Cuộc đột kích tại thành phố từng chìm trong lũ dữ
Derna, thành phố cảng nhỏ bên bờ Địa Trung Hải, vốn mang trong mình nhiều vết thương: từ những năm tháng bị các nhóm vũ trang kiểm soát đến trận lũ lịch sử do bão Daniel gây ra năm 2023 cuốn trôi nhiều khu dân cư. Giờ đây, thành phố lại xuất hiện trên bản tin với một câu chuyện khác – một vụ thu giữ ma túy quy mô lớn tại miền đông Libya.
Theo thông báo của Tổng cục Phòng chống Ma túy, lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 4 triệu viên thuốc gây nghiện, cùng tổng cộng 29 kg cocaine và hashish, và bắt giữ các thành viên của băng nhóm đứng sau. Những bức ảnh do cơ quan này công bố cho thấy các khối hashish xếp chồng, thùng hàng và túi nhựa chứa viên nén trắng – một hình ảnh nói lên quy mô của đường dây hơn bất kỳ con số nào.
Ngã tư của dòng chảy ma túy
Vụ việc ở Derna không phải là hiện tượng đơn lẻ. Báo cáo đầu tiên của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) chuyên khảo sát vai trò của Libya, công bố hồi tháng 1/2026, vẽ nên bức tranh đáng lo ngại:
- Libya trở thành lựa chọn trung chuyển, lưu trữ và phân phối ma túy “rẻ hơn và dễ hơn” cho toàn khu vực.
- Từ một quốc gia trung chuyển, Libya đang nổi lên thành trung tâm mới của cocaine, hướng tới châu Âu và Trung Đông.
- Sự bất ổn chính trị từ năm 2011 đã thúc đẩy cả buôn lậu lẫn tình trạng sử dụng ma túy ngay trong nước.
Hệ quả lan sang các nước láng giềng. Tháng 2/2026, gần 30 kg cocaine bị thu giữ tại cửa khẩu Tunisia trên một chiếc xe đi từ Libya.
Tháng 9, lực lượng an ninh ở Tripoli còn phát hiện lô thuốc in hình cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi – minh chứng cho sự táo bạo của các đường dây.
Tương lai của thế hệ trẻ trên bàn cân
Đằng sau những con số là nỗi lo về một thế hệ lớn lên giữa xung đột, thất nghiệp và những hứa hẹn tan vỡ. Trong đoạn video công bố tối 17/11, Thiếu tướng Ahmed Al-Shamikh nhấn mạnh thông điệp cứng rắn:
“Chúng tôi sẽ không khoan nhượng với bất kỳ ai dám đe dọa sự an toàn của giới trẻ.” Ahmed Al-Shamikh
Lời tuyên bố ấy phản ánh một thực tế: ma túy không chỉ là hàng hóa đi ngang qua Libya, mà đang ngấm dần vào chính xã hội Libya. Khi viên thuốc rẻ hơn cơ hội việc làm, cuộc chiến chống ma túy cũng là cuộc chiến giành lại niềm tin của người trẻ.
Một quốc gia chia đôi, một đường biên rộng mở
Khó khăn lớn nhất nằm ở cấu trúc quyền lực phân mảnh. Miền đông, nơi Derna tọa lạc, do các lực lượng của Khalifa Haftar kiểm soát, trong khi miền tây do chính quyền đặt tại Tripoli điều hành. Hai bộ máy an ninh song song khiến việc chia sẻ thông tin và phối hợp kiểm soát biên giới trở nên phức tạp.
Đường bờ biển dài, sa mạc mênh mông giáp nhiều quốc gia vùng Sahel và các cảng biển thiếu giám sát chặt chẽ biến Libya thành khoảng trống lý tưởng cho tội phạm có tổ chức. Mỗi vụ thu giữ là một thắng lợi, nhưng để cắt đứt dòng chảy, Libya cần nhiều hơn những cuộc đột kích đơn lẻ: một nhà nước thống nhất và sự hợp tác khu vực bền vững.
















