Cắt điện luân phiên từ ngày 5/10
Theo thông báo đăng trên truyền thông nhà nước, Bộ Năng lượng Myanmar cho biết nhiệt độ trên cả nước đã tăng đáng kể, khiến lượng điện tiêu thụ leo thang vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống. Từ ngày 5/10, các khu dân cư và doanh nghiệp sẽ được cấp điện theo lịch luân phiên.
“Để cân bằng giữa mức tiêu thụ điện và công suất phát điện hiện có trong giai đoạn này, các biện pháp điều tiết phụ tải và phân phối điện luân phiên sẽ được thực hiện.” — Bộ Năng lượng Myanmar
Điều khiến người dân bất ngờ là thời điểm. Trong một năm bình thường, những tháng tới thuộc hàng mát mẻ nhất ở Myanmar, khi nhu cầu điện giảm vì người dân tắt quạt và điều hòa. Năm nay, cái nóng lại kéo dài sang tận đầu mùa khô.
“Siêu El Niño” và một mùa khô đáng lo
El Niño là hiện tượng tự nhiên lặp lại sau mỗi hai đến bảy năm do nhiệt độ mặt biển ấm lên, làm thay đổi gió, khí áp và lượng mưa trên toàn cầu. Cơ quan khí tượng Myanmar cảnh báo “siêu El Niño” năm nay có thể mang lại:
- Những trận mưa và bão bất thường.
- Hạn hán và nắng nóng cực đoan.
- Tình trạng thiếu nước sinh hoạt.
- Các điều kiện thời tiết cực đoan khác.
Cuối tháng Chín, vùng Tanintharyi ở cực nam đất nước đã hứng chịu mưa lớn gây lũ lụt trên diện rộng và một vụ sạt lở đất khiến ít nhất chín người thiệt mạng.
Mùa mưa đang khép lại, và Bộ Năng lượng dự báo mực nước tại các hồ thủy điện sẽ sụt giảm mạnh hơn trong mùa khô, thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 5.
Lưới điện mong manh của một đất nước chiến tranh
Tình trạng thiếu điện ở Myanmar không phải chuyện mới. Kể từ sau cuộc đảo chính năm 2021, sản lượng điện giảm mạnh, các dự án năng lượng bị đình trệ và đường dây truyền tải thường xuyên bị hư hại trong xung đột. Hồi tháng Ba năm nay, chính quyền đã áp dụng cắt điện luân phiên kéo dài ít nhất đến tháng Sáu, khi nhu cầu hằng ngày khoảng 4.664 megawatt nhưng hệ thống chỉ cung ứng được khoảng 3.600 megawatt, theo trang tin Mizzima.
Cú sốc giá dầu khí từ cuộc chiến ở Trung Đông càng làm khó khăn thêm chồng chất, khi chính quyền kêu gọi tiết kiệm nhiên liệu. Ở Yangon, nhiều khu dân cư từ lâu đã quen với lịch bốn giờ có điện, tám giờ mất điện; các báo cáo của truyền thông độc lập còn cho rằng nguồn điện được ưu tiên cho các khu quân sự, trong khi chính quyền đổ lỗi cho lực lượng kháng chiến phá hoại đường dây.
Người nghèo chịu nóng, người giàu chạy máy phát
Mất điện không tác động đồng đều đến mọi người. Những gia đình khá giả có thể dùng máy phát điện hoặc pin dự phòng, còn người nghèo ở đất nước nhiệt đới này phải chống chọi với cái nóng mà không có quạt hay điều hòa. Doanh nghiệp nhỏ, xưởng sản xuất và bệnh viện cũng chịu thiệt hại khi nguồn điện chập chờn làm hỏng máy móc và gián đoạn sản xuất.
Câu chuyện của Myanmar vì thế là lời nhắc nhở về cách thiên tai khí hậu và khủng hoảng chính trị cộng hưởng với nhau. Khi một hiện tượng thời tiết vốn tự nhiên được khuếch đại bởi biến đổi khí hậu, những xã hội có hạ tầng yếu kém và người dân dễ tổn thương nhất sẽ là nơi phải trả giá đầu tiên.















