Bom rơi sau khi thành phố thất thủ
Việc chiếm Mekelle không mang lại yên bình. Từ đêm Chủ nhật sang sáng thứ Hai, theo các nguồn tin cứu trợ, không kích và pháo kích đã đánh vào nhiều khu vực ở Tigray, gần hai tuần sau khi giao tranh bùng nổ giữa quân chính phủ liên bang và các tay súng nổi dậy.
Một bản tin chia sẻ giữa các tổ chức nhân đạo cho biết các cuộc không kích đã giết chết ít nhất 17 người ở phía tây bắc Mekelle và quân chính phủ đã đấu pháo với các tay súng TPLF. Người phát ngôn văn phòng thủ tướng, quân đội liên bang và TPLF chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận, và Reuters cho biết chưa thể xác minh độc lập các báo cáo này.
Mekelle đổi chủ như thế nào
Việc thành phố nhanh chóng đổi quyền kiểm soát diễn ra sau một chuỗi sự kiện dồn dập:
- Ngày 23/9, một liên minh nổi dậy do TPLF dẫn dắt phát động tấn công, chiếm các sân bay ở Mekelle, Aksum và Shire, khiến hãng Ethiopian Airlines tạm dừng các chuyến bay tới khu vực.
- Quân đội liên bang phản công, giành lại sân bay chính của Mekelle trước khi các tay súng đồng minh thuộc Lực lượng Hòa bình Tigray, gồm những cựu chiến binh Tigray nay ủng hộ chính phủ, tiến vào trung tâm thành phố hôm thứ Bảy, theo sau là quân đội.
- TPLF sau đó tuyên bố chính quyền khu vực của họ sẽ di dời và tiếp tục hoạt động từ một địa điểm khác.
Với Addis Ababa, chiếm lại Mekelle là bước tiến lớn hướng tới khôi phục quyền lực liên bang và thành lập một chính quyền khu vực mới. Tuy nhiên, TPLF tuyên bố lực lượng của họ sẽ tiếp tục chiến đấu.
“Tạm thời rời khỏi Mekelle và hoạt động từ một nơi khác.” — Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray
Nỗi lo xung đột khu vực
Giới phân tích cho rằng các cuộc giao tranh, tồi tệ nhất kể từ khi cuộc nội chiến 2020-2022 kết thúc, có nguy cơ leo thang thành xung đột rộng hơn ở vùng Sừng châu Phi. Ethiopia cáo buộc Eritrea, Sudan và Ai Cập hỗ trợ phe vũ trang đối lập, những cáo buộc mà cả ba nước đều bác bỏ.
Tuần trước, Ethiopia và Eritrea, hai nước từng trải qua cuộc chiến biên giới đẫm máu từ 1998 đến 2000, đã cắt đứt quan hệ ngoại giao vì các cáo buộc này. Quan hệ với Ai Cập vẫn căng thẳng vì tranh chấp quanh Đập Đại Phục hưng Ethiopia trên sông Nile, còn Sudan đang chìm trong nội chiến tàn khốc của riêng mình, khiến khu vực đặc biệt dễ bị xung đột lan sang.
Dân thường lại kẹt giữa làn đạn
Với cư dân Tigray, giao tranh tái diễn khơi lại những ký ức đau thương. Cuộc chiến trước đã khiến khu vực bị phong tỏa, bị cắt đứt khỏi ngân hàng, liên lạc và nhiên liệu, đẩy hàng triệu người tới bờ vực nạn đói. Cư dân Mekelle nói với phóng viên rằng họ sợ một đợt bạo lực kéo dài, cảnh ly tán và khó khăn kinh tế quay trở lại.
Các tổ chức cứu trợ giờ đây đối mặt thách thức tiếp cận cộng đồng khi chiến sự dịch chuyển, các chuyến bay vẫn gián đoạn và thông tin khan hiếm. Mỗi cuộc không kích lại cộng thêm tổn thất cho những gia đình vừa mới bắt đầu gây dựng lại cuộc sống.
Điều gì sẽ đến tiếp theo
Việc kiểm soát Mekelle mang lại cho chính phủ liên bang lợi thế biểu tượng và chiến lược, nhưng lịch sử cho thấy giữ được Tigray khó hơn nhiều so với tiến vào Tigray. Khi phe nổi dậy đang tập hợp lại, các nước láng giềng bị cáo buộc can thiệp và dân thường kiệt sức sau nhiều năm xung đột, nhiều nhà quan sát cho rằng chỉ có đối thoại trở lại, với sự hỗ trợ của các đối tác châu Phi và quốc tế, mới có thể ngăn một cuộc chiến kéo dài khác.

















