Hiệp hội người tiêu dùng Bồ Đào Nha khởi kiện REE vì sự cố mất điện Iberia 2025

Citizens’ Voice – Hiệp hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Bồ Đào Nha – đã chính thức đệ đơn kiện tập thể với mục tiêu đòi bồi thường cho hàng triệu người dân bị ảnh hưởng bởi sự cố mất điện lớn trên bán đảo Iberia xảy ra ngày 28/4/2025, khiến cả Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đều bị tê liệt. Đơn kiện được nộp lên Tòa án Dân sự Trung tâm Lisbon với đối tượng bị kiện là Red Eléctrica de España (REE), nhà vận hành mạng lưới điện quốc gia Tây Ban Nha.

Hiệp hội lập luận rằng việc cá nhân từng người dân tự kiện riêng lẻ là không khả thi nên họ đại diện cho tất cả người tiêu dùng điện trên đất liền Bồ Đào Nha trong vụ việc này. Vụ kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại cả về vật chất lẫn phi vật chất, bao gồm những tổn thất do mất điện như thực phẩm hư hỏng, thuốc men không thể sử dụng, thiết bị điện bị hư hại, chi phí phát sinh trong thời gian mất điện, thu nhập bị thất thoát, và những khó khăn đặc biệt với người dùng thiết bị y tế điện tử.

Mức bồi thường và yêu cầu cải tổ trong quản lý lưới điện Tây Ban Nha

Citizens’ Voice không đưa ra một con số bồi thường cố định mà cho rằng mức thiệt hại vật chất rất đa dạng với từng người và nên được xác định cụ thể trong quá trình tố tụng nếu REE phải chịu trách nhiệm. Về phần tổn thất phi vật chất, hiệp hội đề nghị tòa án quyết định mức bồi thường dựa trên cơ sở từng trường hợp.

Advertisement300 × 250

Người đại diện Citizens’ Voice, ông Otávio Viana, nhận định rằng nếu vụ kiện được chấp nhận và bao phủ hàng triệu người tiêu dùng, mức bồi thường tổng cộng có thể lên đến hàng trăm triệu euro ngay cả khi từng khoản bồi thường cá nhân không quá lớn.

Vụ kiện cáo buộc rằng sự cố mất điện không phải do yếu tố bất khả kháng mà bắt nguồn từ các sai sót trong công tác lập kế hoạch, vận hành và điều hành của REE. Cụ thể, REE bị cho là không giữ đủ dự trữ ổn định trong hệ thống, vận hành với biên độ an toàn hẹp và phản ứng chậm trước các dấu hiệu bất ổn ban đầu của lưới điện Iberia.

Ngoài việc yêu cầu bồi thường tài chính, công đoàn cũng đề nghị tòa án buộc REE thực hiện các cải cách cấu trúc trong quản lý mạng lưới truyền tải điện, gồm tăng dự trữ ổn định, nâng cấp hệ thống bảo vệ, thiết lập quy trình ứng phó khẩn cấp xuyên biên giới mới và tiến hành kiểm toán kỹ thuật độc lập định kỳ. Đồng thời, hiệp hội đề xuất áp đặt các khoản phạt 500.000 euro cho mỗi lần vi phạm và 100.000 euro cho mỗi ngày trì hoãn thực hiện các biện pháp trên.

Phản ứng pháp lý và triển vọng vụ kiện

Trước khi vụ kiện được xét xử, nó phải vượt qua một rào cản pháp lý ban đầu. Viện công tố Bồ Đào Nha đã kiến nghị bác đơn kiện với lý do yêu cầu không đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý cho kiện tập thể, dựa trên số lượng lớn người bị hại, mức tổn thất khác nhau và không tồn tại quan hệ hợp đồng trực tiếp giữa người tiêu dùng Bồ Đào Nha và nhà vận hành lưới điện Tây Ban Nha.

Citizens’ Voice bác bỏ quan điểm này, cho rằng vụ kiện thuộc trách nhiệm dân sự phi hợp đồng vì vi phạm nghĩa vụ pháp lý đảm bảo an toàn và liên tục cung cấp điện, do đó không cần quan hệ hợp đồng giữa các bên.

Tòa án hiện đang xem xét liệu vụ kiện có đủ điều kiện tiếp tục hay không. Nếu được chấp nhận, các khách hàng điện bị ảnh hưởng sẽ tự động được đưa vào vụ kiện trừ khi họ lựa chọn không tham gia. Họ cũng không phải thuê luật sư riêng hoặc chịu chi phí pháp lý trong trường hợp vụ kiện không thành công.

Ông Viana thừa nhận thách thức lớn nhất của vụ kiện là sự phức tạp và thời gian kéo dài của quá trình tố tụng do cần nhiều chứng cứ kỹ thuật để xác định nguyên nhân chính xác của sự cố và đánh giá trách nhiệm của REE trong việc phòng tránh.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Hiệp hội Citizens’ Voice đại diện cho hàng triệu người tiêu dùng Bồ Đào Nha kiện REE về sự cố mất điện lớn tại Iberia năm 2025.
  • Vụ kiện có thể dẫn đến bồi thường lên đến hàng trăm triệu euro tùy theo thiệt hại được xác định thực tế.
  • Nguyên đơn cho rằng sự cố là do sai sót trong vận hành và quản lý của REE, không phải do lực bất khả kháng.
  • Một trở ngại pháp lý đang ở phía trước khi Viện công tố Bồ Đào Nha đề nghị bác kiện do thiếu căn cứ pháp lý cho kiện tập thể.
  • Nếu vụ kiện được chấp nhận, người tiêu dùng sẽ không phải lo chi phí pháp lý và được tòa án xem xét bồi thường theo từng trường hợp.

Đăng ký bản tin QMVN