Nhật Bản phủ nhận vận động đưa Myanmar khỏi danh sách đen FATF

Bài viết

Bộ Tài chính Nhật Bản bác bỏ thông tin chính phủ vận động đưa Myanmar khỏi danh sách đen FATF. Trong tuyên bố gửi Reuters, bộ cho biết Nhật mong Myanmar có những cải thiện cần thiết về chống rửa tiền và hoạt động phi pháp liên quan. Tokyo cũng nói không nêu mong muốn loại Myanmar tại cuộc họp ở Paris ngày 30/10.

Reuters ngày 30/10 đưa tin Nhật thúc đẩy việc gỡ tên Myanmar, dựa trên một quan chức cấp cao Nhật và một người am hiểu vấn đề. Khi được liên hệ lại ngày 5/11, một nguồn bảo lưu thông tin, người còn lại chưa thể liên lạc ngay. Vì vậy, lời phủ nhận tồn tại song song với một lời kể vẫn được nguồn tin khẳng định.

Cuộc họp diễn ra kín nên thông tin hiện có không cho phép xác định đầy đủ phát biểu của từng bên. Kết quả thì rõ hơn: Myanmar tiếp tục nằm trong danh sách. Một nước bác bỏ cách mô tả hoạt động ngoại giao của mình không làm kết quả ấy thay đổi.

Người phát ngôn chính phủ Myanmar được quân đội hậu thuẫn nói với Reuters hôm thứ Bảy sau cuộc họp rằng các nước thân thiện ủng hộ nỗ lực rời danh sách. Người này nêu Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và Indonesia là những nước ghi nhận nỗ lực của Myanmar, nhưng không giải thích thêm. Đây là cách phía Myanmar trình bày thái độ của các nước, chưa phải tuyên bố chung từ sáu chính phủ.

Ghi nhận một số việc đã làm không nhất thiết có nghĩa đánh giá chúng đủ để thay đổi phân loại. Khuyến khích cải thiện cũng có thể đi cùng việc duy trì giám sát. Do đó, nhận định các nước ủng hộ gỡ tên phải luôn gắn với bên đưa ra là chính phủ Myanmar. Không thể suy thành cả sáu nước cùng chính sách.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết đang khuyến khích Myanmar thực hiện nghĩa vụ FATF và phối hợp chặt chẽ với các thành viên. Seoul cũng nói tới hỗ trợ năng lực thực thi chuẩn chống rửa tiền, tài trợ khủng bố. Ngoài Nhật và Hàn Quốc, các nước được nêu tên từ chối bình luận hoặc chưa phản hồi. Sự im lặng không đủ để đếm số nước ủng hộ hay phản đối việc gỡ tên.

Myanmar bị đưa vào danh sách đen năm 2022, giữa bất ổn sau đảo chính quân sự và xung đột lan rộng. Việc phân loại liên quan những yếu kém trong chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.

Bối cảnh chính trị khiến vấn đề được chú ý về ngoại giao, nhưng đánh giá tài chính có mục tiêu riêng: xem hệ thống có khả năng nhận diện, xử lý dòng tiền phi pháp đến đâu.

Với giao dịch liên quan Myanmar, yêu cầu là kiểm tra tăng cường phù hợp mức rủi ro. Có thể hiểu tổ chức tài chính phải có căn cứ chắc hơn để nắm rõ khoản thanh toán và xem có dấu hiệu đáng ngờ hay không. Điều ấy có thể đòi hỏi chú ý kỹ thông tin về quan hệ kinh doanh. Điều đó không mặc định mọi khách hàng đều sai phạm.

Tuyên bố FATF tháng 10 yêu cầu thẩm tra tăng cường đối với Myanmar, chưa yêu cầu áp dụng biện pháp đối kháng. Vì thế cần tránh diễn giải danh sách thành lệnh cấm mọi thanh toán. Quy định áp dụng riêng và quyết định của ngân hàng vẫn có thể ảnh hưởng từng giao dịch. Bản tin ngày 5/11 không công bố nới kiểm tra, chấp thuận giao dịch mới hay thời hạn tiếp cận ngân hàng bình thường.

Tác động với người dân dễ hiểu hơn khi nhìn vào một khoản tiền hợp pháp. Chuyển tiền cho gia đình và thanh toán hóa đơn thương mại đều có thể cần làm rõ người gửi, người nhận, mục đích. Đây là ví dụ để giải thích cơ chế, không phải trường hợp khách hàng được phỏng vấn. Kiểm tra kỹ hơn cần giúp nhận diện rủi ro mà không mặc định mọi người chuyển tiền có hoàn cảnh giống nhau.

FATF nhấn mạnh việc áp dụng kiểm tra tăng cường không nên cản trở hoặc làm nản lòng dòng tiền viện trợ nhân đạo, hoạt động phi lợi nhuận hợp pháp và kiều hối. Nguyên tắc ấy đặt lợi ích công chúng vào thảo luận. Ngăn tài chính phi pháp và duy trì chuyển tiền hợp pháp là những trách nhiệm gắn với nhau. Một tuyên bố ngoại giao chưa trả lời được khoản tiền cụ thể của gia đình sẽ được xử lý thế nào.

Với doanh nghiệp chuẩn bị thanh toán, danh sách vẫn là thông tin quan trọng về môi trường tuân thủ. Nhưng phí, thời gian và hồ sơ còn tùy tổ chức. Bản tin không đo lường tác động từ lời phủ nhận của Nhật tới các điều kiện ấy. Xem phát biểu như cải thiện tức thì về tiếp cận thanh toán sẽ nhầm làm rõ lập trường với thay đổi dịch vụ tài chính.

Mong muốn cải thiện của Nhật và việc Hàn Quốc nhấn mạnh nghĩa vụ đều hướng phản hồi công khai về khâu thực hiện. Phía Myanmar tìm kiếm sự công nhận đối với tiến bộ mà họ nói các nước đã ghi nhận. Đánh giá cần bằng chứng về cách kiểm soát vận hành, vượt ngoài tình hữu nghị. Một đánh giá kỹ thuật có thể thừa nhận bước tiến nhưng vẫn thấy những yếu kém còn lại đủ để duy trì giám sát.

Bất đồng cũng đòi hỏi thận trọng với thông tin chưa đầy đủ. Lời phủ nhận cần được thuật lại rõ, cũng như việc một nguồn tiếp tục bảo lưu lời kể. Không nên kéo chúng thành kết luận về động cơ chưa được chứng minh. Hiện trạng phân loại và lập trường được công khai tạo nền tảng chắc hơn suy đoán về một thỏa thuận ngoại giao chưa được công bố.