Chỉ thị của Tòa án tối cao Nigeria về việc cấm dùng danh xưng 'Barrister'
Ngày 13/7/2026, Tòa án tối cao Nigeria đã chính thức ban hành một văn bản chỉ đạo do Chánh Thư ký Tòa án tối cao, ông Kabir E. Akanbi, ký ban hành theo yêu cầu của Thẩm phán Chủ tịch Tòa án Kudirat Kekere-Ekun. Chỉ thị này yêu cầu tất cả các nhân viên tư pháp, luật sư, cán bộ tòa án và các bên liên quan chấm dứt việc dùng danh xưng “Barrister” làm tiền tố trước tên trong mọi văn bản, hồ sơ, ghi chép, thẻ định danh và các giao dịch liên quan đến Tòa án tối cao với hiệu lực ngay lập tức.
Việc sử dụng danh xưng này được cho là không phù hợp và không tuân thủ tiêu chuẩn chuyên nghiệp mà Tòa án tối cao Nigeria yêu cầu. Các trưởng phòng và người đứng đầu đơn vị cũng được giao nhiệm vụ đảm bảo thực hiện nghiêm chỉnh chỉ thị này.
Phản hồi từ các luật sư cao cấp và chuyên gia pháp lý
Những luật sư cao cấp thuộc Hiệp hội Luật sư Nigeria (Senior Advocates of Nigeria - SANs) đã đồng loạt ủng hộ quyết định này, khẳng định đây không phải là một quy định mới mà chỉ là sự tái khẳng định các tiêu chuẩn nghề nghiệp vốn đã tồn tại từ lâu.
GS. Sam Erugo (SAN) trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại vào ngày Chủ nhật cho biết, “Chỉ thị của Tòa án tối cao chỉ nhắc lại điều hiển nhiên rằng ‘Barrister’ chưa bao giờ là danh xưng chuyên nghiệp.” Ông giải thích các luật sư sau khi hoàn thành đào tạo tại Nigerian Law School và được Body of Benchers công nhận sẽ được gọi chung là “Barristers and Solicitors of the Supreme Court of Nigeria” – cụm từ mô tả năng lực nghề nghiệp và nhiệm vụ của luật sư chứ không phải danh xưng.
Ông Erugo giải thích thêm: khác với Anh Quốc, nơi luật sư phân thành barristers hoặc solicitors, ở Nigeria những người hành nghề luật sở hữu cả hai tư cách. Việc tự nhận là “Barrister” như một danh xưng trước tên còn gây hiểu nhầm họ không phải solicitor, điều không hợp lý trong luật pháp và quy chuẩn quốc tế.
“Đây là một quy chuẩn phổ biến ở các quốc gia theo hệ thống common law.” Ông nhấn mạnh chỉ một số ít thực hành vi phạm quy ước mới bị nhắm tới trong chỉ thị, còn hầu hết luật sư am hiểu nghề nghiệp đã không sử dụng danh xưng này trong giao tiếp và hồ sơ chính thức, thay vào đó thường dùng các từ như “Esquire” phía sau tên.
Quan điểm đồng thuận cũng được ông Isiaka Olagunju (SAN) chia sẻ. Ông gọi việc dùng “Barrister” làm tiền tố là sai về mặt đạo đức nghề nghiệp, vì luật sư tại Nigeria được công nhận là “Barristers and Solicitors of the Supreme Court of Nigeria.” Ông đánh giá chỉ thị của Tòa án tối cao là kịp thời và tuân thủ chuẩn mực mà các luật sư đã cảnh báo từ lâu.
Ông cho biết hành vi này hiếm thấy trong quá trình tố tụng nhưng phổ biến ở các sự kiện xã hội. Do đó, việc Tòa án tối cao chính thức cấm sử dụng “Barrister” ở đầu tên sẽ được các quy trình tố tụng tuân thủ nghiêm ngặt hơn.
Góc nhìn pháp lý và so sánh quốc tế
Luật sư Wolemi Esan (SAN) nhận định, chỉ thị của Thẩm phán Chủ tịch không phải một quy định mới mà chỉ củng cố quy chuẩn pháp lý và kỷ luật đã có từ trước. Ông dẫn chứng Luật Luật sư (Legal Practitioners Act) định nghĩa phạm vi hành nghề dựa trên việc được cấp phép hành nghề như barrister và solicitor, không coi “Barrister” là một chức danh độc lập.
Esan còn nêu ra phán quyết của Ủy ban Kỷ luật Luật sư năm 2017 trong vụ NBA kiện Ofomata, xác định việc dùng danh xưng “Barrister” làm tiền tố là không chuyên nghiệp và không phù hợp, từ đó chỉ thị mới nhằm tăng cường việc thực thi chuẩn mực này trong hành chính và pháp lý.
Ông cho biết quy định này sẽ yêu cầu các văn phòng luật, tòa án và luật sư chỉnh sửa lại các giấy tờ bao gồm tiêu đề thư, đơn kiện, giấy tờ chứng thực danh tính đã dùng sai danh xưng. Ông cũng nhận định chỉ thị có thể thúc đẩy việc mã hóa chuẩn mực này trong Quy tắc đạo đức nghề nghiệp để có hiệu lực ràng buộc hơn.
So sánh với các nước theo hệ thống common law, Esan cho rằng nền nghề luật Nigeria có sự kết hợp, gần giống Ghana hơn so với Anh và Wales, nơi barristers và solicitors là hai nhóm nghề riêng biệt.
Ông nhấn mạnh: “Đây không chỉ là một sự chỉnh sửa thuật ngữ thông thường mà là nhắc nhở về tầm quan trọng của sự chính xác trong nghề nghiệp, vốn bộc lộ qua cách ký tên, xưng hô và mô tả năng lực pháp lý của luật sư.”
Phân tích sâu của học giả pháp lý Eyimofe Atake (SAN)
Học giả pháp lý Eyimofe Atake (SAN) cung cấp phân tích chi tiết trong bài bình luận gồm 12 phần với chủ đề “Danh xưng ‘Barrister’ là một mô tả, không phải danh hiệu”. Ông khẳng định chỉ thị do Chánh Thư ký Tòa án tối cao ban hành hoàn toàn hợp pháp và phù hợp với chuẩn mực nghề nghiệp.
Ông bác bỏ mọi phê phán cho rằng chỉ thị mang tính phân biệt tầng lớp hay can thiệp không cần thiết, đồng thời nhấn mạnh đây chỉ là một biện pháp hành chính trong quản lý văn bản và hồ sơ tại Tòa án tối cao, không ảnh hưởng đến các giao tiếp riêng tư hay sự kiện xã hội.
Atake nhắc lại lịch sử phát triển của từ “Barrister” bắt nguồn từ các Inns of Court ở Anh, là mô tả trạng thái nghề nghiệp, được dùng phía sau tên luật sư như “John Smith, Barrister at Law” chứ không phải làm tiền tố. Ông nhận xét thói quen đặt “Barrister” trước tên ở Nigeria không có cơ sở pháp lý hay truyền thống nghề nghiệp.
Dựa vào các điều 2, 4, 5, 22 và 24 của Luật Luật sư, Atake giải thích luật pháp công nhận người hành nghề như barrister và solicitor nhưng không ban danh xưng “Barrister” làm danh hiệu kính trọng. Ông cũng trích dẫn các phán quyết của Tòa án tối cao và Ủy ban Kỷ luật Luật sư nhằm củng cố quan điểm này.
Trên bình diện quốc tế, Atake dẫn chứng Anh, Wales, Canada và Australia đều sử dụng “Barrister” như một mô tả phía sau tên chứ không làm tiền tố. Ông cũng lên tiếng phê phán hiện tượng phình to danh hiệu trong ngành luật, ví dụ dùng “Dr” hay “Professor” khi chưa đủ tiêu chuẩn hợp pháp, làm giảm giá trị các danh hiệu chân chính.
Ông nhấn mạnh chỉ thị của Thẩm phán Chủ tịch là nỗ lực nâng cao tính chính xác và phẩm chất nghề nghiệp, không phải tấn công vào truyền thống. Luật sư vẫn có thể mô tả mình là “Barrister and Solicitor of the Supreme Court of Nigeria” hoặc dùng “Esq.” hay các danh hiệu hợp pháp khác theo đúng quy định.
Kết luận, ông nhấn mạnh chưa từng có cơ sở pháp lý nào cho việc ghi là “Barrister Stephen Blogs” mà đúng phải là “Stephen Blogs, Esq., Barrister and Solicitor of the Supreme Court of Nigeria.”
Đồng thuận về việc duy trì chuẩn mực nghề nghiệp trong lĩnh vực luật pháp
Các Luật sư cao cấp đồng thuận rằng chỉ thị của Tòa án tối cao không làm thay đổi luật pháp về hành nghề mà là sự nhấn mạnh chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp đã có, nhằm đảm bảo các tài liệu và văn bản chính thức phản ánh đúng các yêu cầu được chấp nhận trong ngành luật.
Việc này góp phần làm rõ ràng cách thức các luật sư được xưng hô và ghi nhận trên văn bản pháp lý, tránh các nhầm lẫn không cần thiết và góp phần duy trì tính chuyên nghiệp trong ngành.
Việc thực hiện chỉ thị được kỳ vọng sẽ nâng cao nhận thức và chuẩn hóa phong cách giao tiếp trong giới luật sư Nigeria.








