Trung Quốc Chính Thức Ngăn Chặn SoftBank Thâu Tóm Mảng Robot Của ABB Trị Giá Năm Phẩy Bốn Tỷ Đô La Vì An Ninh Dữ Liệu Trí Tuệ Nhân Tạo

Thị trường tài chính và công nghệ toàn cầu đón nhận cú sốc lớn khi Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) chính thức phát lệnh cấm đối với thương vụ thâu tóm mảng robot của tập đoàn công nghiệp Thụy Sĩ ABB bởi tập đoàn đầu tư Nhật Bản SoftBank với định giá 5,4 tỷ USD. Quyết định phủ quyết bất ngờ này được đưa ra ngay trước thời điểm các bên chuẩn bị hoàn tất các thủ tục pháp lý cuối cùng, khiến cổ phiếu của SoftBank lao dốc tới 6,8% tại thị trường Tokyo.

Nguyên nhân cốt lõi khiến các cơ quan hoạch định nhà nước tại Bắc Kinh kiên quyết ngăn chặn thương vụ bắt nguồn từ sự nhạy cảm của dữ liệu công nghiệp. NDRC lo ngại rằng việc SoftBank tiếp quản các cơ sở của ABB sẽ tạo điều kiện cho dòng dữ liệu vận hành và mô hình điều khiển robot tiên tiến bị chuyển giao ra nước ngoài, trực tiếp phục vụ cho việc huấn luyện các hệ thống trí tuệ nhân tạo thế hệ mới của các công ty công nghệ Mỹ như OpenAI – nơi SoftBank đang là một trong những nhà đầu tư chiến lược hàng đầu.

Trung Quốc hiện là thị trường robot lớn nhất của ABB, đóng góp tới 30% doanh thu toàn cầu của mảng kinh doanh chuyên biệt này. Tập đoàn Thụy Sĩ đã đầu tư xây dựng mạng lưới sản xuất và phân phối khổng lồ với khoảng 30 công ty con, hơn 15.000 nhân viên hiện diện tại gần 130 đô thị và hệ thống cung ứng rộng khắp 700 thành phố trên toàn lãnh thổ Trung Quốc.

Đặc biệt, đại bản doanh toàn cầu của mảng robot ABB được đặt tại Thượng Hải, giữ vai trò là trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) và cứ điểm chế tạo tự động hóa tiên tiến nhất của tập đoàn:

Cơ sở Thượng Hải nắm giữ khối lượng dữ liệu khổng lồ về dây chuyền sản xuất tự động hóa thông minh của hàng nghìn nhà máy công nghiệp mũi nhọn tại Trung Quốc.

Sự phụ thuộc cấu trúc vào thị trường Trung Quốc khiến các tập đoàn công nghiệp phương Tây chịu ràng buộc pháp lý chặt chẽ từ các cơ quan giám sát Bắc Kinh.

Lệnh cấm làm suy yếu nghiêm trọng chiến lược xây dựng hệ sinh thái liên minh siêu trí tuệ nhân tạo và robot công nghiệp của tập đoàn SoftBank.

Quyết định cấm cản thương vụ 5,4 tỷ USD diễn ra trùng thời điểm mối quan hệ ngoại giao và thương mại giữa Trung Quốc và Nhật Bản đang rơi vào giai đoạn căng thẳng gay gắt. Sau những phát biểu liên quan đến vấn đề Đài Loan của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào cuối năm ngoái, Bắc Kinh đã siết chặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng sang Tokyo, tạo ra môi trường kinh doanh đầy trắc trở cho dòng vốn đầu tư xuyên biên giới.

Cú vấp pháp lý tại Trung Quốc cũng nối dài chuỗi khó khăn của SoftBank, khi chỉ ít ngày trước đó, công ty thanh toán số OPay do tập đoàn hậu thuẫn đã phải hủy bỏ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trị giá 304 triệu USD tại New York do vướng mắc điều tra từ cơ quan quản lý nước ngoài. Điều này phơi bày thực tế rằng các thương vụ công nghệ cao giờ đây luôn nằm trong tầm ngắm của các cuộc cạnh tranh địa chính trị khốc liệt.