Tehran khép lại vòng trao đổi
Phát biểu được truyền thông nhà nước Iran dẫn lại hôm Chủ nhật, ông Mohsen Rezaei – Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao – cho rằng Washington cần làm rõ những vấn đề mà Tehran còn thấy chưa minh bạch. Ông khẳng định lập trường của Iran không thay đổi.
Chúng tôi đã đưa ra bảy điều kiện cho người Mỹ và nói rõ rằng eo biển Hormuz sẽ không mở cho họ, và sẽ không có đàm phán nào diễn ra, cho đến khi các điều kiện này được đáp ứng.
Theo Reuters, ông Rezaei thừa nhận phía Mỹ đã chấp nhận một phần yêu cầu, song những điểm còn lại vẫn mơ hồ. Ông cũng tuyên bố Iran “không còn trong quá trình trả lời người Mỹ” – một tín hiệu cho thấy Tehran muốn đặt quả bóng trở lại phần sân của Washington. Nhà Trắng chưa phản hồi đề nghị bình luận.
Bảy điều kiện và lời hứa bảy ngày
Đề xuất của Iran được đưa ra bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Ngoại trưởng Abbas Araqchi khi đó cho biết eo biển có thể được mở lại và hoạt động hàng hải bình thường được khôi phục trong vòng bảy ngày nếu Mỹ chấp thuận các điều khoản.
Hôm 4/10, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố bảy điều kiện này dựa trên một bản ghi nhớ đạt được tại Islamabad, đồng thời cáo buộc Washington cố kéo dài đàm phán và áp đặt yêu cầu một chiều. Nội dung chi tiết của bảy điều kiện chưa được công bố đầy đủ.
Một eo biển, cả thế giới chờ đợi
Trước khi chiến tranh nổ ra, Hormuz là huyết mạch năng lượng quan trọng bậc nhất hành tinh. Sự đóng cửa kéo dài của nó đang để lại những hệ lụy lan rộng:
- Khoảng một phần năm lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu từng đi qua eo biển này.
- Giá diesel tại Mỹ đã leo gần mức kỷ lục, khiến Washington phải tìm nguồn cung từ cả Nga.
- Hạ tầng năng lượng vùng Vịnh, như các cơ sở của Saudi Aramco, liên tục trở thành mục tiêu tấn công.
Mỗi ngày eo biển còn đóng là thêm một ngày các hãng vận tải phải chịu chi phí bảo hiểm cao, các nhà máy ở châu Á lo thiếu nguyên liệu, và người tiêu dùng khắp nơi trả giá đắt hơn cho xăng dầu, sưởi ấm và thực phẩm.
Ngoại giao qua những người đưa tin
Qatar cùng một số bên trung gian đã chuyển thông điệp qua lại giữa Washington và Tehran nhằm chấm dứt xung đột và mở lại eo biển. Cuối tháng 9, Iran cho biết đã nhận được phản hồi của Mỹ đối với đề xuất mới nhất về việc khôi phục lệnh ngừng bắn đã sụp đổ ở vùng Vịnh, chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nói ông đã bác bỏ đề xuất đó.
Sự song hành giữa những tuyên bố cứng rắn công khai và các kênh liên lạc thầm lặng cho thấy cả hai bên đều chưa muốn đóng sập cánh cửa. Nhưng khi niềm tin gần như bằng không, mỗi chữ trong một bản phản hồi đều có thể bị đọc thành nhượng bộ hoặc khiêu khích – và cái giá của sự chậm trễ lại do thế giới cùng gánh chịu.
