Một phần ba kho dự trữ khẩn cấp
Kho dự trữ dầu sưởi gia đình vùng Đông Bắc, đặt tại các địa điểm ở New Jersey, Connecticut, Massachusetts và Maine, được lập ra làm “tấm đệm” trước nguy cơ thiếu hụt mùa đông ở một khu vực phụ thuộc nhiều vào dầu để sưởi ấm. Theo hai thượng nghị sĩ, kho này mới chỉ được giải phóng hai lần trong lịch sử 26 năm, đáng chú ý nhất là sau cơn bão Sandy năm 2012, và chưa bao giờ được dùng với mục đích hạ giá. Bộ Năng lượng cho biết quy trình đấu thầu cạnh tranh sẽ giúp nhiên liệu đến được những khu vực đang thiếu hụt, và số dầu sẽ được cho vay chứ không bán, nghĩa là các công ty phải hoàn trả sau này.
Dĩ nhiên, đây là biện pháp tạm thời để giải quyết một sự gián đoạn nguồn cung tạm thời.
Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết chính quyền cam kết làm mọi điều trong khả năng để hạ chi phí năng lượng. Chính quyền quy giá cao cho những gián đoạn tại Trung Đông do cuộc chiến Iran gây ra và các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu của Nga. Dầu sưởi có thành phần tương tự dầu diesel, loại nhiên liệu có giá bán lẻ trung bình dao động quanh 6,32 USD/gallon sau khi lập kỷ lục 6,52 USD hồi tháng trước, theo hiệp hội ô tô AAA.
Lời kêu gọi lưỡng đảng
Quyết định được đưa ra sau khi các thượng nghị sĩ của cả hai đảng thúc giục Nhà Trắng hành động. Hồi tháng 9, bà Collins và ông King đã gửi thư cho Tổng thống Donald Trump đề nghị sử dụng kho dự trữ để bảo vệ các hộ gia đình ở Maine trước chi phí sưởi ấm cao khi mùa đông đến. Ông Wright cho biết đã ra quyết định sau khi nhận được thư của họ và trao đổi kỹ lưỡng với bà Collins.
Việc giải phóng lượng dầu dự trữ ở New England hy vọng sẽ giúp ích phần nào.
Ông King lưu ý Maine thuộc nhóm bang phụ thuộc nhiều nhất vào dầu sưởi, với khoảng một nửa số hộ gia đình sử dụng loại nhiên liệu này, so với khoảng một phần ba số hộ trên toàn vùng New England. Một nghiên cứu của Sở Tài nguyên Năng lượng bang Maine cho thấy giá đã tăng 74% trong năm qua – gánh nặng đè lên vai người cao tuổi và các gia đình nông thôn sống trong những ngôi nhà cách nhiệt kém nặng nề nhất.
Liệu có đủ để kéo giá xuống?
Không phải ai cũng tin biện pháp này sẽ tạo ra khác biệt. Cuộc tranh luận xoay quanh một số điểm then chốt:
- Bà Collins cho rằng việc giải phóng kho tương đương mức tăng 13% nguồn cung cho New England và sẽ tạo áp lực giảm giá dầu sưởi trong mùa đông này.
- Ông Tom Kloza, cố vấn trưởng về năng lượng của Gulf Oil, gọi động thái này là “khó hiểu và có lẽ không đáng kể”, cho rằng nó sẽ không tác động tới giá.
- Chính quyền cũng đã đồng ý cho vay 172 triệu thùng từ Kho dự trữ dầu chiến lược để kìm giá dầu thô, khiến kho này xuống mức thấp nhất kể từ năm 1982.
Giới phân tích lưu ý giá dầu sưởi chủ yếu được quyết định bởi thị trường diesel toàn cầu, vốn đang bị siết chặt bởi gián đoạn vận tải biển và lọc dầu.
Một đợt giải phóng cấp khu vực vài trăm nghìn thùng có thể tháo gỡ nút thắt cục bộ, nhưng không thể bù đắp cú sốc nguồn cung toàn cầu. Phép thử thực sự sẽ là liệu các nhà bán lẻ có chuyển phần tiết kiệm sang hộ gia đình khi nhu cầu mùa đông lên đỉnh hay không.
Mùa đông và lá phiếu
Thời điểm này mang sức nặng chính trị. Chi phí sưởi ấm tăng vọt đã trở thành vấn đề then chốt trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, khi đảng Cộng hòa tìm cách giữ quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội. Ở Maine, bà Collins đối mặt cuộc tái tranh cử đầy khó khăn, trong khi ghế Thượng viện bỏ trống của New Hampshire được coi là cuộc đua cân bằng giữa ứng viên Dân chủ Chris Pappas và ứng viên Cộng hòa John Sununu.
Những người ủng hộ cho rằng quyết định này cho thấy Washington đang đáp ứng khó khăn thực sự của một khu vực trước mùa đông đắt đỏ. Giới phê bình lại cho rằng việc rút kho dự trữ khẩn cấp chỉ vài tuần trước bầu cử làm mờ ranh giới giữa chính sách năng lượng và chính trị tranh cử, và các kho dành cho tình huống khẩn cấp thực sự cần được bảo toàn. Dù vậy, cả hai phía đều đồng ý rằng với những gia đình phải lựa chọn giữa sưởi ấm và các nhu yếu phẩm khác, giá một gallon dầu không phải chuyện trừu tượng.
Lời giải dài hạn: đường ống khí đốt hay năng lượng sạch?
Chính quyền cũng đang thúc đẩy một sự chuyển đổi dài hạn. Họ ủng hộ dự án đường ống khí đốt Constitution của Williams Companies, nhằm dẫn khí từ Pennsylvania để sưởi ấm nhà dân ở New York và New England, và tuần này đã giải ngân tới 42 triệu USD từ Đạo luật Sản xuất Quốc phòng thời Chiến tranh Lạnh cho giai đoạn đầu của dự án. Ông Wright kêu gọi các thống đốc trong khu vực ủng hộ, cho rằng khí đốt có thể thay thế dầu sưởi đắt đỏ.
Bang New York đã chặn dự án đường ống vì lý do môi trường, và nhiều bang Đông Bắc thay vào đó khuyến khích bơm nhiệt, nâng cấp hiệu quả năng lượng và điện tái tạo để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tranh cãi này phản ánh một câu hỏi sâu xa hơn của khu vực: lời giải cho những cú sốc giá nằm ở việc xây thêm đường ống và nhiên liệu hóa thạch nội địa, hay ở việc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch khỏi chúng.
