6/2025. Hai cậu bé, khi đó lần lượt 17 và 13 tuổi, rời khỏi nhà tạm cư của gia đình để đến điểm phân phát viện trợ gần hành lang Netzarim ở trung tâm Gaza và không trở về.
Gia đình Abdel Aal là một trong hàng nghìn hộ gia đình phải rời bỏ nhà cửa trong cuộc chiến do Israel phát động tại Gaza, khiến hơn 73.340 người thiệt mạng theo số liệu từ giới chức y tế. Ashjan cùng chồng và các con chuyển đến ở nhờ nhà người thân tại thành phố Gaza từ tháng 4 năm trước, trong thời điểm giá cả leo thang và tình trạng thiếu hụt thực phẩm khiến người dân phải mạo hiểm đi tìm thức ăn.
Nỗi lo và những báo cáo mâu thuẫn
Vào ngày hai con trai đi khỏi, người chồng Rafaat cũng vắng nhà, đi đến những điểm phát hàng cứu trợ do Mỹ hậu thuẫn tại phía bắc Gaza. Khi trở về, ông phát hiện hai con trai chưa về, mở đầu cho cuộc tìm kiếm mệt mỏi và không kết quả. Gia đình đã rà soát các bệnh viện, nơi trú ẩn cho người tị nạn cùng người thân nhưng không thấy dấu vết các cháu.
Hơn một tháng sau, có thông tin về bốn xác chết gần ngôi nhà cũ ở Shujayea, trong đó có hai xác đã được nhận dạng. Gia đình không thể xác nhận liệu những xác còn lại có phải là Othman và Sami hay không. Một số ngày sau, một người họ hàng gửi một bức ảnh một thi thể không rõ danh tính tại bệnh viện Al-Ahli Arab, được cho là Othman, nhưng sau khi kiểm tra, gia đình xác định đó không phải con trai họ.
Sự khó khăn trong tìm kiếm và liên lạc
Tháng 10/2025, sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas được thực hiện, Rafaat có thể vào khu vực Shujayea và chỉ thấy cảnh đổ nát, nhiều mảnh đạn và ít tàn tích xương. Khu vực sau đó bị giới hạn do nằm bên trong ranh giới kiểm soát của Israel, khiến gia đình không thể tiếp tục tiếp cận.
Gia đình tìm kiếm qua Uỷ ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) và các tổ chức nhân quyền, tuy nhiên không có bằng chứng xác thực. Rafaat từng nghĩ đến việc xin giấy chứng tử cho hai con nhưng không thực hiện được do thiếu bằng chứng và chứng nhận.
Hy vọng le lói và những thông tin chưa xác thực
Vào tháng 5/2026, gia đình nhận được một cuộc gọi từ người chú, chuyển lời của một luật sư trong khu vực 1948, nói rằng hai cậu bé còn sống và đang bị giam giữ tại các nhà tù Ofer và Naqab của Israel. Thông tin này khiến gia đình ôm hy vọng dù nó không được xác nhận chính thức và không còn liên lạc được với người luật sư này.
Ashjan chia sẻ rằng Othman là một thiếu niên trong phổ tự kỷ, thường cảm nhận được nỗi buồn của mẹ và cố gắng an ủi. Sami rất gắn bó với anh trai và ngược lại. Rafaat nói rằng hai con thường muốn giúp đỡ gia đình bằng cách tìm thực phẩm trước khi đi mất tích.
Những thử thách chung của các gia đình có người mất tích tại Gaza
Câu chuyện của gia đình Abdel Aal phản ánh hoàn cảnh của nhiều gia đình khác ở Gaza khi hàng nghìn người vẫn mất tích trong tình cảnh chiến tranh và tàn phá. Chính quyền Gaza ước tính khoảng 11.200 người mất tích tính đến nay. Những người như Nada Abu Aita, giám đốc Trung tâm Palestine về Người mất tích và Biến mất cưỡng bức, cho rằng việc ghi nhận và theo dõi các trường hợp mất tích gặp khó khăn do thông tin đến từ nhiều nguồn khác nhau, nhiều trong số đó chưa được kiểm chứng.
Trung tâm nhận được thông tin từ nhiều gia đình được các cá nhân hoặc tổ chức giả mạo liên hệ và thông báo về người thân trong các nhà tù Israel. Tuy nhiên, các tổ chức này được xác minh là không tồn tại hoặc các thông tin là giả mạo, tạo thêm nỗi đau và nhầm lẫn cho các gia đình.
Công tác của Uỷ ban Chữ thập đỏ quốc tế và những khó khăn
Phát ngôn viên Pat Griffiths của ICRC tại Jerusalem cho biết tổ chức thực hiện thu thập thông tin khi gia đình gửi yêu cầu tìm kiếm. Tuy vậy, kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 10/2023, ICRC không thể tiếp cận các nhà tù Israel để xác nhận danh sách người bị giữ, khiến việc cung cấp thông tin cho các gia đình trở nên khó khăn.
Việc xác định thông tin người mất tích, xác định thi thể thông qua kỹ thuật pháp y cũng gặp nhiều trở ngại, gây kéo dài thời gian chờ đợi cho gia đình từ vài tháng đến nhiều năm. ICRC hiện có nhiều yêu cầu tìm kiếm đang được xử lý nhưng không công bố con số cụ thể do tình hình thay đổi liên tục.
Griffiths nhấn mạnh quyền của gia đình được biết số phận người thân là điều cần thiết, dù là để có thể tiễn biệt hay tái ngộ. Tuy nhiên, đối với gia đình Abdel Aal, mỗi thông tin mới chỉ kéo dài thêm nỗi đau vì họ không thể xác thực thông tin.
Lời kêu gọi minh bạch
Ashjan mong muốn có được một thông tin chắc chắn về số phận của các con. Bà nói với giọng nghẹn ngào: “Nếu các con đã chết, xin hãy cho chúng tôi biết. Nếu các con còn sống, xin hãy cho chúng tôi biết.”
Theo Al Jazeera







