Tình trạng chết do mắc bẫy của Saimaannorppa tăng cao
Trong năm nay, đã có tới 10 cá thể Saimaannorppa, một loài hải cẩu đặc hữu sống tại hồ Saimaa, Phần Lan, chết do bị mắc vào bẫy đánh cá trái phép. Đây là một tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng về mối đe dọa đối với việc bảo vệ loài này. Theo quan sát từ Ossi Kokki, nhân viên giám sát đánh cá và cũng là người có hơn 20 năm tham gia bảo tồn Saimaannorppa, nguyên nhân chính do sự thiếu hiểu biết và sự thờ ơ của chính những người dân địa phương cũng như ngư dân.
Tại vùng hồ Saimaa, các hình thức đánh bắt lưới bị nghiêm cấm trong khoảng thời gian từ giữa tháng 4 đến cuối tháng 6 nhằm bảo vệ Saimaannorppa trong mùa sinh sản và tăng trưởng. Bên cạnh đó, lỗ bẫy (miệng bẫy) dành cho loại bẫy như katisko và merta cũng bị hạn chế chiều rộng không quá 150 milimét nhằm giảm nguy cơ dính bẫy của loài hải cẩu quý này.
Vụ việc gần đây nhất và các nguyên nhân
Vụ Saimaannorppa chết mới nhất được phát hiện vào ngày 18/7, khi một con non bị chết đuối trong một bẫy merta trái phép. Miệng bẫy này có kích thước 180 milimét, vượt quá giới hạn cho phép, và con hải cẩu nhỏ bị mắc chặt phần eo vào đó. Đây là trường hợp thứ ba trong vòng một tháng phát hiện loài này chết vì rơi vào những bẫy với miệng quá rộng.
Khi được hỏi tại sao tình trạng này vẫn liên tục xảy ra, Ossi Kokki chỉ ra rằng một phần do người dân chưa nhận thức được mức độ nguy hiểm của các bẫy này, đặc biệt là về kích thước miệng bẫy. Song, ông cũng lo ngại rằng nguyên nhân sâu xa hơn có thể là do sự thờ ơ, vô trách nhiệm của một số cá nhân.
Phản hồi và sự thiếu hợp tác của ngư dân
Khi Ossi Kokki tiếp cận và kiểm tra các ngư dân tại Saimaa có đánh bắt trong thời gian hạn chế hoặc sử dụng bẫy không đạt yêu cầu, ông thường nhận được câu trả lời như: "Tôi không biết rằng việc giữ lưới trong thời gian này là không được phép" hoặc "Tôi nghĩ việc đó sẽ không ảnh hưởng đến tôi". Điều này chứng tỏ vẫn còn tình trạng không tuân thủ luật lệ và chưa có ý thức cao từ một số ngư dân.
Trong 10 năm qua, theo dữ liệu của Metsähallitus (Cơ quan Quản lý Rừng Quốc gia Phần Lan), trung bình mỗi năm có 6 cá thể Saimaannorppa chết vì mắc bẫy, và năm ngoái con số này lên tới 11. Ossi Kokki không tin rằng năm nay có nhiều bẫy trái phép hơn nhưng cho biết tỉ lệ chết tăng cũng không do sự tăng trưởng của quần thể hải cẩu mà vẫn vượt tỷ lệ chết so với tổng số cá thể.
Vai trò và nỗ lực của Ossi Kokki trong việc bảo vệ Saimaannorppa
Ossi Kokki sống tại Puumala, bên bờ hồ Katosselkä thuộc Saimaa. Ông từng là chủ tịch của tổ chức Saimaan Norppaklubi trong nhiều năm và hiện vẫn giữ vị trí trong ban quản trị.
Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn điều hành một doanh nghiệp du lịch nhỏ và dành nhiều thời gian cho công tác bảo tồn Saimaannorppa bằng nhiều hoạt động tình nguyện.
Ngoài ra, ông còn làm nhiệm vụ giám sát đánh bắt cá và tận dụng vai trò này để tăng cường nhận thức về bảo tồn hải cẩu. Ossi Kokki cho biết số lượng cá thể Saimaannorppa chết do bẫy đánh cá có thể còn cao hơn thống kê do báo cáo chỉ dựa trên tố giác hoặc thông báo từ những người chứng kiến. Vụ việc gần đây nhất được phát hiện và báo cáo bởi một người đi thuyền ngoài, trong khi chiếc bẫy không có dấu hiệu nhận diện chủ sở hữu.
Khi được hỏi về trách nhiệm, ông cho rằng một số người có thể đã nhận thức được nguy cơ nhưng cố tình không ghi thông tin chủ sở hữu để tránh bị phát hiện và xử lý.
Sự không mấy thù địch và bất đồng quan điểm với ngư dân
Trong suốt quá trình công tác, Ossi Kokki chưa từng gặp phải thái độ thù địch rõ ràng từ phía ngư dân đối với việc bảo vệ Saimaannorppa. Mọi người đều không muốn nhìn thấy sự chết chóc của loài động vật quý hiếm này hoặc mong muốn chúng biến mất khỏi hồ Saimaa.
Điểm mấu chốt của sự phản đối đến từ quan niệm rằng các biện pháp kiểm soát là sự vi phạm quyền lợi của ngư dân. Tuy nhiên, Ossi Kokki cho rằng không phải mọi người đều cần có lưới đánh cá riêng khi có thể khai thác cá một cách hợp pháp và bền vững hơn.
Tư vấn và trách nhiệm từ phía người bán bẫy
Ossi Kokki còn nhấn mạnh rằng các cửa hàng bán các loại bẫy có khe miệng rộng nên chịu trách nhiệm hơn khi khách hàng mua sản phẩm. Họ nên cảnh báo khách hàng không mang các bẫy này đến hồ Saimaa hoặc nên tự điều chỉnh để làm bẫy phù hợp với việc bảo vệ loài hải cẩu.
Khi ông tuần tra, ông thường mang theo các dụng cụ như dây buộc nhựa để có thể ngay lập tức can thiệp với các bẫy chưa đảm bảo an toàn cho Saimaannorppa, đồng thời dán nhắc nhở cho người vi phạm.
Đam mê và động lực bảo tồn từ nghề du lịch
Sự quan tâm của Ossi Kokki đối với Saimaannorppa bắt đầu từ nhiều thập kỷ trước khi ông ghi lại hình ảnh loài hải cẩu này. Hiện nay, ông còn tham gia vào việc kiểm kê tổ của hải cẩu và tạo ra các ụ tuyết hỗ trợ chúng sinh sản dễ dàng hơn.
Nhờ công việc kinh doanh du lịch như cho thuê canoe, ông trực tiếp kết nối khách du lịch với thiên nhiên khi một gia đình khách đã có dịp nhìn thấy và vô cùng phấn khích khi gặp một con Saimaannorppa. Ông nói dù thường xuyên nhìn thấy loài này mỗi năm, nhưng mỗi lần cũng đều cảm thấy xúc động và đặc biệt trước vẻ đẹp của nó.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Năm 2023, có tới 10 con Saimaannorppa chết do mắc bẫy đánh cá trái phép.
- Bẫy với miệng rộng trên 150 mm gây nguy hiểm nghiêm trọng cho Saimaannorppa.
- Nguyên nhân chính là sự thiếu hiểu biết và thờ ơ của ngư dân và người dân địa phương.
- Phải kiểm soát chặt chẽ bẫy và tuyên truyền nâng cao nhận thức bảo vệ Saimaannorppa.
- Những người bán bẫy nên có trách nhiệm cảnh báo khách hàng về chuẩn bẫy an toàn cho loài hải cẩu.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







