Lời cảnh báo từ Robert Kagan
Phát biểu trên chương trình “Squawk Box Asia” của CNBC, ông Robert Kagan cho rằng kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể khiến các đối thủ của Mỹ nhìn nhận khác về thời điểm hành động.
*“Nếu rõ ràng là Donald Trump sắp rời đi, và nước Mỹ có thể đang trở lại trạng thái gần như bình thường, tôi không muốn phóng đại điều đó, nhưng cả Nga và Trung Quốc có thể cảm thấy thời điểm hành động là trong hai năm tới.” — Robert Kagan*
Theo lập luận này, các đối thủ có thể muốn tận dụng giai đoạn chuyển tiếp chính trị tại Washington trước khi một chính quyền mới có thể thay đổi chính sách.
Năng lực quân sự Mỹ bị bào mòn
Ông Kagan cho rằng cuộc chiến với Iran đã bộc lộ những hạn chế về năng lực quân sự của Mỹ, đặc biệt là khả năng dự trữ vũ khí.
*“Ai cũng thấy kho dự trữ tên lửa đánh chặn và tên lửa của chúng ta đã cạn kiệt tới mức nào, trong khi đó là những thứ có tầm quan trọng sống còn tại mặt trận châu Á.” — Robert Kagan*
Các báo cáo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ước tính xung đột đã làm cạn kiệt tới hai phần ba số tên lửa đánh chặn phòng thủ của Mỹ kể từ tháng 6/2025, chủ yếu do nỗ lực bảo vệ Israel trước các cuộc tấn công của Iran, có thể khiến kho dự trữ bị hạn chế trong nhiều năm.
Khoảng trống tại châu Á
Theo ông Kagan, việc triển khai ba tàu sân bay tới Trung Đông đã làm giảm lực lượng hải quân Mỹ tại châu Á, có thể khiến Trung Quốc có thêm dư địa hành động quyết đoán hơn trong khu vực.
*“Tôi nghĩ mối quan tâm duy nhất của ông Trump hiện nay là đạt các thỏa thuận kinh tế với Trung Quốc. Tôi không nghĩ ông ấy thực sự muốn đối đầu Trung Quốc, nhưng điều đó sẽ khiến Trung Quốc còn quyết liệt hơn.” — Robert Kagan*
Tháng 12 năm ngoái, ông Trump phê duyệt gói vũ khí 11 tỷ USD cho Đài Loan nhưng sau đó tạm hoãn gói thứ hai trị giá khoảng 14 tỷ USD, gọi đây là “con bài mặc cả” trong đàm phán với Trung Quốc. Năm 2023, cựu Giám đốc CIA William Burns từng cho biết ông Tập Cận Bình đã chỉ thị quân đội sẵn sàng tấn công Đài Loan vào năm 2027, dù điều đó không có nghĩa ông Tập đã quyết định hành động.
Khả năng thượng đỉnh ba bên
Nhận định của ông Kagan được đưa ra khi Mỹ, Trung Quốc và Nga đang thảo luận khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên giữa ông Trump, ông Tập và Tổng thống Vladimir Putin bên lề hội nghị APEC tại Thâm Quyến cuối tháng này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết Bắc Kinh đang liên lạc với các bên liên quan về cuộc gặp, dù chưa có chương trình nghị sự.
Theo các nguồn tin, ông Putin từng đề xuất ý tưởng về cuộc gặp ba bên hồi tháng 10 để thảo luận chấm dứt chiến tranh tại Ukraine, mà không có sự tham gia của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Những góc nhìn khác nhau
Quan điểm của ông Kagan phản ánh mối lo ngại của một bộ phận giới chiến lược Mỹ về khoảng trống quyền lực. Tuy nhiên, một số nhà phân tích khác cho rằng Bắc Kinh và Moskva vẫn có xu hướng thận trọng, ưu tiên ổn định kinh tế và tránh đối đầu trực tiếp, đồng thời sự ủng hộ lưỡng đảng dành cho Đài Loan tại Quốc hội Mỹ vẫn vững chắc.
Dù vậy, việc kho vũ khí Mỹ suy giảm và lực lượng bị phân tán giữa nhiều mặt trận là thực tế mà các đồng minh của Mỹ tại châu Á đang theo dõi sát sao.
