Giá dầu có xu hướng tăng do căng thẳng ở eo biển Hormuz
Các cuộc tấn công mới của Mỹ nhằm vào Iran đã khiến eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển dầu chủ chốt thế giới, phải đóng cửa trở lại. Đây là tín hiệu khiến giá dầu thế giới có khả năng tăng mạnh trở lại. Tuy nhiên, dự trữ dầu chiến lược của Mỹ hiện đang ở mức thấp nhất trong hơn 40 năm qua, điều này khiến Washington khó có thể kiểm soát được mức giá dầu dưới ngưỡng 100 USD mỗi thùng như trước đây trong cuộc xung đột này.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng giá dầu duy trì trên 100 USD sẽ thúc đẩy lạm phát gia tăng, làm giảm sức tiêu dùng và có thể dẫn đến suy thoái kinh tế. Trong bối cảnh này, sự chú ý cũng được đặt vào vai trò của Trung Quốc - quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, với kho dự trữ chiến lược dầu thô được cho là thuộc hàng lớn nhất toàn cầu nhưng không công khai như của Mỹ.
Trung Quốc giữ thế thận trọng trong việc dùng dự trữ dầu
Từ tháng 4, Trung Quốc đã giảm nhập khẩu dầu thô khoảng 3,5 triệu thùng mỗi ngày nhằm góp phần kiểm soát giá dầu toàn cầu. Tuy nhiên, các quan điểm gần đây cho rằng Trung Quốc có thể rút lại 'lưới an toàn' về giá dầu dường như nhằm mục đích chuẩn bị cho việc quy trách nhiệm nếu giá tăng mạnh – điều được cho là khó tránh khỏi.
Theo đánh giá, Trung Quốc không có lợi ích khi hạ dự trữ dầu chiến lược để duy trì giá dầu thấp trong bối cảnh xung đột có thể kéo dài và gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Viễn cảnh tồi tệ nhất có thể là gián đoạn nhiều năm dòng dầu qua eo biển Hormuz và eo biển Bab al-Mandab. Do đó, khó có khả năng Trung Quốc sẽ tiếp tục giảm thêm lượng nhập khẩu dầu trong thời gian tới.
Chiến tranh kéo dài và tác động tới Mỹ - Trung Quốc
Mặc dù năng lực chiến tranh của Mỹ đang bị suy giảm đáng kể và dự trữ đạn dược chính xác giảm sút, Washington vẫn có thể tung ra các đợt tấn công rải rác nhằm tạo sức ép với Iran. Cuộc chiến này có thể kéo dài ở mức độ căng thẳng thấp trong nhiều năm.
Trung Quốc được cho là đã tích trữ khoảng 1,3-1,4 tỷ thùng dầu chiến lược trước khi chiến tranh nổ ra. Việc cắt giảm nhập khẩu dầu 3,5 triệu thùng mỗi ngày có thể giúp Trung Quốc hấp thụ khoảng một phần ba sự sụt giảm nguồn cung toàn cầu do căng thẳng tại eo biển Hormuz gây ra. Tuy nhiên, việc Trung Quốc gánh thêm phần bù đắp cho dự trữ dầu thấp của Mỹ là điều không hợp lý.
Chiến lược Iran và tác động đến kinh tế toàn cầu
Chiến lược của Iran là cắt giảm nguồn cung dầu nhằm đẩy giá tăng nhằm tạo áp lực với Mỹ. Nếu giá dầu tăng lên khoảng 150 USD/thùng, mức từng ghi nhận trong khủng hoảng tài chính toàn cầu trước đây, trong vòng một tháng, điều này có thể kích hoạt các sự kiện dẫn đến bong bóng cổ phiếu công nghệ của Mỹ bị vỡ và gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, làm suy yếu kinh tế Mỹ và khả năng chiến tranh của họ.
Tình trạng giá dầu cao có thể đem lại lợi ích cho Trung Quốc khi hòa bình ổn định ở Trung Đông tốt cho kinh tế toàn cầu và do đó hỗ trợ tăng trưởng của Trung Quốc. Chi phí tạm thời do giá dầu tăng cao có thể được xem là khoản đầu tư để duy trì hòa bình lâu dài.
Trung Quốc lựa chọn chiến lược dài hạn về năng lượng
Nếu Trung Quốc chọn hỗ trợ Mỹ để giữ giá dầu dưới 100 USD bằng cách xả kho dự trữ, kinh tế toàn cầu có thể phải chịu thiệt hại kéo dài nhiều hơn. Mục tiêu lâu dài của Trung Quốc là phát triển thị trường tại các quốc gia thuộc khu vực toàn cầu phía Nam, nhiều trong số đó sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nếu giá dầu tăng cao kéo dài, từ đó gây bất ổn chính trị và xã hội ảnh hưởng đến tăng trưởng của họ, điều này không có lợi cho Trung Quốc.
Trung Quốc cũng cần chuẩn bị đối phó với kịch bản xấu nhất khi hạ tầng sản xuất dầu ở Trung Đông bị phá hủy lâu dài. Nếu Mỹ tấn công mạnh cơ sở hạ tầng dầu khí Iran, Tehran có thể đáp trả bằng cách làm tương tự với các nhà sản xuất tại vùng Vịnh, có thể khiến tới 20% nguồn cung dầu toàn cầu bị ngừng sản xuất trong nhiều thập kỷ.
Dự trữ dầu hiện có của Trung Quốc không đủ để đối phó với kịch bản đó nhưng có thể kéo dài thời gian để nước này phát triển các nguồn năng lượng thay thế, tiến trình điện khí hóa di chuyển sẽ mất thời gian. Ngành công nghiệp hóa than cần được mở rộng mạnh mẽ để chuyển hóa than thành nhiên liệu lỏng, khí sạch, nhựa, phân bón hóa học và các sản phẩm khác. Khu vực công nghệ tại Tân Cương đang sở hữu 390 tỷ tấn trữ lượng than, cung cấp nguồn lực lớn để Trung Quốc thay thế nhu cầu dầu từ Trung Đông.
Triển vọng kinh tế toàn cầu và vai trò công nghệ
Mặc dù kinh tế toàn cầu trong thập kỷ qua chịu nhiều gián đoạn nghiêm trọng, các tiến bộ công nghệ đã giúp duy trì tăng trưởng. Trong tương lai, các công nghệ mới có thể giúp thế giới vượt qua các hạn chế nhân tạo và gián đoạn, mở ra kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới cho kinh tế toàn cầu.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Dự trữ dầu chiến lược thấp khiến Mỹ khó giữ giá dầu dưới 100 USD amid chiến tranh Iran.
- Trung Quốc là nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới với dự trữ dầu lớn, giữ quan điểm thận trọng trong việc sử dụng dự trữ.
- Gián đoạn dòng dầu qua eo biển Hormuz có thể kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu.
- Giá dầu cao có thể gây áp lực lạm phát, kìm hãm tiêu dùng và tăng nguy cơ suy thoái kinh tế.
- Trung Quốc có thể tập trung phát triển năng lượng thay thế, đặc biệt ngành công nghiệp hóa than để giảm phụ thuộc dầu Trung Đông.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.















