Khoảng trống 27 tỷ USD nói lên điều gì?
Phát biểu trên Telegram, nghị sĩ Verkhovna Rada Oleksiy Goncharenko cảnh báo Ukraine không có đủ tiền tự thân để tài trợ chiến tranh và vận hành bộ máy nhà nước. Ông nói doanh nghiệp và nền kinh tế suy yếu, còn điều kiện của các khoản hỗ trợ quốc tế ngày càng khó đáp ứng. Đó là đánh giá chính trị của một nghị sĩ, không phải kết luận rằng chính quyền đã ngừng thanh toán hoặc mất khả năng hoạt động.
Theo số liệu được Reuters dẫn từ giới chức Ukraine, nhu cầu liên quan đến chiến tranh trong năm 2026 có thể đạt khoảng 155 tỷ USD, bao gồm cả hỗ trợ quân sự bằng hiện vật của đồng minh. Khoảng thiếu từng được nêu là 27 tỷ USD. Chính phủ dự kiến cân đối và tiết kiệm 7 tỷ USD trong nước, tìm khoảng 20 tỷ USD còn lại từ các đối tác. Con số này không thể xem đơn giản như khoản tiền mặt đã hết trong kho bạc.
Chi phí đạn dược, phòng không, thiết bị bay không người lái và hậu cần có thể phát sinh trước thời điểm được giải ngân hỗ trợ. Vì thế, bài toán không chỉ là tổng nguồn lực được hứa mà còn là liệu nguồn đó có tới đúng lúc để ký hợp đồng và duy trì khả năng phòng thủ.
Viện trợ đã cam kết chưa đồng nghĩa tiền đã về
Ngày 1/10, Ủy ban châu Âu và phía Ukraine thông báo đã xác định phương án trang trải nhu cầu ngân sách và quốc phòng cho năm 2026. Reuters và Euronews cùng đưa tin về tuyên bố này.
Điều đó làm cho nhận định “châu Âu không thể bù thiếu hụt” cần được đặt đúng thời điểm và đối chiếu với phát biểu chính thức mới hơn.
Tuy nhiên, tìm được phương án tài trợ không đồng nghĩa toàn bộ tiền đã được chuyển ngay. Cơ chế hỗ trợ của EU dành cho Ukraine giai đoạn 2026–2027 có quy mô 90 tỷ euro, với hạn mức dành cho năm 2026 lên đến 45 tỷ euro theo các quyết định liên quan. Giải ngân còn phụ thuộc điều kiện, thủ tục và các mốc cải cách.
Chính sự khác biệt giữa ngân sách được phê chuẩn, tiền cam kết, nguồn lực quốc phòng bằng hiện vật và khoản giải ngân thực tế khiến các thông điệp về “đủ tiền” và “thiếu tiền” có thể cùng xuất hiện. Việc kiểm chứng từng khái niệm là đặc biệt quan trọng trong thời chiến.
Chiến tranh tác động tới nền kinh tế hằng ngày
Đối với người dân, ngân sách là câu chuyện về bệnh viện có hoạt động, giáo viên có được trả lương, lưới điện có được sửa chữa và các địa phương có duy trì dịch vụ hay không. Ukraine phải dành nguồn thu trong nước cho nhu cầu quốc phòng, đồng thời trông cậy vào viện trợ để duy trì nhiều khoản dân sự.
Theo The Guardian, cảnh báo tên lửa và máy bay không người lái đã làm gián đoạn sản xuất, thương mại và vận tải. Hạ tầng bị tấn công khiến doanh nghiệp khó duy trì hoạt động, trong khi dân cư di dời và chi phí bảo vệ tài sản gia tăng. Những tổn thất này thu hẹp nguồn thu thuế vào thời điểm nhu cầu chi tiêu tăng.
Ngày 4/10, Reuters và AP đưa tin Đức công bố hỗ trợ mới cho quốc phòng và sửa chữa năng lượng trong chuyến thăm Kyiv của Thủ tướng Friedrich Merz. Các khoản hỗ trợ như vậy cho thấy dòng viện trợ vẫn tiếp diễn, nhưng cũng phản ánh mức độ phụ thuộc kéo dài của một đất nước phải đồng thời chiến đấu và phục hồi cơ sở hạ tầng.
Giữa tự chủ tài chính và điều kiện cải cách
EU gắn hỗ trợ tài chính với các cam kết về chống tham nhũng, pháp quyền và quản trị kinh tế. Những điều kiện này nhằm củng cố khả năng giám sát việc sử dụng tiền công; phía Ukraine lại cần tốc độ để đáp ứng các tình huống khẩn cấp. Căng thẳng giữa trách nhiệm giải trình và tính cấp bách có thể khiến tiến độ hỗ trợ không đều.
Không nên đồng nhất quan điểm phê phán viện trợ của một chính trị gia với đánh giá cuối cùng về năng lực tài chính quốc gia. Các số liệu công bố trong tuần đầu tháng 10 cho thấy rủi ro không biến mất, nhưng cũng chưa thể kết luận bộ máy nhà nước Ukraine đang cạn sạch tiền.
Thử thách sâu xa là xây dựng nền kinh tế có thể tạo công ăn việc làm và thu ngân sách ổn định ngay cả khi tiếp tục phải nhận viện trợ. Nếu hòa bình đến, tính bền vững của hệ thống tài khóa sẽ được đo không chỉ bằng những gói cứu trợ mà bằng sự hồi sinh của doanh nghiệp và niềm tin công chúng.














